Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’in 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilecek olması, Türkiye’yi uluslararası iklim politikalarının şekillendirilmesinde önemli aktörlerden biri haline getiriyor. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında iş birliğinin güçlendirilmesi açısından da önemli fırsatlar sunan zirve, iklim değişikliğiyle mücadelede somut adımların ve sürdürülebilir kalkınma politikalarının önemini yeniden gündeme taşıyor.
Küresel ölçekte emisyonların azaltılması, doğal kaynakların korunması ve düşük karbonlu üretim modellerine geçiş öncelikli konular arasında yer alırken, sanayi bölgelerinin çevresel sürdürülebilirlik alanında yürüttüğü çalışmalar da giderek daha fazla önem kazanıyor. Bu kapsamda faaliyetlerini sürdüren Ege Serbest Bölgesi Kurucu ve İşleticisi A.Ş. (ESBAŞ), enerji, su ve atık yönetimi başta olmak üzere farklı alanlarda hayata geçirdiği projelerle çevresel etkilerini azaltmaya yönelik çalışmalarını sürdürüyor.
KARBON AYAK İZİNDE İKİ YILDA 3 BİN 978 TONLUK İYİLEŞME
İklim değişikliğiyle mücadele hedefleri doğrultusunda 2024 yılında kurumsal karbon ayak izini hesaplamaya başlayan ESBAŞ, emisyon azaltım çalışmalarının sonuçlarını ölçülebilir verilerle takip ediyor. Şirketin 2024 yılında 1.217 ton CO₂ eşdeğeri olarak hesaplanan karbon ayak izinde, 2025 yılında 2.761 ton CO₂ daha azaltım sağlandı. Böylece iki yıllık dönemde toplam 3.978 ton CO₂ eşdeğeri iyileşme elde edildi.
Bu başarıda güneş enerjisi santrali (GES) projeleri, yenilenebilir enerji yatırımları ve enerji verimliliğini artırmaya yönelik uygulamaların etkili olduğunu belirten ESBAŞ Yönetim Kurulu Başkan Vekili ve Yürütme Kurulu Başkanı Dr. Faruk Güler, karbon ayak izi hesaplamalarından elde edilen verilerin yeni projelere yön verdiğini ifade etti.
Güler, sera gazı emisyonlarının azaltılması ve yenilenebilir enerji kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla geliştirilen projelerin önümüzdeki dönemde de devam edeceğini vurguladı.
SU AYAK İZİ HESAPLAMALARI İÇİN ÇALIŞMALAR BAŞLADI
İklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki baskısının artması, sanayi bölgelerinde suyun etkin kullanımı ve alternatif kaynakların değerlendirilmesini daha önemli hale getiriyor. Bu doğrultuda ESBAŞ da 2026 yılında su ayak izi hesaplama çalışmalarını başlattı.
Çalışmaların kapsamına ilişkin bilgi veren Dr. Faruk Güler, “Şirketimizde bu doğrultuda 2026 yılında su ayak izi hesaplama çalışmalarını başlatmış olduk. Oluşturduğumuz veri toplama ve hesaplama altyapısıyla su tüketiminin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi, kullanım alanlarının analiz edilmesi ve iyileştirme fırsatlarının belirlenmesini hedefliyoruz. Önümüzdeki yıllarda düzenli olarak gerçekleştirilecek su ayak izi hesaplamaları ile yeni verimlilik projelerine yön vermeyi planlıyoruz” dedi.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen su verimliliği çalışmaları kapsamında önümüzdeki beş yıllık döneme yönelik sürdürülebilir su yönetimi projelerinin hazırlandığını hatırlatan Güler, ESBAŞ'ın da su tüketimini azaltmak, alternatif su kaynaklarından yararlanmak ve mevcut kaynakların kullanım verimliliğini artırmak amacıyla geliştirdiği projeleri Mavi Su Verimliliği Belgesi başvurusu çerçevesinde Bakanlığa sunduğunu belirtti.
KURAKÇIL PEYZAJ ALANI 9 BİN 881 METREKAREYE ULAŞTI
ESBAŞ, su kaynaklarının korunmasına yönelik uygulamalarını yalnızca üretim ve işletme süreçleriyle sınırlı tutmayarak bölgenin açık alan yönetimine de taşıyor. Bu kapsamda yeşil alanlarda daha az su tüketen ve bölgenin iklim koşullarına uyum sağlayan bitki türlerinin kullanıldığı kurakçıl peyzaj uygulamaları yaygınlaştırılıyor.
Dr. Faruk Güler, yürütülen çalışmalar sonucunda kurakçıl peyzaj alanının 9 bin 881 metrekareye ulaştığını, bu alanın toplam peyzaj büyüklüğünün yüzde 4,46'sını oluşturduğunu kaydetti.
