GÜNDEM

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının 88. yılı

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu, Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de saat 09.05'te Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu. Ebediyete intikalinin 88. yılında Atatürk, Kurtuluş Savaşı'ndaki liderliği, Cumhuriyet'in kuruluşundaki rolü ve gerçekleştirdiği devrimlerle anılıyor
Yazı Boyutu

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün ebediyete intikalinin üzerinden 88 yıl geçti. 1881 yılında Selanik'te dünyaya gelen Atatürk, askeri eğitiminden cephelerdeki mücadelesine, Milli Mücadele'nin başlamasından Cumhuriyet'in ilanına kadar Türk tarihinin dönüm noktalarında önemli rol üstlendi. Çanakkale Savaşı'nda kazandığı başarılarla adını duyuran, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Kurtuluş Savaşı'nı başlatan Atatürk, 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilan edilmesinin ardından Türkiye'nin ilk Cumhurbaşkanı oldu. İşte 57 yıllık yaşamına büyük mücadeleler ve tarihi başarılar sığdıran Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatı ve Türkiye tarihine damga vuran çalışmaları...

ATATÜRK'ÜN EĞİTİM VE ASKERLİK HAYATI

1881 yılında Selanik'te dünyaya gelen Mustafa Kemal Atatürk, annesi Zübeyde Hanım'ın isteğiyle Hafız Mehmet Efendi'nin mahalle mektebinde eğitim hayatına başladı. Daha sonra babası Ali Rıza Efendi'nin isteği üzerine Şemsi Efendi Mektebi'ne geçti ve ilkokul eğitimini burada tamamladı.

Ortaokul öğrenimi için Selanik Mülkiye Rüştiyesi'ne başlayan Mustafa Kemal, kendi isteğiyle buradan ayrılarak Selanik Askeri Rüştiyesi'ne geçti. Ardından Manastır Askeri İdadisi'nden ikincilikle mezun oldu.

1899 yılında İstanbul'da Harp Okulu'na giren Mustafa Kemal, 1902'de teğmen rütbesiyle mezun oldu. Harp Akademisi eğitimini ise 1905 yılında kurmay yüzbaşı rütbesiyle tamamladı.

Askerlik hayatının ilk yıllarında Şam, Manastır ve Selanik'te görev yapan Mustafa Kemal, 31 Mart Vakası'nı bastıran Hareket Ordusu'nda da yer aldı. 1911 yılında İtalya'nın Trablusgarp'a asker çıkarması üzerine bölgeye gönderildi. Tobruk ve Derne'de İtalyan kuvvetlerine karşı yürüttüğü mücadeleyle askeri başarısını ortaya koydu.

ÇANAKKALE SAVAŞI'NDA ANA­FARTALAR KAHRAMANI OLDU

Birinci Dünya Savaşı'nın başlaması üzerine cephede görev almak isteyen Mustafa Kemal, 1915 yılında Tekirdağ'da kurulan 19. Tümen Komutanlığına atandı.

Çanakkale Cephesi'nde gösterdiği başarılarla öne çıkan Mustafa Kemal, özellikle Conkbayırı ve Anafartalar'daki mücadelesiyle tarihe geçti. Düşman kuvvetlerinin ilerleyişini durduran birliklere komuta eden Mustafa Kemal, askerlerine verdiği moral ve cesaretle savaşın seyrini etkiledi.

Conkbayırı taarruzu sırasında göğsüne isabet eden şarapnel parçasının cebindeki saate çarpması, hayatını kurtaran gelişmelerden biri oldu. Çanakkale'deki başarılarının ardından Anafartalar Kahramanı olarak anılmaya başladı.

Daha sonra Doğu Cephesi'nde 16. Kolordu Komutanlığına atanan Mustafa Kemal, 1916 yılında Rus saldırılarını durdurarak Bitlis ve Muş'un geri alınmasında önemli rol oynadı. Bu başarılarının ardından generalliğe terfi etti.

19 MAYIS 1919'DA SAMSUN'A ÇIKARAK MİLLİ MÜCADELE'Yİ BAŞLATTI

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı topraklarının işgal edilmesi üzerine Mustafa Kemal, ülkenin bağımsızlığı için harekete geçti. İstanbul'da bulunduğu dönemde yakın arkadaşlarıyla yaptığı değerlendirmelerin ardından Anadolu'ya geçme kararı aldı.

Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Milli Mücadele'nin ilk adımını attı.

22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya Genelgesi'nde milletin bağımsızlığının tehlikede olduğunu belirten Mustafa Kemal, kurtuluşun milletin azim ve kararlılığıyla sağlanacağını duyurdu.

Erzurum ve Sivas kongrelerine başkanlık eden Atatürk, bu toplantılarda milli iradeye dayalı bağımsız bir devletin temellerinin atılmasına öncülük etti. Manda ve himayenin kabul edilmeyeceği yönündeki kararlar, Milli Mücadele'nin temel ilkeleri arasında yer aldı.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ AÇILDI

Milli Mücadele'nin en önemli dönüm noktalarından biri, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılması oldu. Mustafa Kemal Atatürk, Meclis ve Hükümet Başkanı seçilerek bağımsızlık mücadelesinin siyasi liderliğini üstlendi.

