Parmakören Camisi’nde 2022 yılında yürütülen restorasyon çalışmaları sırasında duvar kovuğunda, iç içe geçmiş ve parçalanmış 300’ün üzerinde kağıt bulundu. Tarihi nitelikte olduğu değerlendirilen kağıtlar, konservasyon işlemleri için Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı’na gönderildi.
Laboratuvar uzmanları, kağıtların ileri derecede kırılgan ve ciddi deformasyona uğramış olduğunu tespit etti. Eserin zarar görmeden temizlenmesi, korunması ve birleştirilmesi için bilimsel konservasyon uygulamaları başlatıldı. Nem odasında nemlendirilen kağıt parçaları, yaklaşık 2,5 yıl süren titiz çalışma ile puzzle gibi tek tek birleştirildi.
MEKKE ŞEHİR PLANI ORTAYA ÇIKTI
Çalışmalar sonucunda ortaya çıkan dört büyük parçanın, Kabe, camiler ve yerleşim alanlarını gösteren Osmanlı minyatür sanatına ait Mekke şehir planı olduğu belirlendi. Eserin yakın zamanda müzede sergilenmesi planlanıyor.
10 yıldır kağıt restoratörü olarak görev yapan Deniz Haberal, süreci şöyle anlattı: "Eser çok buruşuk ve kırılgandı. Kontrollü nemlendirme ile kağıt parçalarını yumuşattık ve düzleştirdik. Ardından puzzle gibi yerlerini bulup birleştirdik. Arada boş kalan alanları uygun gramajlı Japon kağıtlarıyla tamamladık."
AYNI USTANIN ELİNDEN ÇIKMIŞ OLABİLİR
Haberal, eserlerin minyatür teknikleri ve renk kullanımına bakarak, dört parçanın aynı ustanın veya benzer yetenekte ustaların elinden çıkmış olabileceğini belirtti. Parçaların birleşimiyle Osmanlı minyatür sanatına dair rengarenk ve detaylı şehir tasvirleri gün yüzüne çıkmış oldu.
Eserler, tamamlandıktan sonra belgelemeleri yapılarak koruma altına alındı ve ilerleyen dönemde sergilenmek üzere hazırlandı.