ABD’nin Tennessee eyaletinde 1995 yılında işlenen bir cinayet nedeniyle ölüm cezasına çarptırılan 50 yaşındaki Christa Pike, zehirli iğneyle gerçekleştirilen infaz girişiminin ardından hayatta kaldı. İki doz pentobarbital verilmesine rağmen yaşamını yitirmeyen Pike, günlerce komada kaldıktan sonra bilinci yerine geldi.
Pike’ın avukatları, müvekkillerinin sağlık durumunun kritik olduğunu ve hastanede tedavi gördüğünü açıkladı. Hukuk ekibi, başarısız infaz girişiminin ardından Pike’ın hem fiziksel hem de zihinsel açıdan ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirtti.
Bir hafta önce Riverbend Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde gerçekleştirilen infaz işleminin ardından bilinci kapanan Pike, Nashville’deki bir hastaneye nakledildi. Avukatları, pazartesi gününe kadar müvekkillerinin beyin ölümünün gerçekleşebileceğini ve yaşam destek ünitesinin kapatılabileceğini düşündüklerini ifade etti.
KOMADAN ÇIKTI, KONUŞMAYA BAŞLADI
Pike’ın avukatlarından Randall Spivey, Reuters’a yaptığı açıklamada müvekkilinin salı günü beklenmedik şekilde kendine geldiğini söyledi. Spivey, sağlık ekibinin ve avukatların yaşananlar karşısında şaşkınlık yaşadığını, Pike’ın gözlerini açarak konuşmaya başladığını aktardı.
Ancak Pike’ın sağlık sorunlarının devam ettiği bildirildi. Avukatının verdiği bilgilere göre Pike yutkunmakta ve yemek yemekte güçlük çekiyor, zatürreyle mücadele ediyor. Şişlik nedeniyle kollarını hareket ettiremediği belirtilen mahkumun kalıcı hareket kaybı yaşayıp yaşamayacağı ise henüz bilinmiyor.
Hastane yatağında zincirli tutulan Pike’ın zihinsel karmaşa yaşamasına rağmen çevresindeki kişilerle iletişim kurabildiği kaydedildi. Spivey, müvekkilinin öfkeli olduğunu ve başına gelenleri anlamaya çalıştığını belirterek Pike’ın kendisine kimlerin ne yaptığını, olayın nasıl geliştiğini ve kurbanın ailesinin durumunu sorduğunu söyledi.
CHRİSTA PİKE OLAYI
Christa Pike, henüz genç olduğu 1995 yılında okul arkadaşı Colleen Slemmer’ın öldürülmesi olayındaki rolü nedeniyle idam cezasına mahkum edildi. Olayda 19 yaşındaki Slemmer’ın işkence edilerek öldürüldüğü belirtildi.
Pike’ın avukatları, müvekkillerinin ABD’de tamamlanmış bir infaz işleminden sağ kurtulduğu bilinen ilk kişi olduğunu savunuyor. Hukuk ekibi, başarısız infaz girişiminin Anayasa’nın zalimane ve olağandışı cezaları yasaklayan hükmünü ihlal ettiğini ileri sürüyor.
MAHKEMEDEN İNFAZ GİRİŞİMİNE İLİŞKİN DELİLLERİ KORUMA KARARI
Yaşananların ardından Davidson Bölgesi Hakkaniyet Mahkemesi Yargıcı I’Ashea Myles, Tennessee yetkililerinin başarısız infaz işlemine ait bütün delilleri muhafaza etmesine karar verdi.
Karar kapsamında kullanılan şırıngalar, ilaçların ambalajları ve parti numaraları, kateterler, serum hortumları, sedye bağları, olay kayıtları, tanık anlatımları ve şifreli yazışmaların saklanması istendi.
Pike’ın avukatlarının aktardığına göre, tamamı kadınlardan oluşan infaz ekibi işlem sırasında iki saati aşan bir süreç geçirdi ve en az yedi iğne kullandı. Kullanılan iğnelerden birinin çıkarıldığında 90 derece bükülmüş olduğu öne sürüldü.
Yargıç Myles, davanın infazı durdurmak amacıyla ocak ayında açıldığını ancak Pike’ın hayatta kalacağının kimse tarafından öngörülmediğini belirterek olayın sıra dışı niteliğine dikkat çekti.
Avukatların, infaz sırasında kullanılan ilaçlardan geriye kalan maddelerin kimyasal inceleme için alınması talebi hakkında ise henüz karar verilmedi.
Tennessee Ceza İnfaz Kurumu, delillerin korunması yönündeki kararın gereksiz olduğunu savundu. Kurum, mevcut mevzuat gereği delilleri muhafaza etmekle yükümlü olduklarını ve istenen materyallerin büyük bölümünü paylaşmaya hazır bulunduklarını açıkladı.
TENNESSEE VALİSİ İDAMLARI DURDURDU
Tennessee Valisi Bill Lee, Pike’ın infazında yaşananların yanı sıra mayıs ayında Tony Carruthers’ın infazı sırasında damar yolu açılmasında sorun yaşanmasının ardından eyalette yılın geri kalanında planlanan tüm idamları askıya aldı.
Pike’ın diğer avukatı Luke Ihnen, sürecin şeffaf biçimde incelenmesi gerektiğini vurguladı. Ihnen, kamuoyunun ve yargı makamlarının eyalet yönetiminin açıklamalarını sorgulamadan kabul etmemesi gerektiğini savunarak Vali Lee’den Pike’ın cezasını müebbet hapse çevirmesini ve yeni bir infaz girişiminde bulunulmamasını istedi.
