KEMAL ÖZKURT – ÖZEL HABER - Türkiye genelinde çevre kirliliğini önlemek, doğal kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlamak ve döngüsel ekonomiyi güçlendirmek amacıyla hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DOA), Temmuz 2026 itibarıyla 81 ilde resmen uygulanmaya başladı. Plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının geri dönüşüm zincirine kazandırılmasını hedefleyen sistem, ilk gününde vatandaşlardan yoğun ilgi gördü. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Depozito Yönetim Sistemi’nin ilk gününde 649 bin kullanıcıya ulaşıldığını ve DOA makineleri aracılığıyla,5 milyon ambalajın toplandığını açıkladı. Depozito Yönetim Sistemi’nin yalnızca ambalaj toplama uygulaması olmadığını, belirten Çevre Mühendisi ve Türk Hava Kurumu Güzelbahçe Şube Başkanı Yakup Ateş ise uygulamanın döngüsel ekonomiyi güçlendiren önemli bir çevre yatırımı olduğunu söyledi. İlk gün yaşanan yoğunluğun vatandaşların sistemi benimsediğini gösterdiğini belirten Ateş, İzmir’de depozito iade makinelerinde yaşanan yoğunluğun ilginin beklenenin üzerinde olduğunu ortaya koyduğunu ifade etti. Çevre bilinci yüksek bir kent olan İzmir’in, teknik altyapının güçlendirilmesiyle sistemde Türkiye’ye örnek şehirlerden biri olacağını kaydetti.
STRATEJİK BİR ÇEVRE POLİTİKASI
Depozito Yönetim Sistemi’nin yalnızca boş ambalajların toplanmasını sağlayan bir uygulama olmadığını belirten Ateş, sistemin Türkiye’nin çevre yönetiminde tarihi bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Ateş, “Depozito Yönetim Sistemi yalnızca boş ambalajların toplanmasını sağlayan bir uygulama değildir. Bu sistem; doğal kaynakların korunmasını, atık oluşumunun azaltılmasını, yüksek kaliteli geri dönüşüm hammaddesi elde edilmesini ve döngüsel ekonominin güçlendirilmesini hedefleyen stratejik bir çevre politikasıdır. Türkiye’nin Sıfır Atık vizyonunu destekleyen en önemli uygulamalardan biri artık sahada uygulanmaya başlamıştır. Çevre kirliliğinin azaltılması, doğal kaynakların daha verimli kullanılması ve geri dönüşümün güçlendirilmesi açısından bu sistem ülkemiz adına son derece önemli bir kazanımdır” dedi.
TOPLUM SİSTEME SAHİP ÇIKIYOR
Sahadan gelen ilk geri bildirimlerin son derece olumlu olduğunu ifade eden Ateş, ilk gün yaşanan teknik aksaklıkların yeni kurulan büyük ölçekli sistemlerde doğal karşılanması gerektiğini belirtti. Ateş, “İzmir’de vatandaşlarımızın sisteme yoğun ilgi gösterdiğini görüyoruz. Bazı depozito iade makinelerinin kısa sürede dolması, bazı ambalajların ilk denemede okunamaması veya belirli noktalarda kapasite yetersizliği yaşanması, sistemin başarısız olduğunu değil; tam aksine yoğun şekilde kullanıldığını göstermektedir. Bu süreçte elde edilen tüm geri bildirimler, sistemin daha da güçlendirilmesine katkı sağlayacaktır. Büyük ölçekli çevre yatırımlarında ilk günlerde yaşanan bu tür teknik düzenlemeler son derece doğaldır. Önemli olan vatandaşın sisteme gösterdiği ilgidir. İlk günkü yoğunluk, toplumun Depozito Yönetim Sistemi’ni benimsediğini ve sahip çıktığını açıkça ortaya koymaktadır” diye konuştu. Kullanıcı yoğunluğu nedeniyle bazı operasyonel düzenlemelerin de yapıldığını belirten Ateş, günlük işlem kapasitesinin artırılmasının vatandaş ilgisinin önemli göstergelerinden biri olduğunu ifade etti.
