Yapay zekâ teknolojilerinin toplumsal yaşamdan ekonomik yapılara, akademik araştırmalardan iletişim süreçlerine kadar geniş bir alanda yarattığı dönüşüm, Ege Üniversitesinde düzenlenen uluslararası sempozyumda masaya yatırıldı.
Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından “Algoritmalar Çağında İnsan: Sosyal Bilimlerde Yapay Zeka ve Geleceğin İnşası” başlığıyla gerçekleştirilen sempozyum, EÜ Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Konferans Salonunda düzenlendi.
Etkinliğin açılışına Ege Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Murat Boyacı, Yaşar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yiğit Kazançoğlu, EÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Burcu Türkcan'ın yanı sıra çok sayıda akademisyen ve lisansüstü öğrenci katıldı.
Sempozyumun açılışında konuşan Ege Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Murat Boyacı, teknolojik gelişmelerin çalışma hayatını ve bilgi üretim süreçlerini hızla değiştirdiğini belirterek yapay zekânın etik yönünün de akademik tartışmaların merkezinde yer alması gerektiğini söyledi.
Boyacı, “Dünya çok hızlı bir değişim içerisinde. Meslekler ve iş yapış şekilleri dönüşüm geçiriyor, bilgi üretimi her geçen gün hızlanıyor. Tüm bu süreç yaşanırken yapay zekânın hem dönüştürücü özelliğini hem de etik boyutunu kapsamlı biçimde tartışmak zorundayız. Ege Üniversitesinin stratejik hedefleri arasında yapay zekânın her alanda ele alınması ve çalışılması yer alıyor. Dünya ve Türkiye gündeminde ilk sıralarda bulunan bu konunun üniversitemiz bünyesinde uluslararası bir sempozyumla tartışılmasını son derece kıymetli buluyorum” dedi.
“YAPAY ZEKÂ GELECEĞİN İNŞASINDA BELİRLEYİCİ ROL ÜSTLENECEK”
Yapay zekâ teknolojilerinin sosyal bilimler disiplinlerinde önemli bir değişim yarattığına dikkat çeken EÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Burcu Türkcan, sempozyumun hem akademik farkındalığı artırmak hem de genç araştırmacıları bu alana yönlendirmek amacıyla düzenlendiğini ifade etti.
Teknolojik gelişmelerin insan ve toplum üzerindeki etkilerinin çok yönlü değerlendirilmesi gerektiğini belirten Türkcan, “Yapay zeka, sosyal bilimlerin tüm alanlarını doğrudan etkileyerek köklü bir değişim ve dönüşümü beraberinde getiriyor. İnsanı ve toplumu merkezine alan bu teknolojik devrim, geleceğin inşasında da belirleyici faktörlerden biri olacak. Sempozyumu düzenleme amacımız bu gerçeğe dikkat çekmek, lisansüstü öğrencilerimizi bu alanda araştırmalar yapmaya teşvik etmek ve uluslararası düzeyde nitelikli bir akademik tartışma platformu sunmaktır” diye konuştu.
AÇILIŞ DERSİNDE YAPAY ZEKÂ VE YEŞİL DÖNÜŞÜM İLİŞKİSİ ELE ALINDI
Sempozyumun açılış konuşmalarının ardından Yaşar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yiğit Kazançoğlu, “Yeşil Dönüşüm ve Döngüsel Ekonomide Yapay Zekânın Rolü” başlıklı açılış dersini gerçekleştirdi.
Yapay zekânın yalnızca teknolojik bir gelişme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Kazançoğlu, sosyal bilimlerin bu dönüşümün anlaşılmasında önemli bir konumda bulunduğunu vurguladı.
