Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), 2026 yılı Ocak ayına ilişkin çiğ süt üretim maliyetini 25,37 TL olarak açıkladı. Ulusal Süt Konseyi’nin (USK) 22 Ocak’tan itibaren geçerli olan 22,22 TL’lik tavsiye fiyatı ile kıyaslandığında, üreticinin her bir litre sütte 3,15 TL zarar ettiği hesaplandı. 100 baş sağmal kapasiteli bir işletmenin temel alındığı modelde, brüt asgari ücret zammıyla personel giderlerinin payı yüzde 12,5’e çıkarken, yem fiyatlarındaki artışla birlikte hayvan başına günlük yem maliyeti yüzde 2,43 yükseldi. Prim ve buzağı desteklerinin gelir olarak eklenmesine rağmen maliyetin referans fiyatın yüzde 14 üzerinde kalması, sektördeki finansal baskıyı artırıyor.
GİDERLER MALİYETİ YUKARI ÇEKTİ
Ocak ayı verilerine göre, üretim maliyetlerinde bir önceki aya oranla yüzde 6’lık bir artış gözlendi. Bu yükselişte özellikle iki temel gider kalemi belirleyici oldu. Brüt asgari ücrette yapılan düzenleme ile birlikte, bir işletmenin toplam maliyet tablosunda personel giderlerinin payı yüzde 10,5’ten yüzde 12,5 seviyesine çıktı. Buna ek olarak, yem fiyatlarındaki hareketlilik de maliyet artışını tetikledi. Hayvan başına günlük yem giderinin yüzde 2,43 oranında arttığı belirtilirken; kaba yem kalemlerinde yonca kuru otunun kilogramı 14,42 TL, arpanın ise 13,49 TL olduğu kaydedildi. Fabrika yemleri grubunda ise yüzde 21 proteinli süt yeminin kilogram fiyatı 17,25 TL, buzağı başlangıç yeminin fiyatı ise 18,10 TL olarak tabloya yansıdı.
KESİM FİYATLARI ARTAN GİDERLERİ KARŞILAMIYOR
Sektör raporunda, hayvan kesim fiyatlarında yaşanan artışın, işletme giderlerindeki yükselişi dengelemekten uzak olduğu ifade edildi. İşletme modelinde ölen inek zararı 108.000 TL/Baş, gebe düve satış fiyatı ise 220.000 TL/Baş olarak hesaplamalara dahil edildi. Ancak akaryakıt (mazot) fiyatının 57 TL/L ve elektrik birim maliyetinin 4 TL/kWh olduğu bir ortamda, yan gelirlerin temel gider kalemlerini finanse etme kapasitesinin sınırlı kaldığı vurgulanıyor. Özellikle enerji ve lojistik maliyetlerinin süt üretimindeki dolaylı etkileri, işletmelerin nakit akış planlamasında ana belirleyici unsurlar arasında yer almaya devam ediyor.