Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), uluslararası iklim müzakerelerinin yanı sıra ekonomik iş birlikleri açısından da önemli temaslara sahne oluyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konferans kapsamında Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB) Başkanı Zou ve beraberindeki heyetle görüştü.
Hazine ve Maliye Bakanlığından yapılan açıklamaya göre görüşmede, Türkiye ile banka arasında hazırlıkları devam eden Çok Yıllı Ülke Programı'nın (Multi-Year Rolling Pipeline) ayrıntıları değerlendirildi. 2027-2029 dönemini kapsaması planlanan program kapsamında iki tarafın öncelikli yatırım alanları ve finansman imkanları ele alındı.
Toplantıda Türkiye'nin gelecek dönemde altyapı yatırımlarını artırması, yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerini hızlandırması ve ekonomik yapısal dönüşüm hedeflerine yönelik uluslararası finansman kaynaklarından daha etkin yararlanması konuları öne çıktı.
TÜRKİYE'NİN ÖNCELİĞİ DEMİR YOLU VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM
Bakan Mehmet Şimşek, görüşmede Türkiye'nin AIIB ile yeni dönemdeki iş birliğinde öncelik vereceği alanları sıraladı. Buna göre demir yolu yatırımları ve bağlantısallık projeleri, yeşil dönüşüm, yenilenebilir enerji ve elektrifikasyon çalışmaları öncelikli başlıklar arasında bulunuyor.
Dijital dönüşüm kapsamında ise 5G teknolojisi, fiber altyapı ve veri merkezlerine yönelik yatırımların desteklenmesi hedefleniyor. Bunun yanı sıra iklim değişikliğine karşı daha dirençli tarım uygulamaları, sağlık teknolojileri ve sanayide yüksek katma değerli üretime geçiş de iş birliğinin önemli alanları arasında yer alıyor.
Şimşek, söz konusu yatırım başlıklarının Türkiye'nin ekonomi programındaki yapısal dönüşüm hedefleriyle doğrudan örtüştüğünü belirterek Asya Altyapı Yatırım Bankası tarafından sağlanacak finansmanın bu sürecin hızlanmasına katkı sunacağını ifade etti.
AIIB'DEN ORTA KORİDOR VE DEMİR YOLU YATIRIMLARINA DESTEK
AIIB Başkanı Zou da görüşmede Türkiye'nin ulaştırma ve altyapı yatırımlarının bölgesel bağlantısallık açısından önem taşıdığına dikkat çekti.
Özellikle Orta Koridor ve bölgesel ulaşım ağlarının geliştirilmesine yönelik demir yolu projelerinin bankanın öncelikleri arasında bulunduğunu belirten Zou, bu yatırımların Asya ile Avrupa arasındaki ulaşım ve ticaret bağlantılarını güçlendireceğini kaydetti.
Yenilenebilir enerji, dijital dönüşüm ve tarımsal sulama yatırımlarının da bankanın finansman sağladığı önemli alanlar arasında yer aldığını aktaran Zou, Türkiye'de uygulanan ekonomi programındaki başarının, ülkeye yönelik proje portföyünün geliştirilmesinde kaldıraç etkisi oluşturduğunu ifade etti.
TÜRKİYE, AIIB'NİN EN FAZLA FİNANSMAN SAĞLADIĞI İKİNCİ ÜLKE
Merkezi Pekin'de bulunan Asya Altyapı Yatırım Bankası, 2016 yılında kuruldu. Toplam 111 üyesi ve 100 milyar dolar sermayesi bulunan banka, kuruluşundan Eylül 2026'ya kadar 43 ülkede 396 proje için toplam 78,1 milyar dolarlık finansmanı onayladı.
Türkiye, bankanın 57 kurucu üyesinden biri olarak önemli ortaklar arasında bulunuyor. 2,6 milyar dolarlık sermaye taahhüdü ve yüzde 2,5 oy gücüyle bankanın en büyük 10'uncu hissedarı konumunda yer alan Türkiye, finansman hacminde ise ikinci sırada bulunuyor.
Eylül 2026 itibarıyla AIIB tarafından Türkiye'deki 45 proje için toplam 9,4 milyar dolarlık finansman onaylandı. Bu tutarla Türkiye, 10 milyar doları aşan finansmanla ilk sırada bulunan Hindistan'ın ardından bankanın en fazla kaynak sağladığı ikinci ülke oldu.
Türkiye'nin 6,2 milyar dolarlık aktif proje portföyü de bankanın toplam aktif portföyünün yüzde 15,3'ünü oluşturuyor. Bu alanda da Türkiye ikinci sıradaki yerini koruyor.
İSTANBUL KUZEY DEMİR YOLU GEÇİŞİNE 1,5 MİLYAR DOLARLIK FİNANSMAN
AIIB'nin Türkiye'de desteklediği projeler ulaştırmadan enerjiye, sağlıktan kentsel altyapıya kadar geniş bir alana yayılıyor. Banka, kamu garantili ve garantisiz finansman modelleriyle farklı sektörlerdeki yatırımlara kaynak sağlıyor.
Ulaştırma alanındaki önemli projeler arasında 1,5 milyar dolarlık İstanbul Kuzey Demir Yolu Geçişi (INRAIL) yatırımı bulunuyor. Bunun yanı sıra Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarının bakım ve modernizasyon çalışmaları için 415 milyon dolarlık finansman ile 140 milyon avroluk Antalya-Alanya Otoyolu projesi de bankanın desteklediği yatırımlar arasında yer alıyor.
Bu projelerle Türkiye'nin ulaşım altyapısının geliştirilmesi, demir yolu taşımacılığının güçlendirilmesi ve şehirler ile bölgeler arasındaki bağlantıların artırılması hedefleniyor.
Enerji ve iklim alanında ise 500 milyon dolarlık Sonuç Odaklı Su Verimliliği ve İklim Dayanıklılığı Projesi öne çıkıyor. Sürdürülebilir enerji ve iklim finansmanı programları da bankanın Türkiye'de kaynak sağladığı başlıklar arasında bulunuyor.
Bunun yanında ek finansmanla toplam 800 milyon dolara ulaşan İstanbul Sismik Risk Azaltımı ve Acil Durum Hazırlığı Projesi de önemli yatırımlardan biri olarak dikkat çekiyor.
AIIB'nin desteklediği diğer çalışmalar arasında Antalya Havalimanı'nın genişletilmesi, yenilenebilir enerji yatırımları ve finans kuruluşları aracılığıyla farklı sektörlere aktarılan çok sektörlü finansman imkanları yer alıyor.
2027-2029 dönemini kapsaması planlanan yeni programla birlikte Türkiye'nin altyapı, enerji, teknoloji ve iklim yatırımlarında AIIB ile iş birliğinin daha da genişletilmesi hedefleniyor.