Türkiye'nin 22 yıl sonra yeniden ev sahipliği yaptığı NATO Liderler Zirvesi kapsamında Ankara'da bulunan ABD Başkanı Donald Trump ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde ortak basın toplantısı düzenledi.
Yaklaşık 70 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğe sahip 40'tan fazla ülkenin liderini Ankara'da buluşturan zirve, Türkiye'nin uzun yıllar sonra ev sahipliği yaptığı en önemli uluslararası organizasyonlardan biri olarak öne çıktı.
Zirve programı çerçevesinde Beştepe'de kameraların karşısına geçen Trump ve Rutte, küresel güvenlik politikaları, NATO üyelerinin savunma harcamaları, ittifakın sorumlulukları ve bölgesel güvenlik risklerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Basın toplantısında konuşan ABD Başkanı Donald Trump, NATO'nun mevcut mali yapısına yönelik eleştirilerini yineleyerek, savunma harcamaları konusunda müttefik ülkelerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
‘NATO'DAN MEMNUN DEĞİLİM’
Trump, "NATO'dan memnun değilim çünkü dünyanın bir numaralı terör ülkesi İran konusunda bize yardım etmediler. Mark ile de bu konuyu konuşmadım, bana yardım edecekler mi bilmiyorum, yardıma da ihtiyacım yok" dedi.
ABD'nin ittifak içinde orantısız bir mali yük üstlendiğini belirten Trump, geçmişte NATO harcamalarının tamamını ABD'nin ödediğini öne sürerek, "Biz onlar için trilyonlarca dolar harcadık, Mark da bunu çok iyi anlıyor. Bize adil davranılmadı" şeklinde konuştu.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise basın toplantısında Trump'ın savunma harcamaları hakkındaki eleştirilerini yanıtlayarak, Avrupalı müttefiklerin bu konuda harekete geçtiğini söyledi.
Rutte, Avrupalı ülkelerin savunma bütçelerini artırma yönünde önemli adımlar attığını Trump'a iletirken, İran konusundaki tutumunda da "Seninleyim" yanıtı vererek ABD Başkanı'nı destekledi.
İSPANYA İLE TİCARETİ KESMEK İÇİN TALİMATTA BULUNDU
Trump, NATO bünyesindeki yaklaşımını sert sözlerle eleştirdiği İspanya'yı "umutsuz vaka" ve "berbat bir ortak" olarak tanımladı.
ABD ile İspanya arasındaki ekonomik ilişkilerin sona erdirilmesini istediğini belirten Trump, Hazine Bakanı Scott Bessent'e, İspanya ile yürütülen tüm ticari faaliyetlerin durdurulması için gerekli adımların atılması yönünde talimat verdiğini açıkladı.
Trump, "İspanya cidden vakit kaybı, onlarla vakit harcamak istemiyoruz. Düşmanca davranıyorlar. Sonrasında arayıp 'Ne olur sizinle ticaret yapmak istiyoruz' dediklerinde ne kadar düşmanca davranacaklarını göreceğiz. Çok daha az iş yapacaklar" diye konuştu.
‘BUNLAR HASTA İNSANLAR’
İran'a yönelik geçtiğimiz akşam gerçekleştirilen askeri operasyon hakkında da konuşan Trump, saldırıyı savunarak açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
"İran'daki çok tehlikeli kişilere bir saldırı gerçekleştirdik. Bunlar hasta insanlar ve cenaze işleriyle uğraşıyorlar ama bunun yerine gemilere roket atmayı seçtiler ve biz de dün akşam onları çok sert, 20 kat daha sert vurduk. Ne zaman siz saldırırsanız biz de vuracağız dedik."
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer silah edinmesine kesinlikle izin vermeyeceklerini belirterek, ülkenin tamamen nükleer silahlardan arındırılması gerektiğini söyledi. Geçmişte çok sayıda ABD askeri ile sivillerin yaşamını yitirmesinden İran'ı sorumlu tutan Trump, bu konuda Tahran yönetimine sert eleştiriler yöneltti.
Kasım Süleymani'nin hayatta olması halinde daha büyük tehdit oluşturacağını öne süren Trump, İran yönetiminin yaklaşık 47 yıldır istikrarsızlığa neden olduğunu ve ülkeyi kötü yönettiğini savundu. Dün Suudi Arabistan, Kuveyt ve bölgedeki diğer ülkelerle de temaslarda bulunduğunu aktaran Trump, İran'ın nükleer silah sahibi olmasına müsaade etmeyeceklerini bir kez daha yineledi.
Açıklamalarında Grönland meselesine de değinen Trump, bu konunun ABD açısından ciddi bir güvenlik başlığı olduğunu ifade etti. Müttefik ülkelerden destek talep ettiklerinde olumlu karşılık alamadıklarını söyleyen Trump, NATO ortaklarının bu konuda kendilerini yalnız bıraktığını dile getirdi.
Tüm eleştirilerine rağmen Ankara'da bulunmaktan memnuniyet duyduğunu belirten Trump, önümüzdeki süreçte kapsamlı bir toplantı yaparak gündemdeki sorunları ayrıntılı şekilde değerlendireceklerini sözlerine ekledi.
‘BANA GÖRE BU İŞ BİTTİ’
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile çatışmaları sonlandırmak için daha önce imzalanmış olan mutabakat zaptının artık yürürlükte olmadığını duyurdu.
Gazetecilerin mutabakatın geçerliliğine yönelik sorusunu yanıtlayan Trump, "Bana göre bu iş bitti. Onlarla muhatap olmak istemiyorum. Onlar pislik, hasta insanlar ve hasta insanlar tarafından yönetiliyorlar. Benim açımdan onlarla vakit harcamak tamamen zaman kaybı" dedi.