Uygulamaların su tüketimine olumlu yansıdığını belirten Güler, “Düşük su tüketimine sahip, bölgenin iklim koşullarına uyumlu bitki türlerinin tercih edildiği uygulamalar sonucunda Bölgemizdeki kurakçıl peyzaj alanı 9.881 metrekareye ulaştı. Bu alan henüz toplam peyzaj alanının yüzde 4,46'sını oluşturuyor. Bu çalışmalarla 2025 yılında yıllık su tüketimini bir önceki yıla oranla yüzde 30 azaltmayı başardık. 2027 yılından itibaren yüksek sulama ihtiyacı bulunan çim alanları aşamalı olarak kurakçıl peyzaj alanlarına dönüştürerek bu oranı hızla arttırmayı planlıyoruz. Ön çalışmaları başlatılan bu projeyle sulama suyu tüketimini daha da azaltarak doğal kaynaklarımızı korumayı ve iklim değişikliğinin etkilerine daha dayanıklı yeşil alanlar oluşturmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.
GERİ DÖNÜŞÜM UYGULAMALARIYLA 7 BİN 740 AĞACIN KESİLMESİ ÖNLENMİŞ OLDU
ESBAŞ'ın çevresel sürdürülebilirlik çalışmalarının bir diğer ayağını ise geri dönüşüm ve döngüsel ekonomi uygulamaları oluşturuyor. Geri dönüştürülebilir atıkların yeniden üretim süreçlerine kazandırılması amacıyla yürütülen çalışmalar, doğal kaynak tüketiminin ve sera gazı emisyonlarının azaltılmasına katkıda bulunuyor.
2026 yılının ilk 10 aylık dönemine ilişkin verileri paylaşan Dr. Faruk Güler, Ege Serbest Bölgesinde toplam 618 ton atığın geri dönüşüme gönderildiğini bildirdi. Bu miktarın 387 tonunu kâğıt ve karton, 167 tonunu plastik, 21 tonunu palet ve 43 tonunu metal atıklar oluşturdu.
Geri dönüşüm faaliyetlerinin çevresel kazanımlarına dikkat çeken Güler, “2026 yılının ilk 10 ayında Ege Serbest Bölgesinde 387 ton kâğıt ve karton, 167 ton plastik, 21 ton palet ve 43 ton metal olmak üzere toplam 618 ton atık geri dönüşüme kazandırıldı. Bu çalışmalar sayesinde 7.740 ağacın kesilmesi önlenirken, 174 ton CO₂ emilimine eşdeğer çevresel fayda sağlandı ve 6.847 kilogram sera gazı emisyonunun oluşumu önlendi. Geri dönüşüm faaliyetleriyle doğal kaynakların korunmasına ve çevresel etkilerin azaltılmasına katkı sağlarken, atıkların yeniden üretim süreçlerine kazandırılmasını sürdürülebilir kaynak yönetiminin önemli bir parçası olarak değerlendiriyoruz.” diye konuştu.
ESBAŞ'TAN KÜRESEL İKLİM HEDEFLERİNE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK DESTEĞİ
Antalya'da düzenlenen COP31'in, uluslararası iklim taahhütlerinin uygulanabilir projelere dönüştürülmesi açısından önemli bir gündem oluşturduğunu belirten Dr. Faruk Güler, sanayinin sürdürülebilir dönüşümünde yenilenebilir enerji, emisyon azaltımı, su kaynaklarının korunması ve döngüsel ekonomi uygulamalarının belirleyici olacağını ifade etti.
ESBAŞ'ın çevresel performansını düzenli olarak takip ederek iyileştirme projeleri geliştirdiğini vurgulayan Güler, “ESBAŞ, çevresel etkilerini ölçen, iyileştirme alanlarını belirleyen ve uzun vadeli projelerle bu alanlarda ilerleme sağlayan yaklaşımıyla küresel iklim hedeflerine kendi faaliyet alanından katkı sunmaktadır. Şirketimiz, çevresel sürdürülebilirliği yalnızca bugünün ihtiyaçlarına yönelik bir sorumluluk olarak değil, gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmanın ve sanayinin rekabet gücünü korumanın temel koşullarından biri olarak ele almaktadır” diye konuştu.
ESBAŞ, enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji yatırımlarından su yönetimine, kurakçıl peyzajdan geri dönüşüm uygulamalarına uzanan çalışmalarıyla çevresel sürdürülebilirliği kurumsal faaliyetlerinin temel unsurlarından biri olarak konumlandırıyor. Şirket, ölçülebilir hedefler ve uzun vadeli projeler doğrultusunda sanayinin düşük karbonlu dönüşümüne katkı sağlamayı amaçlıyor.