Birleşmiş Milletler (BM) Myanmar Bağımsız Soruşturma Mekanizması Başkanı Nicholas Koumjian, Bangladeş’e gerçekleştirdiği 6 günlük ziyaretin ardından yazılı açıklama yaptı. Myanmar’ın Arakan eyaletinde devam eden çatışmaların siviller üzerindeki etkilerine dikkat çeken Koumjian, yaşanan şiddetin Arakanlı Müslümanların (Rohingya) Bangladeş’ten evlerine güvenli şekilde dönmelerinin önünde ciddi bir engel oluşturduğunu belirtti. Myanmar ordusu ile Arakan Ordusu adlı silahlı grup arasındaki çatışmalardan kaçan mültecilerin Bangladeş’e sığındığını aktaran Koumjian, ülkedeki yerinden edilmiş Arakanlı Müslümanların sayısının 1,2 milyonu aştığını bildirdi.
“ÇOK CİDDİ ULUSLARARASI SUÇ İDDİALARINI SORUŞTURUYORUZ”
BM Myanmar Bağımsız Soruşturma Mekanizması Başkanı Nicholas Koumjian, Arakan eyaletinde farklı etnik kökenlere, dinlere ve siyasi görüşlere mensup failler tarafından işlendiği öne sürülen ciddi uluslararası suçlara ilişkin soruşturmaların devam ettiğini ifade etti. Bangladeş ziyareti sırasında mültecilerle de görüştüğünü belirten Koumjian, bu kişilerin yaşadıklarına ilişkin tanıklıklarının soruşturmalar açısından önem taşıdığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: "BM Myanmar Bağımsız Soruşturma Mekanizması, Arakan eyaletinde şu anda farklı etnik kökenlere, dinlere ve siyasi görüşlere mensup failler tarafından işlenen çok ciddi uluslararası suç iddialarını soruşturuyor. Pek çok Arakanlı, Bangladeş'e sığınmalarına yol açan yakın tarihli ve travmatik deneyimlerini benimle paylaştı. Bu tanıklıklar, soruşturmalarımızı ilerletmek açısından büyük önem taşıyor."
154 BİNDEN FAZLA MÜLTECİ COX’S BAZAR’A ULAŞTI
Nicholas Koumjian, Myanmar ordusu ile Arakan Ordusu arasındaki çatışmalar sırasında şiddetten kaçan 154 binden fazla Arakanlı Müslüman mültecinin 2024’ün başından bu yana Bangladeş’in Cox’s Bazar bölgesine ulaştığını aktardı. Arakan eyaletindeki mevcut durumun ciddi endişe kaynağı olduğunu belirten Koumjian, sivillere yönelik şiddetin sona erdirilmesinin ve işlenen suçlarla ilgili adaletin sağlanmasının önemine dikkat çekti. Koumjian, sivillerin güvenli ve sürdürülebilir şekilde evlerine dönebilmesi için gerekli koşulların oluşturulması gerektiğini belirterek şöyle konuştu: "Sivillere yönelik şiddetin sona erdirilmesi ve bu suçlarla ilgili adaletin sağlanması, Arakanlı toplulukların evlerine güvenli ve sürdürülebilir şekilde dönebilmeleri adına hayati adımlardır. Ancak o zaman Arakan’daki tüm topluluklar için yeniden inşa süreci başlayabilir." BM Myanmar Bağımsız Soruşturma Mekanizması Başkanı Nicholas Koumjian, Myanmar’da işlendiği öne sürülen ciddi uluslararası suçlara ilişkin soruşturmaların yürütülmesini kolaylaştıran ve mekanizmayla işbirliği yapan Bangladeş hükümetine de teşekkür etti.
MYANMAR’DA ASKERİ DARBE VE ÇATIŞMALAR
Myanmar ordusu, 2020’deki genel seçimlerde hile yapıldığı iddiaları ve ülkede artan siyasi gerilimin ardından 1 Şubat 2021’de yönetime el koydu. Ordu, ülkenin fiili lideri ve Dışişleri Bakanı Aung San Suu Çii başta olmak üzere çok sayıda yetkiliyi ve iktidar partisi yöneticisini gözaltına alarak bir yıllık olağanüstü hal ilan etti. Darbenin ardından barışçıl protestoların şiddetle bastırılması, ülkede silahlı direnişin ve geniş çaplı çatışmaların başlamasına yol açtı. Myanmar’da 28 Aralık 2025 ile 25 Ocak 2026 tarihleri arasında yapılan genel seçimlerde, ordu destekli Birlik İçin Dayanışma ve Kalkınma Partisi (USDP) alt meclis Pyithu Hluttaw’da 231, üst meclis Amyotha Hluttaw’da ise 108 sandalye kazanarak toplam 339 sandalyeye ulaştı. Seçimlerin ardından toplanan parlamento, 10 Nisan’da askeri cuntanın lideri Min Aung Hlaing’i devlet başkanı seçti.
ARAKANLI MÜSLÜMANLARA YÖNELİK ŞİDDET VE ZORUNLU GÖÇ
Myanmar’ın Arakan eyaletinde 2012 yılında Budistler ile Müslümanlar arasında çatışmalar yaşandı. Olaylarda binlerce kişi hayatını kaybederken çok sayıda ev ve iş yeri ateşe verildi. 25 Ağustos 2017’de Arakan’daki sınır karakollarına düzenlenen eş zamanlı saldırıları gerekçe gösteren Myanmar ordusu ve Budist milliyetçi gruplar, bölgede geniş çaplı şiddet eylemleri başlattı. Uluslararası insan hakları kuruluşlarının uydu görüntülerine dayanan incelemelerinde yüzlerce köyün yok edildiği ortaya konuldu. Şiddet olayları nedeniyle yüz binlerce Arakanlı Müslüman komşu ülke Bangladeş’e sığınmak zorunda kaldı. BM ve uluslararası insan hakları kuruluşları, Arakanlı Müslümanlara yönelik uygulamaları “etnik temizlik” veya “soykırım” olarak nitelendirdi.