TBMM Genel Kurulu, çocukların karıştığı suçlara ilişkin önemli düzenlemeleri içeren “Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ni görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında toplandı. Gündem dışı konuşmaların, milletvekillerinin birer dakikalık söz taleplerinin, grup başkanvekillerinin gündeme ilişkin değerlendirmelerinin ve siyasi partilerin sunduğu önergelerin ele alınmasının ardından kanun teklifinin maddelerine geçildi.
Genel Kurul’da yapılan görüşmelerin tamamlanmasının ardından teklif kabul edilerek yasalaştı. Yeni düzenlemeyle çocukların korunması, adli süreçlerdeki konumları ve çocukların işlediği suçlara yönelik bazı uygulamalarda değişikliğe gidildi.
ÇOCUĞUN SİLAHA ULAŞMASINA NEDEN OLANA HAPİS CEZASI
Kanun kapsamında Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a yeni bir hüküm eklendi. Buna göre, ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek bir çocuğun silaha ulaşmasına ve bu silahla suç işlemesine neden olan kişi, eylemin daha ağır bir suçu oluşturmaması durumunda yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Düzenlemeyle tekerrür hükümlerinin uygulanmasında dikkate alınan yaş sınırı da değiştirildi. Daha önce8 olan sınır5’e çekildi. Buna göre suçun işlendiği tarihte5 yaşını tamamlamamış kişiler hakkında işledikleri suçlar nedeniyle tekerrür hükümleri uygulanmayacak.
“SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK” YERİNE “ADLİ SÜREÇTEKİ ÇOCUK” İFADESİ
Kanunla birlikte Çocuk Koruma Kanunu’ndaki terminolojide de değişikliğe gidildi. Mevcut düzenlemede kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesi yerine “adli süreçteki çocuk” kavramı kullanılacak.
Ayrıca5 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılması zorunlu hale getirildi. Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakiminin sosyal inceleme yaptırmaması halinde bu durumun gerekçesi iddianamede ya da kararda açıkça belirtilecek.
Çocuk hakkında kamu davası açılması durumunda, gerekli idari tedbirlerin uygulanabilmesi için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı’nın ilgili il veya ilçe müdürlüklerine bilgi verilecek.
Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanması sırasında ihtiyaç duyulması halinde kolluk kuvvetlerinden yardım alınabilecek. Bu tedbirlerin koordinasyonu merkezi düzeyde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sağlanırken, il ve ilçelerde koordinasyon ve takip vali veya kaymakamların sorumluluğunda olacak. Sekretarya hizmetleri ise Aile ve Sosyal Hizmetler il müdürlüklerince yürütülecek.
Hakim veya mahkeme tarafından verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararları, uygulanması amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlara gönderilecek.
ÇOCUKLARIN İNFAZ SİSTEMİ YENİDEN DÜZENLENDİ
Yeni düzenlemeyle adli süreçteki çocuklar hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanabilecek. Çocuğun işlediği suç nedeniyle ortaya çıkan zararın düşük olması durumunda, zararın giderilmesi şartı da aranabilecek.
Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine uymayan anne, baba veya çocuktan sorumlu diğer kişiler hakkında da yaptırım uygulanacak. Fiil ayrıca suç oluştursa dahi, tedbirin niteliği ve ihlalin ağırlığı dikkate alınarak çocuk hakiminin kararıyla 3 günden0 güne kadar tazyik hapsi verilebilecek.
Çocuktan sorumlu kişilerin yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle yapılan şikayetlerde ise 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.
Hamile eşini terk eden veya onu çaresiz bir durumda bırakan kişilere yönelik hapis cezalarının alt ve üst sınırları da artırıldı. Ayrıca çocuğun kasten öldürme nedeniyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesi halinde uygulanacak cezanın yarısından iki katına kadar artırılabilmesine yönelik düzenleme yapıldı.
ÇOCUKLAR CEZAEVİNDEN EĞİTİMEVİNE GEÇECEK
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle çocukların hapis cezalarının infazına ilişkin sistem de yeniden düzenlendi.
Buna göre suçtan hüküm giyen çocuklar cezalarının infazına ilk olarak çocuk eğitimevleri yerine ceza infaz kurumlarında başlayacak. Çocuğun iyi hal göstermesi halinde daha sonra eğitimevine ayrılması mümkün olacak.
