DÜNYA

42 yıllık altın pasaport dönemi kapanıyor: Yatırım karşılığı vatandaşlık uygulaması sona eriyor

Yatırım karşılığında vatandaşlık veren uygulamanın öncüsü Karayip ülkesi St. Kitts ve Nevis, Avrupa Birliği'nin baskıları üzerine 42 yıldır sürdürdüğü altın pasaport programını aşamalı olarak kaldırma kararı aldı.
Yazı Boyutu

St. Kitts ve Nevis Başbakanı Terrance Drew, 13 Kasım 2026'da gerçekleştirdiği ulusa sesleniş konuşmasında, yatırım ya da belirli bir mali ödeme karşılığında yabancılara vatandaşlık sağlayan uygulamanın kademeli şekilde sonlandırılacağını açıkladı. Kararın Avrupa Birliği'ne (AB) resmi olarak bildirildiğini belirten Drew, programın sona ermesine ilişkin henüz net bir takvim paylaşmadı. Öte yandan, mevcut sistem üzerinden vatandaşlık kazanmış kişilerin haklarının devam edeceği ifade edildi.

Özellikle Çin ve Nijerya'dan gelen yatırımcıların rağbet gösterdiği, en az 250 bin dolarlık mali katkı gerektiren program, Karayipler'deki ada ülkesinin en önemli ekonomik gelir kalemlerinden biri olarak öne çıkıyordu.

DEVLET GELİRLERİNİN YAKLAŞIK YARISI BU PROGRAMDAN SAĞLANIYORDU

1984 yılında başlatılan ve dünya genelindeki yatırım yoluyla vatandaşlık uygulamalarının öncülerinden biri kabul edilen sistem kapsamında, yabancılar belirli yatırımları gerçekleştirerek St. Kitts ve Nevis vatandaşlığı elde edebiliyordu. Programa katılmak isteyen kişiler, devlet fonuna en az 250 bin dolar katkıda bulunabiliyor ya da 325 bin dolardan başlayan fiyatlarla gayrimenkul yatırımı yapabiliyordu.

Söz konusu vatandaşlık sayesinde pasaport sahipleri, Schengen Bölgesi de dahil olmak üzere 150'den fazla ülkeye vizesiz seyahat imkanına kavuşuyordu.

Avrupa Komisyonu tarafından paylaşılan verilere göre, ada ülkesi 2015-2024 döneminde toplam 55 bin 281 kişiye vatandaşlık verdi. Başvuruların önemli bir bölümünü Çin vatandaşları oluştururken Nijerya, Rusya, İran, Irak ve Suriye gibi ülkelerden de programa yönelik ciddi talep yaşandı.

Başbakan Terrance Drew, 2008-2025 yılları arasında yatırım yoluyla vatandaşlık programından toplam 2,4 milyar dolar gelir sağlandığını belirtti. Bu miktarın, devletin toplam nakit gelirlerinin yaklaşık yüzde 50'sine karşılık geldiğini kaydeden Drew, elde edilen kaynaklarla yol, okul ve konut projelerinin hayata geçirildiğini aktardı.

Ancak programın ülke ekonomisinde giderek daha büyük bir paya sahip olması, St. Kitts ve Nevis'in tek bir gelir kaynağına bağımlı hale gelmesine yol açtı.

AB'NİN GÜVENLİK VE VİZE POLİTİKALARI ETKİLİ OLDU

St. Kitts ve Nevis'in vatandaşlık programını sona erdirme kararında Avrupa Birliği'nin artan baskısının belirleyici olduğu değerlendiriliyor. Brüksel, Aralık 2025'te yürürlüğe koyduğu yeni vize düzenlemeleriyle, yatırım karşılığında vatandaşlık veren ülkelerin vizesiz seyahat imkanlarını askıya alma seçeneğini gündeme getirmişti.

Haziran 2026'da ise Doğu Karayipler bölgesindeki beş ülkeye yönelik bir ültimatom verildi. AB, söz konusu ülkelerden vatandaşlık programlarını en geç 1 Haziran 2028 tarihine kadar tamamen sona erdirmelerini talep etti.

Başbakan Drew, Avrupa Birliği ile iş birliğinin sürdürülmemesi durumunda ülkenin yalnızca vizesiz seyahat avantajını kaybetmekle kalmayacağını, uluslararası bankacılık bağlantılarının da ciddi risk altına gireceğini dile getirdi.

Böyle bir yaptırımın turizm sektöründeki ödeme sistemlerini, uluslararası para transferlerini ve ithalat faaliyetlerini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Drew, alınan kararın ülkenin ekonomik çıkarlarını korumak adına zorunlu hale geldiğini vurguladı.

Bölgede benzer gelişmelerin diğer ada ülkelerinde de yaşandığı belirtiliyor. Antigua ve Barbuda ile Saint Lucia'nın da Avrupa Birliği'nin baskıları doğrultusunda yatırım yoluyla vatandaşlık sistemlerinde değişiklik yapmaya başladığı bildirildi.