Deniz Baykal, siyasete960'lı yıllara doğru Demokrat Parti iktidarına karşı gelişen öğrenci hareketlerine katılarak başladı.
CHP'nin965 genel seçimlerindeki yenilgisini analiz ettiği ve daha sonra doçentlik tezine dayanak olan raporla CHP yönetiminin dikkatini çekmeyi başaran Baykal, doçent olduğu968'de parti saflarına katıldı.
Baykal,4 Ekim973'te yapılan genel seçimlerde85 milletvekili kazanarak birinci olan CHP'den Antalya milletvekili seçildi ve yarım asırdan fazla sürecek siyasi yaşantısında ilk kez parlamentoya girmiş oldu.
3. ECEVİT HÜKÜMETİNDE ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI YAPTI
Siyasetteki yükselişi daha ilk yıllardan başlayan Baykal,974'te Bülent Ecevit'in Başbakanlığında kurulan CHP-MSP koalisyon hükümetinde Maliye Bakanlığı,978'de yine Ecevit Başbakanlığındaki hükümette Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yaptı.
Deniz Baykal bu dönemde CHP Parti Meclisi ve Merkez Yönetim Kurulu üyeliği, genel sekreter yardımcılığı görevlerinde bulundu.
Baykal,979 Ekim ara seçimlerinden sonra toplanan olağanüstü CHP Kurultayı'nda parti yönetimini ağır bir şekilde eleştirdi.
12 Eylül980 askeri müdahalesinden sonra ise bir süre Ankara'da Ordu Dil Okulu'nda gözetim altında tutuldu.
SHP YILLARI
Deniz Baykal,982 Anayasası'nın 5 yıl süreyle siyasi yasak getirdiği politikacılar arasında yer aldı.
Baykal,983'te siyasi partilerin kurulmasına izin verilmesinden sonra "yasaklı olmalarına rağmen faaliyetlerini sürdürdüğü" gerekçesiyle bir grup önde gelen CHP'li ve AP'li politikacıyla Çanakkale Zincirbozan Askeri Tesisleri'nde ikinci kez gözetim altına alındı.
Yasaklı olmasına karşın984'te Sosyal Demokrasi Partisine (SODEP) giren Baykal, bu partinin Sosyaldemokrat Halkçı Partiyle (SHP) birleşmesiyle SHP'li oldu.
Eylül987'deki genel seçimlerde SHP'den Antalya milletvekili seçilen Baykal, SHP'de önce grup başkanvekilliği, ardından genel sekreterlik görevlerinde bulundu, Haziran988'de göreve başladığı genel sekreterlik görevinden0 Eylül990'da istifa etti.
Temmuz990'da demokratikleşme çabalarına ilişkin bir rapor hazırlattı.
SHP'de bu dönemden başlayarak olağan ve olağanüstü kurultaylarda Genel Başkan Erdal İnönü'nün üç defa karşısına çıktı ancak başarılı olmadı. Genel sekreterlikten istifasından sonra SHP'de parti içi muhalefetin önderi oldu.
54 YAŞINDA GENEL BAŞKAN
Deniz Baykal, Antalya Milletvekili olarak Türkiye Avrupa Birliği Karma Parlamentolararası Komitesi Eş Başkanlığını yürüttü, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi üyeliğine seçildi.
TBMM Dışişleri Komisyonu üyeliğinde bulunan Baykal, Temmuz992'de kapatılan siyasi partilerin açılmasına izin veren yasanın sağladığı imkanla 9 Eylül992'de toplanan CHP Kurultayı'nda Genel Başkanlığa seçildi ve 54 yaşında genel başkan oldu.
KOALİSYON DÖNEMLERİ VE BİRLEŞME
Türkiye,994'lü yıllarda sol partilerin birleşme arayışlarına sahne oldu.
1994'te yapılan yerel seçimlere üç parça halinde (SHP, DSP, CHP) katılan sol partiler, birleşme arayışlarına başladı. DSP bu arayışlara baştan olumsuz yanıt verirken, SHP olumlu yaklaştı.
SHP ve CHP,8 Şubat995'te toplanan kurultayda birleşti. CHP Genel Başkanı Deniz Baykal bu kurultayda genel başkanlığa aday olmadı.
Birleşmeden sonra 9 Eylül995'te yapılan CHP Olağan Kurultayı'nda Deniz Baykal, yeniden genel başkanlığa seçildi. Baykal, 30 Ekim995'te kurulan DYP-CHP koalisyon hükümetinde Başbakan Yardımcılığı ve Dışişleri Bakanlığı görevlerini üstlendi.
Deniz Baykal, bu koalisyonu "erken seçim" şartıyla kabul etti ve Türkiye 24 Aralık995'te erken seçimlere gitti.