Osmanlı Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında 10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması'nı kabul etmeyen Atatürk, Türkiye'nin bağımsızlığından taviz verilmeyeceğini vurguladı.

"Sevr Antlaşması bizce mevcut değildir" sözleriyle antlaşmaya karşı tutumunu ortaya koyan Atatürk, milli egemenlik ve bağımsızlık mücadelesini sürdürdü.

SAKARYA VE BÜYÜK TAARRUZ ZAFERLERİ

Kurtuluş Savaşı sırasında Birinci ve İkinci İnönü savaşlarının ardından Yunan ordusu, 23 Ağustos 1921'de yeniden taarruza geçti. Sakarya Meydan Muharebesi'nde Türk ordusuna komuta eden Mustafa Kemal, tarihe geçen "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır" emrini verdi.

22 gün süren Sakarya Meydan Muharebesi'nin zaferle sonuçlanmasının ardından TBMM tarafından Mustafa Kemal'e Mareşal rütbesi ve Gazi unvanı verildi.

Türk ordusu, 26 Ağustos 1922'de Büyük Taarruz'u başlattı. 30 Ağustos'ta Dumlupınar'da kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin ardından düşman kuvvetleri Anadolu'dan çekilmeye başladı. Türk ordusu 9 Eylül 1922'de İzmir'e girerek kentin kurtuluşunu sağladı.

11 Ekim 1922'de Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandı. Ardından 24 Temmuz 1923'te Lozan Barış Antlaşması imzalanarak Türkiye'nin bağımsızlığı uluslararası alanda tescillendi.

29 EKİM 1923'TE CUMHURİYET İLAN EDİLDİ

Milli Mücadele'nin zaferle sonuçlanmasının ardından Türkiye'nin yönetim şeklinin belirlenmesi için çalışmalar hız kazandı. Mustafa Kemal Atatürk'ün öncülüğünde yürütülen çalışmalar sonucunda 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi.

Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi. 1938'deki vefatına kadar dört kez Cumhurbaşkanlığı görevine seçilen Atatürk, yeni devletin siyasi, ekonomik ve toplumsal yapısının şekillenmesinde öncü rol oynadı.

24 Kasım 1934'te çıkarılan kanunla Mustafa Kemal'e Atatürk soyadı verildi.

EKONOMİDEN EĞİTİME BİRÇOK ALANDA YENİLİKLER YAPTI

Atatürk, Cumhuriyet'in ilanının ardından ülkenin kalkınması için ekonomi, sanayi, tarım, eğitim ve dış politika alanlarında önemli adımlar attı.

1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkilerini azaltmak ve sanayileşmeyi hızlandırmak amacıyla 1933 yılında Beş Yıllık Sanayi Planı'nı başlattı. Tarım alanında üretimin artırılması ve verimsiz toprakların değerlendirilmesi için çalışmalar yürüttü.

Dış politikada ise Milletler Cemiyeti üyeliği, Balkan Antantı, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Sadabat Paktı gibi önemli adımlar atıldı.

Hatay'ın Türkiye'ye katılması için de yoğun çaba gösteren Atatürk, bu konuyu "Hatay benim şahsi meselemdir" sözleriyle ifade etti. Hatay'ın ana vatana katılması ise Atatürk'ün vefatından sonra, 1939 yılında gerçekleşti.

ATATÜRK 10 KASIM 1938'DE HAYATA GÖZLERİNİ YUMDU

57 yıllık yaşamını ülkesinin bağımsızlığına ve kalkınmasına adayan Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de saat 09.05'te İstanbul Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu.

Atatürk'ün vefatı Türkiye'de olduğu kadar dünyanın birçok ülkesinde de büyük üzüntüyle karşılandı.

16 Kasım 1938'de Dolmabahçe Sarayı'nda katafalka konulan naaşı, 19 Kasım'da Yavuz Zırhlısı ile İzmit'e, buradan da trenle Ankara'ya götürüldü. 21 Kasım 1938'de düzenlenen törenin ardından Ankara Etnografya Müzesi'ne defnedildi.

Atatürk'ün naaşı, yapımı tamamlanan Anıtkabir'e 10 Kasım 1953'te taşındı.

ATATÜRK 88 YILDIR MİLLETİNİN KALBİNDE YAŞIYOR

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, askeri dehası, bağımsızlık mücadelesindeki liderliği ve Cumhuriyet'in kuruluşundaki rolüyle Türk tarihinin en önemli isimleri arasında yer alıyor.

"Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır" sözleriyle Cumhuriyet'in geleceğine duyduğu güveni dile getiren Atatürk, ebediyete intikalinin 88. yılında saygı, özlem ve minnetle anılıyor.