Savunma ekibi, daha önce Pike’ın damarlarının dar olması ve mevcut sağlık sorunları nedeniyle zehirli iğne yönteminin kullanılmasına itiraz etmişti.
ABD’deki bazı eyaletlerin infaz ilaçlarına erişimde güçlük yaşadığı biliniyor. Avrupa’da infazlarda kullanılabilecek ürünlerin ticaretine yönelik kısıtlamalar nedeniyle büyük ilaç şirketlerinden temin sağlamakta zorlanan eyaletlerin, kimliklerini gizli tutma taahhüdü veren küçük eczanelere özel üretim yaptırdığı belirtiliyor.
CEZA İNFAZ KURUMU MÜDÜRÜ GÖREVİNDEN AYRILIYOR
Başarısız infaz girişiminin ardından Tennessee Islah Dairesi Müdürü Frank Strada’nın da görevinden ayrılacağı açıklandı. Vali Bill Lee, Strada’nın ayın ilerleyen günlerinde görevini bırakacağını duyurdu.
Lee, cumartesi günü yayımladığı açıklamada Strada’nın görev süresi boyunca dürüstlükle çalıştığını belirtti ve görev değişikliğinin sorunsuz biçimde gerçekleştirilmesi için gösterdiği yaklaşım nedeniyle kendisine teşekkür etti. Strada’nın yerine kimin atanacağı ise henüz açıklanmadı.
Yaklaşık üç yıl önce Tennessee’deki görevine başlayan Strada, daha önce Arizona Cezaevi Dairesinde üst düzey yönetici olarak çalışmıştı. Arizona’daki görev döneminde de birden fazla infaz sırasında sorunlar yaşandığı bildirildi.
Pike vakasını incelemek üzere bağımsız bir soruşturma yürütülüyor. Strada, istifa kararını Tennessee halkının yararını gözeterek aldığını belirtirken olayın tüm yönleriyle araştırılmasının önemli olduğunu ve incelemeye destek vermeye hazır bulunduğunu ifade etti.
ANNESİ YAŞANANLARI ELEŞTİRDİ
Pike’ın annesi May Martinez, kızının infaz girişimini cezaevinden takip etti. NBC News’e konuşan Martinez, işlemin başarısızlıkla sonuçlandığını belirterek kızının idam edilmeye çalışıldığını ancak hayatını kaybetmediğini söyledi.
Yerel televizyon kanalı WSMV’ye de açıklamalarda bulunan Martinez, eyalet yetkililerinin kızına yeniden aynı işlemi uygulamayacağını düşündüğünü dile getirdi. Pike’ın geleceğine ilişkin ne beklediği sorulduğunda ise kararın kendi elinde olmadığını belirterek son sözün eyalet yönetimine ait olduğuna işaret etti.
Pike’ın torunu Morgan Seeley de büyükannesinin infaz girişiminin ardından günler boyunca yemek yemeyi reddettiğini ve ağlayarak konuşmakta zorlandığını anlattı. Seeley, ailenin adalet beklentisinin devam ettiğini belirterek Pike’ın cezaevinde kalmasının kendileri açısından adalet anlamına gelmediğini savundu.
BUNDAN SONRA NE OLACAK?
Başarısız infaz girişiminin ardından Pike’ın geleceğiyle ilgili birden fazla olasılık gündeme geldi. Ancak yeni bir karar verilmeden önce hem hukuki sürecin hem de mahkumun sağlık durumunun değerlendirilmesi gerekiyor. Pike’ın geleceğine ilişkin yaşanabilecek olası ihtimaller şu şekilde:
1. Aynı yöntemle yeniden infaz girişimi: Tennessee yönetimi zehirli iğne yöntemini yeniden uygulamayı değerlendirebilir. Ancak Pike’ın avukatları, önceki girişimde yaşananları ve müvekkillerinin sağlık sorunlarını gerekçe göstererek yeni bir infazı engellemek için mahkemeye başvurabilir.
2. Farklı bir infaz yöntemi: Elektrikli sandalye de olasılıklar arasında bulunuyor. Pike’ın cinayeti 1995 yılında işlemiş olması nedeniyle bu yöntem hukuki açıdan gündeme gelebiliyor. Bununla birlikte yöntemin uygulanabilmesi için gerekli yasal koşulların ve prosedürlerin yerine getirilmesi gerekiyor.
3. Sağlık durumunun infaza engel oluşturması: İnfaz sırasında kullanılan ilaçların olası etkileri nedeniyle Pike’ın beyin hasarı veya kalıcı zihinsel kayıp yaşayıp yaşamadığı araştırılabilir. Bir mahkumun ölüm cezasını ve infazın nedenini anlayamayacak durumda olması, infazın uygulanabilirliği açısından anayasal sorunlar doğurabilir.
4. Cezanın müebbet hapse çevrilmesi: Tennessee Valisi Bill Lee, sahip olduğu yetkiler çerçevesinde ölüm cezasını müebbet hapse dönüştürme seçeneğini değerlendirebilir. Soruşturmada ihmal veya infaz protokollerine aykırılık tespit edilmesi halinde bu ihtimal yeniden gündeme gelebilir.
Yeni bir infaz tarihi belirlenmesi konusunda eyalet yüksek mahkemesinin yetkisi bulunuyor. Ancak infazların yıl sonuna kadar durdurulması, devam eden bağımsız soruşturma ve Pike’ın sağlık durumunun henüz netleşmemesi nedeniyle sürecin uzaması bekleniyor.