Çarşı ve Mahalle Bekçilerinin görev, yetki ve çalışma esaslarını yeniden düzenleyen yönetmelik değişikliği Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Uzun süredir tartışma konusu olan “bekçilerin üst arama yetkisi” de bu düzenlemeyle netliğe kavuştu. Yeni kurallara göre bekçiler, belirli şartlar dahilinde yoklama yapabilecek, devriye sırasında düdük kullanacak ve gerekli durumlarda gündüz saatlerinde de görev alabilecek.
ÜST ARAMA YETKİSİNE SINIRLAMA: ARAMA DEĞİL YOKLAMA YAPACAK
Yönetmelikte vatandaş haklarını korumak amacıyla “yoklama” ile “arama” kavramları açık biçimde ayrıldı. Buna göre bekçiler, durdurdukları kişilerde veya araçlarda silah ya da tehlike oluşturabilecek bir unsur bulunduğuna dair makul şüphe olması halinde sadece el ile dıştan kontrol (yoklama) yapabilecek. Araçlarda ise yalnızca dışarıdan görülebilen kısımlar incelenebilecek.
Düzenlemede, bekçilerin detaylı arama yapamayacağı açıkça belirtildi. Bu kapsamda ceplerin boşaltılmasının istenmesi, çantaların karıştırılması ya da araç bagajlarının aranması gibi uygulamalara izin verilmeyecek.
DEVİRİYE USULLERİ YENİDEN BELİRLENDİ
Yeni yönetmelikle birlikte bekçilerin devriye yöntemleri de ayrıntılı şekilde düzenlendi. Buna göre görev sırasında zaman zaman suçun önlenmesi amacıyla düdük çalınacak. Devriyeler ağır adımlarla gerçekleştirilecek, sokak aralarında ve köşe başlarında durularak çevre kontrolü yapılacak. Ayrıca ani dönüşlerle çevrenin gözetlenip gözetlenmediği denetlenecek.
Bekçiler devriyeye iki kişi halinde çıkacak ve kıdemli olan bekçi sağ tarafta yer alacak.
ÇALIŞMA SAATLERİNE ESNEKLİK GETİRİLDİ
Bekçilerin normal mesai saatleri gün batımı ile gün doğumu arasını kapsasa da yeni düzenleme bazı istisnalar getiriyor. Olağanüstü hâl, terör olayları, toplumsal hareketlilik, doğal afetler, salgın hastalıklar ve benzeri durumlarda İçişleri Bakanı’nın onayıyla bekçiler gündüz saatlerinde de görevlendirilebilecek. Böylece kamu düzeninin korunması amacıyla ihtiyaç duyulan zamanlarda daha esnek bir çalışma sistemi uygulanabilecek.
İKAMET ŞARTI GETİRİLDİ
Yeni düzenlemeyle birlikte bekçi adayları için askerlik şartı daha belirgin hale getirildi. Buna göre erkek adayların askerlik hizmetini fiilen tamamlamış olması zorunlu olacak.
Yönetmelikte alım sürecine ilişkin önemli değişikliklerden biri de ikamet kriteri oldu. Adayların başvurdukları il sınırları içinde son bir yıl boyunca kesintisiz şekilde yaşamış olmaları gerekecek. Bu şart nedeniyle şehir değiştiren ya da farklı illerde iş arayan kişiler başvuru yapamayacak.
YAŞ VE EĞİTİM KOŞULLARI
Yeni düzenleme ile birlikte yaş aralığı 18 ile 31 olarak belirlendi. Adayların en az lise mezunu olması ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olma şartı ise korunmaya devam etti.
SİYASİ PARTİ ÜYELİĞİNE SINIRLAMA
Yönetmelikte dikkat çeken bir diğer husus ise siyasi parti üyeliğiyle ilgili oldu. Başvuru tarihinde herhangi bir siyasi partiye kayıtlı olan kişilerin başvuruları kabul edilmeyecek.
GÜVENLİK VE SİLAH TAŞIMA KRİTERLERİ
Adayların adli sicil ve güvenlik soruşturması şartları da titizlikle uygulanacak. Buna göre ağır hapis cezası almamış olmak, belirli suçlardan hüküm giymemiş olmak ve kamu haklarından yoksun bulunmamak gerekiyor. Ayrıca silahlı görev yapmaya engel teşkil edecek hukuki ya da fiziksel bir durumun olmaması da şartlar arasında yer alıyor.