İZMİR’İN YERLİ TEKNOLOJİSİ
Depozito Yönetim Sistemi’nin ilk gününde dikkat çeken gelişmelerden birinin de İzmir merkezli ACO Recycling firmasının geliştirdiği yerli depozito iade makineleri olduğunu belirten Ateş, Türkiye’nin çevre teknolojilerinde yerli üretim gücünün sahaya yansımasının önemli olduğunu söyledi. Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’nde (DBYS) yayımlanan resmi listede ACO Recycling’in, Türkiye Çevre Ajansı tarafından yetkilendirilmiş Depozito İade Makinesi (DİM) üreticileri arasında yer aldığını hatırlatan Ateş, firmanın geliştirdiği ACO ANKA A1100 modelinin de tescilli ve yetkilendirilmiş cihazlar arasında bulunduğunu ifade etti. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan ACO Recycling Dış İlişkiler Koordinatörü Sude Arslan ise “Depozito Yönetim Sistemi’nin ülke genelinde uygulanmaya başladığı ilk günde ACO ANKA serisi Depozito İade Makinemiz tekil cihaz bazında en yüksek toplama hacmine ulaştı. Vatandaşlarımızın DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını yoğun şekilde sisteme kazandırması, geliştirdiğimiz yerli teknolojinin sahadaki başarısını da ortaya koydu. İzmir’de geliştirilen mühendislik çözümünün Türkiye’nin döngüsel ekonomi hedeflerine katkı sunmasından büyük gurur duyuyoruz. Yetkilendirilmiş yerli üretici olarak Depozito Yönetim Sistemi’nin yaygınlaşmasına katkı sunmaya devam edeceğiz” dedi.
İZMİR DÖNÜŞÜMÜN ÖNCÜSÜ
İzmir’in uzun yıllardır çevre yatırımları ve geri dönüşüm uygulamalarında örnek şehirlerden biri olduğunu belirten Ateş, “İzmir’in çevre bilinci yüksek bir kent olması, sistemin başarısı açısından önemli bir avantajdır. Yaz aylarında artan içecek tüketimiyle birlikte sisteme katılımın daha da yükseleceğini düşünüyorum. Depozito iade noktalarının artırılması ve teknik altyapının güçlendirilmesiyle İzmir’in Türkiye’ye örnek olacak şehirlerden biri olacağına inanıyorum” diye konuştu. Depozito Yönetim Sistemi’nin yalnızca vatandaşlara ekonomik bir teşvik sağlamadığını, aynı zamanda gelecek nesillere bırakılacak çevrenin korunmasına da önemli katkı sunacağını vurgulayan Ateş, geri dönüşüm kültürünün toplumun her kesiminde yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti.
ASIL KAZANÇ DOĞANIN KORUNMASIDIR
Depozito uygulamasının yalnızca ekonomik teşvikten ibaret olmadığını vurgulayan Ateş, “Vatandaşlarımızın ambalaj başına elde edeceği depozito bedeli elbette önemli bir teşvik unsurudur. Ancak gerçek kazanım; çöpe gitmeyen her plastik şişe, her cam şişe ve her alüminyum kutunun yeniden ekonomiye kazandırılmasıdır. Bu sayede daha az hammadde kullanılacak, enerji tasarrufu sağlanacak, karbon emisyonları azaltılacak ve doğal kaynaklarımız korunacaktır. Çocuklarımıza bırakacağımız en değerli miras temiz bir çevredir” dedi. İlk gün yaşanan yoğunluğun vatandaşların yeni sisteme kısa sürede uyum sağladığını gösterdiğini belirten Ateş, çevre uzmanları, kamu kurumları ve yerli teknoloji üreticilerinin Depozito Yönetim Sistemi’nin Türkiye’nin döngüsel ekonomi hedeflerine önemli katkılar sunacağı konusunda ortak görüşte olduğunu sözlerine ekledi.