Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) evlenen kadının nüfus kaydının kocasının hanesine taşınmasını öngören düzenlemenin anayasal ilkelere aykırı olmadığı yönündeki kararına tepki gösterdi. Kararın 5 üyenin karşı oyuna rağmen oyçokluğuyla alındığına dikkat çeken Platform, düzenlemenin ‘teknik bir kayıt işlemi’ olarak değerlendirilmesinin kadınların hukuk önündeki konumunu görmezden geldiğini savundu.
Platform açıklamasında, AYM’nin kararında söz konusu düzenlemenin yalnızca teknik bir kayıttan ibaret olduğu ve kadınların yaşamında eşitlik ilkesini ihlal eden pratik bir sonuç doğurmadığı yönündeki değerlendirmeye itiraz edildi. Nüfus kayıtlarının devletin resmi kayıtları olduğunu vurgulayan Platform, bu kayıtların nasıl tutulduğunun devletin kadınlara ve erkeklere yönelik bakış açısını da ortaya koyduğunu belirtti.
HUKUK ÖNÜNDE BAĞIMSIZ BİR BİREY
Karara karşı oy kullanan 5 üyenin görüşlerine de dikkat çekilen açıklamada, düzenlemenin kadını önce baba, ardından koca hanesinde tanımlayan tarihsel ve ataerkil anlayışın devamı olduğu ifade edildi. Platform, ‘Teknik’ olarak nitelendirilen düzenlemenin aslında kadının hukuk önünde bağımsız bir birey olarak mı yoksa bir ailenin parçası olarak mı görüldüğü sorusunu gündeme getirdiğini belirterek, “Devlet kadını nasıl kayıt altına alıyorsa, kadını öyle görüyor, öyle davranıyor” değerlendirmesinde bulundu. AYM’nin gerekçesinde nüfus kayıtlarının düzeni sağlamak ve aileyi korumak amacıyla tutulduğunun belirtildiğini aktaran Platform, bu yaklaşımın kadın ve erkek arasındaki eşitliğin üzerinde hiyerarşik bir aile anlayışını öne çıkardığını savundu. Açıklamada, kararın kadınların tek başına bireyler olarak değil, doğdukları veya evlendiklerinde dahil oldukları aile üzerinden tanımlandığı anlayışı yansıttığı ifade edildi. Platform, ‘ailenin korunması’ kavramının kadın ve erkek arasındaki eşitliğin sağlanmasından daha üstün bir yarar olarak ele alınmasını eleştirdi.
KADINLAR GEÇMİŞTEKİ DÜZENLEMEYİ HATIRLATTI
Platform, evlenen kadınların otomatik olarak eşlerinin soyadını almak zorunda bırakılmasına ilişkin geçmişteki düzenlemeyi de hatırlattı. Soyadı tartışmasının özünde soyadından ibaret olmadığını belirten Platform, asıl meselenin kadınların erkekler ve aileler üzerinden tanımlanması olduğunu vurguladı. Açıklamada, aynı zihniyetin nüfus kaydındaki hane düzenlemesinde de görüldüğü savunularak, kadınların hastanelerden bankalara, muhtarlıklardan mahkemelere kadar devlet kurumlarında medeni durumlarına göre farklı muamelelerle karşılaşabildiği ifade edildi. Platform ayrıca aile hukukunda arabuluculuk, nafaka düzenlemeleri ve 6284 sayılı Kanun ile İstanbul Sözleşmesi arasındaki ilişki gibi başlıkların da ‘teknik’ meseleler olarak eleştirilmeden değerlendirilmesinin kadınların hakları açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, eşitlik ilkesinin ‘teknik düzenleme’ gerekçesiyle geri plana atılamayacağını belirterek, kadınların hukuk önünde bağımsız bireyler olarak tanınması gerektiğini savundu.