Ancak terör suçları, örgüt kurma, örgüt yönetme veya örgüte üye olma ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bu uygulamanın dışında tutuldu.
Toplam 3 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilen çocuklar ile taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alan çocukların cezaları ise doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek.
18 YAŞ ALTINA BIÇAK VE KESİCİ ALET TAŞIMA YASAĞI
Kanunla8 yaşından küçüklerin kesici, delici, bıçak ve benzeri aletleri satın alması veya taşımasına da yasak getirildi.
Yasağa aykırı davrananlara 5 bin lira idari para cezası uygulanacak. Kabahate konu bıçak veya benzeri aletlerin sayı ya da nitelik bakımından ağır bir durum oluşturması halinde ceza0 bin liraya çıkarılacak.
İşletme sahibi veya sorumlusunun söz konusu kabahati öğrenmesine rağmen yetkili makamlara bildirimde bulunmaması durumunda da 5 bin lira idari para cezası verilecek. Kabahatte kullanılan veya kabahatin işlenmesiyle elde edilen eşyanın kamuya geçirilmesine karar verilebilecek.
Bu kapsamda idari para cezası ve el koyma kararları kolluk görevlileri tarafından, eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin karar ise mülki amir tarafından verilecek.
Kabahati işlerken5 yaşını tamamlamamış çocuklar için ise çocuğun üstün yararı esas alınacak. Bu çocuklar hakkında Çocuk Koruma Kanunu kapsamında koruyucu, destekleyici ve yönlendirici tedbirlerin uygulanabilmesi amacıyla mülki amir tarafından çocuk hakiminden talepte bulunulacak.
Düzenleme, internet üzerinden gerçekleştirilen satışlar ile mesafeli satışlar bakımından da geçerli olacak.
ÇOCUKLAR İÇİN ACİL KORUNMA SÜRECİNDE SÜRELER BELİRLENDİ
Çocuk Koruma Kanunu’nda yapılan değişiklik kapsamında, akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu-uyarıcı madde bağımlılığı ya da davranışsal bağımlılık nedeniyle Sağlık Bakanlığı veya üniversitelere bağlı yataklı sağlık kuruluşlarına getirilen çocuklarla ilgili yeni bir süreç oluşturuldu.
İlgili uzman hekimin tedavi gereksinimini tespit etmesi halinde, acil korunma kararı alınabilmesi için 24 saat içinde rapor hazırlanacak. Sağlık kuruluşu da uzman hekim raporunun düzenlendiği tarihten itibaren en geç 24 saat içerisinde çocuk hakiminden talepte bulunacak.
Başvurunun ardından en geç 48 saat içerisinde, ilgili branş uzmanının da yer aldığı 3 uzman hekimden oluşan resmi sağlık kurulunca hazırlanan rapor mahkemeye sunulacak. Hakim ise başvuru ve sağlık kurulu raporunu değerlendirerek en geç 48 saat içinde karar verecek.
Çocuğun sağlık kuruluşuna ulaştığı andan hakim kararının kuruma bildirilmesine kadar geçen süreçte gerekli görülen tıbbi müdahale ve tedavi uygulanabilecek. Gerektiğinde bu aşamada kolluk kuvvetlerinden destek istenebilecek.
Hakim, çocuğun üstün yararını gözeterek bulunduğu yerin gizli tutulmasına karar verebilecek. Ayrıca gerekli görmesi halinde çocukla kişisel ilişki kurulmasını sınırlandırabilecek veya bu ilişkinin nasıl yürütüleceğine karar verebilecek.
Sağlık kurulu raporunu değerlendiren hakim, acil korunma kararının kaldırılmasına, sürdürülmesine ya da çocuğun durumuna uygun farklı bir koruyucu ve destekleyici tedbir uygulanmasına hükmedebilecek.
TBMM GENEL KURULU’NDA ÇALIŞMALAR DEVAM EDİYOR
Çocuklara yönelik düzenlemeleri içeren kanun teklifinin kabul edilerek yasalaşmasının ardından TBMM Genel Kurulu’nun gündemindeki diğer maddelerin görüşülmesine geçildi. Genel Kurul’da şehit ve gazi ailelerinin haklarına yönelik kanun teklifinin tümü üzerindeki görüşmeler sürüyor.