İZ-AFED Çevre Komisyonu Başkanı ve Çevre Mühendisi Yakup Ateş, kullanım ömrünü tamamlayan mobilyaların doğru yöntemlerle değerlendirilmesi halinde önemli bir ekonomik ve çevresel kaynağa dönüşebileceğini belirtti. Ateş, özellikle büyük şehirlerde eski mobilyaların gelişigüzel çevreye bırakılmasının hem çevre kirliliğine hem de geri kazanılabilecek malzemelerin kaybına yol açtığını ifade etti.
Mobilya atıklarının ahşap, metal, plastik, cam ve tekstil gibi farklı malzemeler içerdiğine dikkat çeken Ateş, bu ürünlerin diğer atıklarla birlikte bertaraf edilmesi yerine ayrıştırılarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Atık yönetiminde temel önceliğin bertaraf değil, yeniden kullanım ve kaynakların en verimli şekilde değerlendirilmesi olduğunu vurgulayan Ateş, "Bir mobilyanın kullanım ömrünü tamamlamış olması, onun bütün değerini kaybettiği anlamına gelmez. Öncelikle yeniden kullanılabilir mi, bakım ve onarımla tekrar işlev kazandırılabilir mi, sorularına cevap aranmalıdır. Bu mümkün değilse, içerisindeki farklı malzemelerin ayrıştırılarak geri kazanılması değerlendirilmelidir" dedi.
"ÖNCE YENİDEN KULLANIM VE ONARIM"
Küçük bakım ve onarımlarla birçok mobilyanın yeniden kullanılabilecek duruma getirilebileceğini belirten Ateş, bunun hem atık miktarını azaltacağını hem de yeni ürün üretiminde ihtiyaç duyulan doğal kaynak ve enerji tüketimini düşüreceğini ifade etti.
Yeniden kullanım kültürünün yaygınlaştırılmasının önemine değinen Ateş, "Bir ürünün ömrünü uzatmak, çevresel açıdan en değerli kazanımlardan biridir. Bu nedenle mobilyalarda yeniden kullanım ve onarım kültürünün yaygınlaştırılması önem taşımaktadır. Çünkü bir kişinin atık olarak gördüğü malzeme aslında diğer kişilerin ihtiyacı olabilmektedir" ifadelerini kullandı.
Yeniden kullanımı mümkün olmayan mobilyaların ise bileşenlerine ayrılarak geri kazanılması gerektiğini belirten Ateş, teknik kriterleri sağlayan ahşap malzemelerin ilgili mevzuat kapsamında enerji geri kazanım süreçlerinde de değerlendirilebileceğini kaydetti.
"HER ATIK ÇÖP DEĞİLDİR"
Toplumdaki atık algısının değişmesi gerektiğini dile getiren Ateş, kullanım ömrünü tamamlayan mobilyaların yalnızca ortadan kaldırılması gereken eşyalar olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.
Ateş, "Bugün eski bir masa, sandalye, dolap veya koltuğa baktığımızda onu yalnızca çöp olarak görmemeliyiz. Öncelikle yeniden kullanım, onarım ve geri kazanım seçeneklerini düşünmeliyiz. Çünkü her atık çöp değildir. Doğru yönetildiğinde birçok atık, yeniden değere dönüşebilecek bir kaynaktır" dedi.
DÖNGÜSEL EKONOMİ VURGUSU
Dünya genelinde "üret, kullan ve at" anlayışından uzaklaşılarak döngüsel ekonomi modelinin benimsendiğine dikkat çeken Ateş, mobilya atıklarının da bu sistemin önemli parçalarından biri olduğunu belirtti.
Bir mobilyanın yeniden kullanılmasının yeni hammadde ve enerji ihtiyacını azalttığını, onarımın ürünün kullanım ömrünü uzattığını, geri kazanımın ise doğal kaynak tüketimini önlediğini ifade eden Ateş, atık yönetiminin yalnızca temizlik hizmeti olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, bunun aynı zamanda etkin bir kaynak yönetimi olduğunu sözlerine ekledi.