Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), resmi sosyal medya hesaplarından yaptığı bilgilendirmeyle malulen emeklilikte uygulanacak kriterleri bir kez daha hatırlattı. Kurum, SGK Sağlık Kurulu tarafından yapılan incelemelerde çalışma gücü kaybının sigortalı olmadan önce meydana geldiğinin belirlenmesi halinde malullük aylığı bağlanmasının mümkün olmadığını bildirdi.
MALULEN EMEKLİ OLABİLMEK İÇİN GEREKEN ŞARTLAR
Mevzuata göre, bir sigortalının yaş şartına tabi olmadan malulen emekli olabilmesi için belirli koşulları yerine getirmesi gerekiyor. Buna göre;
Çalışma gücünün veya iş kazası ya da meslek hastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60'ını, sigortalı olduktan sonra kaybetmiş olması,
En az0 yıllık sigortalılık süresine sahip bulunması,
Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kapsamında en az.800 prim günü ödemiş olması gerekiyor.
Ancak sürekli olarak başka bir kişinin bakımına ihtiyaç duyacak derecede ağır malul olduğu tespit edilen sigortalılar için0 yıllık sigortalılık şartı uygulanmıyor. Bu kişiler açısından.800 prim gününün tamamlanmış olması yeterli kabul ediliyor.
YAŞLILIK AYLIĞI HÜKÜMLERİ KAPSAMINDA EMEKLİLİK FIRSATI
SGK, çalışma gücü kaybının sigortalılık öncesine dayandığı belirlenen kişilerin emeklilik hakkını tamamen kaybetmediğine de dikkat çekti. Bu durumda olan vatandaşlar, malulen emeklilik yerine yaşlılık aylığı hükümleri kapsamında emekli olabiliyor.
Bunun için;
En az5 yıllık sigortalılık süresinin tamamlanması,
İşe giriş tarihine göre değişmekle birlikte 3.600 ila 3.960 gün arasında prim ödenmiş olması gerekiyor.
Bu nedenle, sigorta başlangıcından önce sağlık sorunu bulunan kişiler, malulen emeklilikten farklı olarak daha uzun sigortalılık süresi ve daha yüksek prim günü şartlarını yerine getirerek emeklilik hakkı elde edebiliyor.
MALULEN VE YAŞLILIK EMEKLİLİĞİNDE MAAŞ NASIL HESAPLANIR?
Malullük aylığı ile yaşlılık aylığında bağlanacak emekli maaşı, sigortalının çalışma hayatı boyunca bildirilen Prime Esas Kazanç (PEK) tutarları dikkate alınarak hesaplanıyor.
Taban emekli aylığı: Primlerin asgari ücret üzerinden yatırılmış olması halinde dahi, bağlanacak emekli aylığı yürürlükteki en düşük emekli aylığının altında olamıyor. Mevcut düzenlemeye göre bu tutar 23.552 TL olarak uygulanıyor.
Kök aylığın önemi: Daha fazla prim günü bulunan ve yüksek kazanç üzerinden prim ödeyen sigortalıların emekli maaşı, kök aylık hesaplamasına bağlı olarak daha yüksek seviyelerde belirlenebiliyor.
MALULLÜK AYLIĞI İLE YAŞLILIK AYLIĞI ARASINDAKİ FARK NEDİR?
SGK uygulamalarında malullük ve yaşlılık aylıkları arasında kontrol süreci bakımından önemli farklılıklar bulunuyor.
Malullük aylığında, SGK gerekli gördüğü durumlarda veya belirli aralıklarla sigortalıyı yeniden sağlık kontrolüne çağırabiliyor. Yapılan değerlendirme sonucunda malullük halinin sona erdiği ya da çalışma gücü kaybının yüzde 60'ın altına düştüğü belirlenirse, bağlanan aylık kesilebiliyor.
Yaşlılık aylığında ise emeklilik hakkı kazanıldıktan sonra bu kapsamda rutin bir kontrol muayenesi uygulanmıyor ve sağlık durumuna bağlı yeniden değerlendirme yapılmıyor.