Savaşı durdurmaya yönelik imzalanan ateşkes anlaşması, son gelişmelerle birlikte ağır bir darbe aldı.
ABD, üç tankere düzenlenen saldırılara karşılık olarak dün gece İran'a yönelik yeni askeri operasyonlar gerçekleştirdi ve Tahran'ın petrol satmasına izin veren özel lisansı iptal etme kararı aldı.
‘İRAN'IN NÜKLEERSİZLEŞTİRİLMESİNİ SAĞLAYACAĞIZ’
Yürütülen askeri operasyonu savunan Trump, dün gece Suudi Arabistan, Kuveyt ve diğer bölge ülkeleriyle de temas kurduğunu aktararak şu şekilde konuştu:
"İran'daki çok tehlikeli kişilere bir saldırı gerçekleştirdik. Bunlar hasta insanlar ve cenaze işleriyle uğraşıyorlar ama bunun yerine gemilere roket atmayı seçtiler ve biz de dün akşam onları çok sert, 20 kat daha sert vurduk. Ne zaman siz saldırırsanız biz de vuracağız dedik. Kirli oynuyorlar, onları sevmiyorum. İran'ın nükleersizleştirilmesini sağlayacağız. Geçmişte binlerce askerimizi ve masum insanı öldürdüler. Kasım Süleymani yaşasaydı daha da tehlikeli olacaktı. Gerçekten onları sevmiyorum."
İran yönetiminin 47 yıldır sorun çıkardığını ve "beceriksiz" olduğunu iddia eden Trump, nükleer silaha sahip olmalarına asla izin vermeyeceklerini belirtti.
GENEL SEKRETER MARK RUTTE’TAN DESTEK
Ortak basın toplantısında konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bir önceki akşam başkanlık sarayında ABD Başkanı ile yaptıkları görüşmeye değinerek, Washington'ın İran'a yönelik tutumuna ve gerçekleştirdiği askeri operasyonlara destek verdiğini açıkladı. Rutte, ABD'nin attığı adımların güvenlik kaygıları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini belirterek konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Dün akşam başkanlık sarayında da görüştük. Bence sizin yaptığınız, İran'ın nükleer kapasitesini azaltmış olmanız hem İsrail hem bölge hem de dünya için çok önemli. Sonrasında bunu barışçıl bir şekilde çözmeye çalışmanız, ticari gemilere saldırmalarının ardından yaptığınız operasyon gerçekten gerekliydi ve güçlü bir yanıttı. Sizin yanınızdayım."
Trump'ın NATO bünyesindeki askeri ve diplomatik girişimlerine övgüde bulunan Rutte, "NATO'ya geldiğiniz zaman sizin başardıklarınız büyük bir kazanç" dedi.
Rutte öte yandan, Trump'ın İsrail konusundaki hassasiyetini bildiğini ifade ederek, Avrupa'nın ABD için devasa bir askeri üs haline geldiğini ve Avrupalı müttefiklerin savunma harcamalarını artırdığını iletti.
‘GRÖNLAND'I GERİ VERMEKLE APTALLIK ETTİK’
Genel Sekreter Rutte'nin açıklamalarından sonra Grönland konusundaki eleştirilerini aktaran ABD Başkanı Trump, bölgenin savunma stratejisi açısından taşıdığı kritik öneme vurgu yaptı.
Grönland'ın ABD için hayati bir önem taşıdığını fakat Danimarka için aynı öneme sahip olmadığını söyleyen Trump, tarihsel bir değerlendirmede bulunarak şu şekilde konuştu:
"Grönland ABD için çok önemli ama Danimarka için böyle değil. Danimarka, Naziler tarafından bir günde ele geçirildiğinde bir günde sürüldüler. Sonrasında bizden Grönland'ın icabına bakmamızı istediler, biz de sonrasında aptal gibi burayı geri verdik. Bunu yapmamalıydık. Burası savunma için son derece önemli bir bölge."
‘ÇİN, PANAMA KANALI'NI ALMAYA ÇALIŞIYOR’
Grönland'ın askeri önemi hakkında açıklama yaptıktan sonra küresel jeopolitik mücadeleye değinen Trump, Çin'in bölgedeki faaliyetlerine vurgu yaptı.
Çin'in stratejik su yolları üzerindeki nüfuz arayışına dikkat çeken Trump, "Çin de Panama Kanalı'nı almaya çalışıyor ama bu gerçekleşmeyecek" dedi.
NATO ittifakına yönelik genel memnuniyetsizliğini tekrar eden ABD Başkanı, buna karşın Genel Sekreter Mark Rutte'ye olan güvenini ve takdirini ifade etti. Trump, "NATO'dan hiç memnun değilim ama bu adam gerçekten çok büyük bir lider, anlıyor. Birçok liderden daha iyi anlıyor." diye konuştu.
BIDEN VE OBAMA'YI SUÇLADI
NATO üyesi ülkelerin savunma harcamalarına yeterince katkı sağlamadığını yineleyen ABD Başkanı Donald Trump, eleştirilerini sürdürerek hem müttefik ülkelere hem de önceki ABD yönetimlerine yüklendi. Avrupa ülkelerinin uzun yıllar boyunca savunma yükünü adil şekilde paylaşmadığını savunan Trump, bu duruma eski başkanlar Joe Biden ve Barack Obama dönemlerinde de sessiz kalındığını iddia ederek şu ifadeleri kullandı:
“Bedavacılık yaptılar. Biden'ın biraz beyni olsaydı, ki yoktu, müttefiklere 'fazla ödeme yapmanız lazım' derdi. Obama da aynı şekilde davrandı.”
Detaylar geliyor…