AFAD’ın yürüttüğü Obruk Duyarlılık Haritası çalışması kapsamında Konya, Karaman ve Aksaray’ı kapsayan Konya Kapalı Havzası’nda kayıt altına alınan obruk sayısı 739’a ulaştı. Obrukların 702’si Konya’da, 29’u Karaman’da, 8’i ise Aksaray’da bulunuyor. Çalışmalarda yapay zeka, Coğrafi Bilgi Sistemi ve uydu görüntülerinden yararlanılıyor.
OBRUK ENVANTERİ TEKNOLOJİYLE GÜNCELLENİYOR
Konya Ovası’nda iklim değişikliği, kuraklık ve kontrolsüz yer altı suyu kullanımı nedeniyle oluşan obruklar bölgenin önemli sorunları arasında yer alıyor.
Konya AFAD İl Müdürlüğü bünyesinde 2020 yılında başlatılan “Obruk Duyarlılık Haritası” projesi kapsamında, bölgedeki obrukların tespit edilmesi ve envanterin güncellenmesi için teknolojik imkanlardan yararlanılıyor.
Çalışmalarda yapay zeka, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ve uydu görüntüleri kullanılarak obrukların konumu ve oluşumuna etki eden faktörler analiz ediliyor.
KONYA’DA26 YENİ OBRUK TESPİT EDİLDİ
Daha önceki çalışmalarda Konya’da 576 obruk kayıt altına alınmıştı. AFAD projesinin başladığı 2020’den bu yana ise kentte26 yeni obruk oluştuğu belirtildi.
Yıllara göre oluşan obruk sayıları şöyle sıralandı:
2020: 28
2021: 28
2022:4
2023:2
2024: 32
2025:0
2026: 2
Envanter çalışmalarında yalnızca yeni oluşan obrukların değil, geçmiş yıllarda meydana gelmesine rağmen kayıtlara girmeyen obrukların da tespit edildiği belirtildi.
739 OBRUĞUN 702’Sİ KONYA’DA
Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, Konya Kapalı Havzası’nda yer altı suyunun bilinçsiz kullanımının obruk oluşumlarını hızlandırdığını söyledi.
Arslan, AFAD verilerine göre havzada toplam 739 obruk bulunduğunu belirterek, bunların dağılımını şöyle açıkladı:
Konya: 702 obruk
Karaman: 29 obruk
Aksaray: 8 obruk
Konya’daki 702 obruğun 380’inin kuyu tipi obruk sınıfında yer aldığı bildirildi. Bu obrukların büyük bölümünün son 30-35 yılda oluştuğu belirtildi.
UYDU GÖRÜNTÜLERİYLE ESKİ OBRUKLAR DA BULUNUYOR
Arslan, teknoloji destekli çalışmalar sayesinde daha önce oluşmasına rağmen kayıt altına alınmayan çok sayıda obruğun da tespit edildiğini ifade etti.
Uydu görüntülerinin analiz edilmesiyle geçmiş yıllarda oluşmuş obrukların belirlenerek envantere dahil edildiğini belirten Arslan, mevcut rakamların yalnızca son yıllarda meydana gelen obrukları göstermediğine dikkat çekti.
Konya Kapalı Havzası’nda yüzlerce yıl önce oluşmuş ana kaya çökme obruklarının da bulunduğu ve bölgede yaklaşık 50 ana kaya obruğunun tespit edildiği kaydedildi.
YENİ OBRUKLARIN SAYISINDA AZALMA VAR
Arslan, son yıllarda yeni oluşan obrukların sayısında düşüş gözlendiğini de belirtti.
Geçmişte yılda ortalama 20 civarında obruk oluştuğu ifade edilirken, son dönemde bu sayının0’lu rakamlara gerilediği belirtildi.
AFAD koordinasyonunda hazırlanan duyarlılık haritalarının, obruk oluşumu açısından riskli bölgelerin belirlenmesi, erken önlem alınması ve afet risklerinin azaltılması açısından önemli bir araç olduğu vurgulandı.