Baykal, 24 Aralık995 milletvekili genel seçimlerinde yeniden Antalya milletvekili oldu. Seçimleri takiben 53. Hükümetin (ANAP-DYP koalisyonu) kurulmasıyla Dışişleri Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı görevlerinden ayrıldı.
23 Mayıs998'de yapılan CHP'nin 27. Olağan Kurultayı'nda genel başkanlığa 3. kez seçildi.8 Nisan999 seçimlerinde CHP ve Deniz Baykal ilk kez seçim sonuçlarıyla parlamento dışında kaldı.
GENEL BAŞKANLIKTAN İSTİFA
Seçim sonucu nedeniyle 22 Nisan999'da istifa eden Baykal, 30 Eylül 2000'de Ankara'da toplanan CHP1. Olağanüstü Kurultayı'nda yeniden seçilerek CHP Genel Başkanı oldu.
CHP, 3 Kasım 2002 genel seçimlerinde yüzde9,4 oyla77 milletvekili kazandı. Deniz Baykal da yeniden Antalya milletvekili seçildi. Baykal, 22. Dönem'de ana muhalefet partisi genel başkanı olarak görev yaptı. 2003 Ekim ayında 30. Kurultay'da tekrar genel başkanlığa seçildi.
Baykal, 29 Ocak 2005'te yapılan CHP Olağanüstü Kurultayı'nda, rakibi Mustafa Sarıgül'ü yenerek genel başkanlık görevine devam etti. Aynı yıl9-20 Kasım'da toplanan 31. Olağan Kurultay'da tekrar genel başkanlığa seçildi.
CHP, 22 Temmuz 2007'de yapılan genel seçimlerde yüzde 20,8 oy alırken, Deniz Baykal 26 Nisan 2008'de yapılan CHP 32. Olağan Kurultayı'nda231 delegeden021'inin oyunu alarak yeniden genel başkan seçildi.
Baykal, kesintilerle5 yıl 8 ay süren genel başkanlık görevinden,0 Mayıs 2010'da gündeme gelen gizli kamera görüntüleri nedeniyle istifa etti.
Baykal'ın özel hayatına ilişkin görüntülerin internette yayımlanmasıyla ilgili Fetullahçı Terör Örgütü elebaşı Fetullah Gülen'in de aralarında bulunduğu sanıklar hakkında dava açıldı.
Davada, FETÖ elebaşı Gülen'in aralarında bulunduğu firari sanıkların dosyası ayrılırken, diğer sanıklar 6 yıl 3 ay ile 92 yıl0 ay arasında hapisle cezalandırıldı.
İstifası sonrası Antalya milletvekili olarak siyasi yaşamını sürdüren Baykal, hem partisi hem de ülke meseleleriyle ilgili gelişmelerde yaptığı açıklamalarla her zaman gündemde kalmayı sürdürdü.
GEÇİCİ MECLİS BAŞKANLIĞI YAPTI, ADAY OLDU
Baykal, 7 Haziran'da gerçekleştirilen 2015 genel seçimlerinden sonra Meclisin en yaşlı üyesi sıfatıyla 23 Haziran 2015 günü 25. dönemin ilk oturumunu açtı ve yeni TBMM Başkanı İsmet Yılmaz seçilene kadar Meclis Başkanlığına vekalet etti.
CHP, 30 Haziran 2015'te yapılan TBMM başkanlık seçimleri için Antalya Milletvekili Baykal'ı aday gösterdi. Baykal, seçimde. turda25, 2. turda28, 3. turda29 ve 4. turda82 oy aldı. Baykal'ın son turdaki rakibi İsmet Yılmaz 258 oy ile 26. TBMM Başkanı oldu.
Baykal, Kasım 2015'te yapılan seçimlerde yeniden CHP'den Antalya Milletvekili seçildi. Yine bu seçimlerden sonra Meclisin en yaşlı üyesi sıfatıyla yeni başkan seçilene kadar geçici Meclis Başkanlığı yaptı.
SPOR TUTKUNU, YÜZME AŞIĞIYDI
Olcay Baykal ile963'te yaptığı evlilikten Aslı ve Ataç isimli iki çocuğu bulunan Baykal, üç de torun sahibiydi.
Baykal'ın siyasi yaşantısı kadar sosyal hayattaki renkli kişiliği de çok zaman gündemde kalmıştı.
Sabah yürüyüşlerini aksatmayan Baykal'ın, hem Antalya hem de Ankara'da zaman zaman kendisine ait otomobiliyle yaptığı gezintiler kameralara yansımıştı.
Baykal, sporun yanı sıra iyi bir yüzme tutkunuydu.
Deniz Baykal,1 Şubat 2023'te Ankara Beysukent'teki evinde 84 yaşında yaşamını yitirdi. Baykal için yarın saat1.00'de Devlet Mezarlığındaki kabri başında anma töreni düzenlenecek.