Avrupa Birliği’nin (AB) 10 Nisan itibarıyla devreye aldığı yeni dijital Giriş/Çıkış Sistemi (EES), uygulamanın ilk günlerinde ciddi bir yoğunluk ve operasyonel aksaklıklarla gündeme geldi. Schengen bölgesinde yer alan 29 ülkede aynı anda başlatılan sistem, özellikle hafta sonu seyahat trafiğinin artmasıyla birlikte havalimanlarında uzun kuyruklara ve büyük gecikmelere yol açtı. Pasaport kontrol noktalarında bekleme sürelerinin üç saati aşması nedeniyle çok sayıda yolcunun uçuşunu kaçırdığı bildirildi.
SIRADA BEKLEYEN YOLCULAR FENALAŞTI
Krizin en yoğun hissedildiği noktalardan biri İtalya’nın Milano kentindeki havalimanı oldu. Yeni sistemin teknik altyapısının yoğunluğu kaldıramaması sonucu terminal içinde ciddi bir kalabalık oluştu. Saatlerce sırada bekleyen bazı yolcuların sağlık sorunları yaşadığı ve fenalaştığı aktarıldı.
Yaşanan gecikmeler nedeniyle yaklaşık 100 yolcunun uçuşunu kaçırdığı, birçok kişinin ise pasaport kontrolüne ulaştığında uçağının çoktan kalktığını öğrendiği ifade edildi. Oluşan bu tablo, sistemin kapasitesi ve işleyişine dair tartışmaları da beraberinde getirdi.
DİJİTAL KAYIT SİSTEMİ EES KİMLERİ KAPSIYOR?
Schengen bölgesine giriş ve çıkış işlemlerini tamamen dijital ortama taşımayı hedefleyen EES, pasaportlara basılan fiziksel mühür uygulamasını sona erdiriyor. Yeni sistemle birlikte yolcuların pasaport bilgileri, biyometrik verileri, yüz tanıma kayıtları ve parmak izi bilgileri elektronik ortamda saklanıyor.
Sistem; Almanya, Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda’nın da aralarında bulunduğu toplam 29 Avrupa ülkesinde uygulanıyor. Düzenleme, Schengen bölgesine kısa süreli seyahat eden (turistik ya da iş amaçlı) AB vatandaşı olmayan tüm yolcuları kapsıyor. Vize muafiyeti bulunan kişiler de sisteme dahil edilirken; AB vatandaşları, Schengen ülkelerinde oturma izni olanlar ve diplomatik pasaport sahipleri uygulamanın dışında tutuluyor.
HAVACILIK SEKTÖRÜNDEN SERT ELEŞTİRİLER
Havalimanlarında yaşanan yoğunluk ve gecikmelerin ardından havacılık sektörünün önemli kuruluşları art arda eleştirilerde bulundu. ACI Europe ve Airlines for Europe tarafından yapılan ortak açıklamada, uzun süredir dile getirilen operasyonel risklerin fiilen gerçekleştiği ifade edildi.
Airlines for Europe (A4E) yetkilileri ise yaşananları basit bir “başlangıç sorunu” olarak görmediklerini, bunun doğrudan “sistematik bir çöküş” niteliği taşıdığını belirtti. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Havayolları uçuşları zamanında gerçekleştirmek için yoğun çaba sarf ediyor. Ancak EES’nin devreye alınması, kontrolümüz dışındaki gecikmeler ve aşırı bekleme süreleri nedeniyle yolcuların uçuşlarını kaçırmasına yol açtı."
‘ASKIYA ALINSIN’ TALEBİ
Sektör temsilcileri, mevcut teknik altyapı ve operasyonel kapasitenin bu yoğunluğu karşılamakta yetersiz kaldığını belirterek Avrupa Komisyonu’na acil müdahale çağrısı yaptı. Havayolu şirketleri, EES uygulamasına tamamen karşı olmadıklarını ancak mevcut haliyle sistemin sürdürülebilir olmadığını ifade ediyor.
Airlines for Europe (A4E), çözüm olarak sistemin yaz sezonu sonuna kadar tamamen ya da kısmen askıya alınmasını önerdi. Sektör temsilcileri, gerekli teknik iyileştirmeler yapılmadan uygulamanın devam etmesi durumunda, yoğun yaz döneminde havalimanlarında yaşanan problemlerin çok daha ciddi bir krize dönüşebileceği konusunda uyarıda bulundu.