Kazançoğlu, “Sosyal bilimler, yapay zekâ çalışmalarının tam merkezinde duruyor. Yapay zekâ çağında insanın değişen konumunu, sürdürülebilirliği ve insan odaklı dönüşümü doğru okumak durumundayız. Yeni dönemde araştırma gündemimizi bu bileşenler üzerine kurmalıyız. Unutmamalıyız ki geleceğin belirleyici gücü yalnızca yapay zekânın kapasitesi değil, insanın onu hangi amaçlarla ve hangi değerlerle kullandığı olacaktır” dedi.
Açılış dersinin ardından EÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Burcu Türkcan, sempozyuma sunduğu katkılardan dolayı Prof. Dr. Yiğit Kazançoğlu'na teşekkür plaketi verdi.
DİJİTAL YAYIN PLATFORMLARINDA ALGORİTMALARIN ETKİSİ TARTIŞILDI
Sempozyum kapsamında Ege Üniversitesi Medya Uygulama ve Araştırma Merkezi (EGEMM) Müdür Yardımcısı Öğr. Gör. Dr. Yiğit Açık da dijital yayıncılık sektöründe yapay zekâ uygulamalarının kullanıcı tercihleri üzerindeki etkilerini ele alan bir bildiri sundu.
“Dijital Yayın Platformlarında Yapay Zekâ Destekli Keşif ve Kullanıcı Tercihlerinin Dönüşümü: Discovery Intelligence Yaklaşımı Üzerine Bir Literatür Değerlendirmesi” başlıklı sunumda Netflix ve benzeri dijital yayın platformlarının içerik öneri ve keşif sistemleri incelendi.
Özellikle Discovery Intelligence yaklaşımına odaklanan çalışmada, algoritmaların izleyici tercihlerini analiz etme, tahmin etme ve içerik tüketim alışkanlıklarını şekillendirme süreçlerindeki rolü değerlendirildi.
Dijital yayın platformlarında rekabetin gelecekte yalnızca içerik üretim miktarıyla sınırlı kalmayacağını belirten Öğr. Gör. Dr. Yiğit Açık, “Dijital yayın platformlarında geleceğin rekabetinin yalnızca daha fazla içerik üretmekten değil, kullanıcıları içerikle hangi algoritmik mekanizmalar aracılığıyla buluşturduğundan kaynaklanacağı öngörülmektedir. Bu bağlamda çalışmamız, yapay zekâ destekli ‘keşif’ sistemlerinin izleyiciyi yalnızca içerik tüketicisi olarak değil, tercihleri sürekli analiz edilen, tahmin edilen ve belirli ölçülerde yeniden şekillendirilen algoritmik bir özne olarak konumlandırdığı sonucunu tartışmaya açmaktadır” dedi.
ULUSLARARASI AKADEMİK KATILIMLA 30 BİLDİRİ SUNULDU
Sempozyumun bilimsel programında yurt içinden ve yurt dışından akademisyenlerin katılımıyla farklı disiplinlerde yapay zekâ uygulamalarına ilişkin sunumlar gerçekleştirildi. Davetli konuşmacılar çevrimiçi oturumlarda araştırmalarını ve değerlendirmelerini katılımcılarla paylaştı.
North-West University öğretim üyesi Prof. Dr. Oladipo Olalekan David, Afrika'nın küresel yapay zekâ rekabetindeki konumunu ele alırken, University of Groningen öğretim üyesi Doç. Dr. Matt Coler konuşma ve ses teknolojileri üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Oytun Meçik, yapay zekâ çağında yeniden sanayileşme konusunu incelerken, Anadolu Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hasan Murat Ertuğrul ise yapay zekâ destekli yöntemlerle hazırlanan Anadolu Güven Endeksi çalışmalarını aktardı.
Türkiye'den ve farklı ülkelerden araştırmacıların yüz yüze ve çevrimiçi olarak katıldığı uluslararası sempozyumda Türkçe, İngilizce ve Almanca dillerinde toplam 30 bildiri sunuldu. Etkinlik, yapay zekânın sosyal bilimlerle ilişkisini farklı akademik perspektiflerden değerlendiren sunumlarla tamamlandı.