Resmî Gazete’nin bugünkü nüshasında yayımlanan karara göre, sürekli işçi statüsünde görev yapan bir çalışan, iş yeri tarafından yer değiştirme talebinin reddedilmesi üzerine dava açtı. İşçinin davasının reddedilmesi sonrasında dosyayı temyiz etmesi üzerine, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) iptal başvurusunda bulundu.
Başvuruda, 1989 yılında yürürlüğe giren ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 1 Şubat 2018 tarihli 7079 sayılı Kanun’un 118. maddesiyle eklenen geçici 23. maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesinde geçen “çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde” ifadesinin, sürekli işçi kadrosuna geçen çalışanlara tayin veya yer değiştirme hakkı tanımadığı ifade edildi.
Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, anılan düzenlemede yer alan “çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmederek iptal kararı verdi. Kararın yürürlüğe girmesi ise 9 ay sonra olacak şekilde belirlendi.
KARARIN GEREKÇESİNDEN
AYM'nin kararında, Anayasa'nın 49. maddesi uyarınca devletin, "çalışanların korunması", "iş sözleşmesinin zayıf tarafı olan işçinin korunmasına yönelik düzenlemeler yapılması" ve "işçi-işveren ilişkilerinde dengenin sağlanması" adına pozitif yükümlülüklerinin bulunduğu kaydedildi.
İptali istenen düzenlemenin, sürekli işçi kadrosuna geçişi yapılanlara, kadroya geçişten önce çalıştırıldıkları teşkilat ve birim dışında görevlendirme imkanı tanınmadığı belirtilen kararda, ilgililerin yer değişikliği talep etmelerini gerektirecek belirli nedenlerin ise ortaya çıkabileceği ifade edildi.
Genel anlamda işçilerin yer değişikliği taleplerinin değerlendirilmesinin, işverenlerin iş hukuku bağlamında sahip oldukları yönetim yetkisi kapsamında kaldığına işaret edilen kararda, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca iş ve kadro durumunun imkan tanıması durumunda işçinin makul görülebilecek nedenlere dayanan yer değişikliği taleplerinin işverence karşılanması gerektiği aktarıldı.
İptali istenen düzenlemenin, ilgili teşkilat ve birimdeki işleyişin aksamasını önlemek amacıyla getirildiği belirtilen kararda, "İşçilerin yer değişikliği taleplerinin karşılanmasının her durumda anılan işleyişin bozulmasına neden olacağı söylenemez." değerlendirmesine yer verildi.
Söz konusu tayin yasağının, mahkemelerin denetimine de imkan tanımadığı, bunun Anayasa'ya aykırı olduğu belirtilen kararda, şu ifadeler yer aldı:
"Bu itibarla işçilerin makul nedenlere dayanan yer değişikliği taleplerinin işverence iş ile kadro durumu çerçevesinde değerlendirilmesine ve bu kapsamda alınacak kararların hukuka uygunluğunun yargı mercilerince denetlenmesine imkan tanımayan kuralın devletin çalışanların korunmasına yönelik yükümlülükleriyle bağdaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anayasa Mahkemesi, açıklanan gerekçelerle kuralın Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir."