EKONOMI

Karşıyaka’da üretimin yerini yüzde 80 payla hizmet ve emekli ekonomisi aldı

Karşıyaka Kent Konseyi tarafından hazırlanan "Karşıyaka Ekonomisi Profili – 2025" raporu, ilçede sanayi üretiminin bittiğini ve ekonominin yüzde 80’ini hizmet sektörünün oluşturduğunu belgeledi

Karşıyaka Kent Konseyi tarafından hazırlanan ‘Karşıyaka Ekonomisi Profili – 2025’ raporu, ilçenin sosyo-ekonomik yapısındaki köklü değişimi sayısal verilerle ortaya koydu. Mart 2026 tarihli güncel verileri içeren rapor, Karşıyaka’nın sanayi üretiminden tamamen koptuğunu belgeledi. İlçede imalat sektörünün payı yüzde 2’nin altına gerilerken, hizmet, ticaret ve gayrimenkul odaklı faaliyetler ekonominin yüzde 80'inden fazlasını oluşturmaya başladı. Türkiye genelindeki İnsani Gelişmişlik Endeksi’nde 7. sırada yer alarak yüksek bir yaşam kalitesi sunan ilçe, aynı zamanda yüzde 33,2’ye ulaşan 55 yaş üstü nüfusuyla ‘emekli kenti’ kimliğini istatistiksel olarak tescilledi.

NÜFUS AZALIRKEN YAŞLI ORANI YÜKSELİYOR

Raporda yer alan demografik veriler, Karşıyaka’da nüfusun durağanlaştığını ve yaş ortalamasının yükseldiğini gösteriyor. 2020 yılında 350 bin 100 olan ilçe nüfusu, 2025 yılı verilerine göre 339 bin 629’a geriledi. Nüfusun yaş gruplarına göre dağılımı incelendiğinde, 55 yaş ve üzeri grubun toplam nüfus içindeki payı yüzde 33,2’ye ulaşarak üçte birlik bir dilimi oluşturdu. Buna karşılık 0-14 yaş aralığındaki çocuk nüfusun oranı yüzde 13,2, 15-24 yaş arası genç nüfusun oranı ise yüzde 11,1 seviyesinde kaldı. Bu tablo, ilçedeki ekonomik faaliyetlerin ve tüketim alışkanlıklarının neden yaşlı nüfusa yönelik hizmetlere kaydığını sayısal bir veriyle kanıtlıyor.

SANAYİ SIFIRLANDI, LOKOMOTİF TİCARET OLDU

Sektörel dağılım verileri, Karşıyaka ekonomisinin üretimden ziyade hizmet ve tüketim eksenli olduğunu doğruluyor. İzmir Ticaret Odası (İZTO) verilerine göre ilçede faaliyet gösteren işletmeler arasında en büyük payı yüzde 15,4 ile gayrimenkul ve inşaat faaliyetleri alıyor. Bunu yüzde 12,8 ile restoran, kafe ve eğlence sektörü, yüzde 11,2 ile perakende ticaret takip ediyor. İmalat ve ağır sanayi kollarının toplam işletme sayısı içindeki payı ise yüzde 2’nin altında kalarak sembolik bir düzeyde seyrediyor. Bu durum, Karşıyaka’nın İzmir’in üretim merkezlerinden ziyade ‘yaşam ve ticaret merkezi’ olma özelliğini pekiştirdiğini gösteriyor.

ESNAF YAPISINDA EMLAK VE HİZMET ÖNCELİĞİ

İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (İESOB) kayıtları da ticari yapının benzer bir eğilimde olduğunu destekliyor. İlçede tescilli esnaf ve sanatkarlar arasında en fazla yoğunlaşma emlak müşavirliği, kadın ve erkek kuaförlüğü, servis aracı işletmeciliği ve kantin işletmeciliği kollarında görülüyor. Özellikle gayrimenkul sektöründeki bu yoğunluk, ilçedeki konut ve iş yeri sirkülasyonunun ekonomik canlılığın ana damarı olduğunu işaret ediyor. 2024 yılı sonu itibarıyla ilçede 164 bin 450 konut ve 22 bin 810 iş yeri bulunması, yapı stokunun büyüklüğünü ve ekonominin gayrimenkul değer artışına endeksli yapısını gözler önüne seriyor.

MAVİŞEHİR’DE KONUT FİYATLARI İZMİR ORTALAMASINI KATLADI

Raporun emlak piyasasına dair sunduğu veriler, ilçedeki ekonomik ayrışmanın mekânsal boyutunu da yansıtıyor. Karşıyaka genelindeki emlak değerleri incelendiğinde, özellikle Mavişehir mahallesindeki metrekare satış fiyatlarının İzmir genel ortalamasının yüzde 140 üzerinde seyrettiği görüldü. Bostanlı ve Atakent gibi sahil bandında yer alan mahallelerdeki ticari alan ve konut değerleri, ilçenin toplam ekonomik değerinin büyük bir kısmını domine ediyor. 2023-2024 döneminde yapı ruhsatı ve oturma izni sayılarında yaşanan artış, ilçede yeni üretim alanları yerine mevcut stokun yenilenmesi ve lüks konut arzına yönelik bir eğilim olduğunu sayısal olarak ortaya koyuyor.

KOMŞU İLÇELERLE KESKİN AYRIM

Raporun karşılaştırmalı analiz bölümünde Karşıyaka; Çiğli, Konak ve Bornova gibi komşu ilçelerle kıyaslandığında ekonomik profil açısından net bir şekilde ayrışıyor. Sanayi ve organize sanayi bölgelerine ev sahipliği yapan Çiğli’nin aksine Karşıyaka, beyaz yakalı ve emekli nüfusun yoğunlaştığı bir ikametgah ve hizmet alanı olarak tanımlanıyor. Konak ile yapılan kıyaslamada ise Karşıyaka’nın daha çok yerel ölçekli butik ticaret ve sosyal donatı alanlarıyla öne çıktığı görülüyor. Kişi başına düşen yeşil alan miktarının 5,2 metrekare, hastane ve sağlık merkezi sayısının 18, eğitim kurumu sayısının ise 142 olması, ilçenin ekonomik yatırım tercihlerinin neden sosyal altyapıya yöneldiğini açıklayan temel veriler olarak raporda yer alıyor.