İran medyası, ülkenin yeni dini lideri Mücteba Hamaney’e ait olduğunu bildirdiği3 saniyelik bir video yayımladı. İran basını tarafından Hamaney’in göreve başlamasından bu yana kamuoyuna sunulan “ilk video” olarak duyurulan görüntüde, Hamaney’in çevresindeki öğrencilerle birlikte dini ilimler üzerine ders verdiği görülüyor.
Ancak görüntünün nerede ve ne zaman kaydedildiğine ilişkin herhangi bir bilgi paylaşılmadı. Videoda kaydın güncelliğinin bağımsız şekilde doğrulanmasını sağlayabilecek tarih veya yer bilgisi bulunmaması dikkat çekti.
Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney’in İran savaşının başlangıcında öldürülmesinin ardından ülkenin yeni dini lideri olarak göreve gelmişti. Yaklaşık beş aydır kamuoyu önüne çıkmayan Hamaney’in uzun süre görüntülenmemesi, sağlık durumu ve nerede bulunduğuna ilişkin İran içinde ve dışında çeşitli iddia ve spekülasyonlara neden olmuştu.
İran’ın Mehr Haber Ajansı, yaklaşık3 saniyelik görüntüyü “ilk kez yayımlanan yeni bir video” ifadeleriyle duyurdu. Kayıtta Mücteba Hamaney’in oturduğu ve çevresinde öğrencilerinin bulunduğu görülürken, dini ilimler üzerine ders verdiği bir ortam görüntüleniyor.
İran basını tarafından “yeni” olarak nitelendirilen görüntünün çekim tarihi ise açıklanmadı. Videonun nerede kaydedildiğine ilişkin de herhangi bir bilgi verilmedi. Görüntü içerisinde, kaydın güncel olduğunun bağımsız olarak doğrulanmasına imkan sağlayacak bir tarih, mekan veya başka bir zaman göstergesi de yer almıyor.
Videodaki bir başka dikkat çeken ayrıntı ise Mücteba Hamaney’in yüzünde belirgin bir yaralanma izinin görülmemesi oldu. Hamaney’in dini lider seçildiği döneme yakın tarihlerde yayımlanan haberlerde, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik bombardımanının ilk gününde ayağının kırıldığı ve yüzünden hafif şekilde yaralandığı öne sürülmüştü.
Mücteba Hamaney’in savaşın ilk gününde yaralandığı yönündeki iddialar yalnızca medya haberleriyle sınırlı kalmadı. İran Uzmanlar Meclisi üyesi Ahmed Hatemi, yaklaşık iki ay önce Sircan kentinde yaptığı resmi açıklamada Hamaney’in durumuna ilişkin bilgi verdi.
Hatemi, Mücteba Hamaney’in savaşın ilk gününde bacağından ağır şekilde yaralandığını, yaranın ciddiyeti nedeniyle bacağının kesilmesi ihtimalinin gündeme geldiğini ancak sağlık ekiplerinin müdahalesi sonucunda bacağın kurtarıldığını söyledi. Hatemi ayrıca müdahalenin ardından Hamaney’in sağlık durumunun iyi olduğunu ifade etti.
Buna karşın Mücteba Hamaney, savaşın başlamasından sonraki aylar boyunca kamuoyu önünde görülmedi. Hamaney adına yayımlanan mesaj ve açıklamalar İran devlet televizyonunda spikerler tarafından okunurken, kendisinin doğrudan kamuoyuna hitap ettiği görüntüler veya güncelliği bağımsız şekilde doğrulanabilen ses kayıtları yayımlanmadı.
Yeni dini lider, babası Ali Hamaney’in cenaze töreninin yanı sıra ülke açısından önem taşıyan çeşitli büyük resmi etkinliklerde de kamuoyu karşısına çıkmadı.
Reuters’ın İranlı kaynaklara dayandırdığı haberlerde, Hamaney’in kamuoyu önünde görünmemesinin savaş sırasında aldığı yaralar ve güvenlik endişeleriyle bağlantılı olduğu, uzun süren bu durumun zaman içerisinde yönetim açısından bir soruna dönüştüğü aktarılmıştı.
Mücteba Hamaney’in uzun süre kamuoyu önüne çıkmamasının ardından yönetim içerisindeki iletişim mekanizmasına ilişkin çeşitli iddialar da gündeme geldi. Bu süreçte eski Devrim Muhafızları İstihbarat Teşkilatı Başkanı Hüseyin Taib’in rolünün öne çıktığı öne sürüldü.
Taib’in, kamuoyu önünde görünmeyen Mücteba Hamaney ile İran’ın üst düzey siyasi, güvenlik ve devlet yetkilileri arasındaki iletişimi sağlayan temel bağlantı noktası olarak görev yaptığı iddia edildi.
İran yönetim sisteminde dini lider, ülkenin temel ve stratejik politikalarında son sözü söyleme yetkisine sahip bulunuyor. Dini lider aynı zamanda siyasi, güvenlik ve askeri kurumların genel politikalarının belirlenmesinde merkezi bir konumda yer alıyor. Bu makamda bulunan bir ismin aylar boyunca görüntülü veya sesli şekilde kamuoyu karşısına çıkmaması, ülkedeki karar alma mekanizmalarının işleyişine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.
Videonun yayımlandığı dönemde İran dini liderlik makamının halkla ilişkiler biriminden de bir duyuru yapıldı. Açıklamada, Ayetullah Seyyid Mücteba Hamaney hakkında yayımlanan mesaj, haber ve içeriklerin resmi yayımlanma merciinin yalnızca dini liderin kendi ofisi ile ona bağlı resmi yayın kanalları olduğu belirtildi.
Hamaney’e ait olduğu bildirilen3 saniyelik görüntünün çekim tarihi ve yerinin açıklanmaması ise yeni videonun ardından da onun sağlık durumu ve yönetimdeki rolüne ilişkin belirsizliklerin devam etmesine neden oldu.