DÜNYA

Fotoğraf çektikçe unutuyoruz: 892 katılımcıyla 7 farklı deney yapıldı

ABD’de yapılan yeni bir araştırma, anı ölümsüzleştirmek amacıyla sürekli telefonla fotoğraf çekmenin veya ekran görüntüsü almanın, beyinde o anın kalıcı bir hatıraya dönüşmesini engellediğini ortaya çıkardı. Bilim insanları, bilgiyi veya anıyı telefona kaydetmenin beyinde "bilişsel yük aktarımına" yol açarak anıların hafızadan silinmesine neden olduğunu saptadı.

ABD’deki Binghamton Üniversitesi araştırmacıları, akıllı telefon kullanımının insan hafızası üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla 892 katılımcıyla yedi farklı deney gerçekleştirdi. Çalışma sonucunda, bir anı fotoğraflayan veya ekran görüntüsü alan kişilerin, o olaya ilişkin ayrıntıları hatırlamakta zorlandığı tespit edildi. Deneyler kapsamında katılımcılara çeşitli sanat eserleri gösterilerek bazılarından sadece eserlere bakmaları, bazılarından ise ekran görüntüsü almaları istendi. Sonuçlar, görsellere sadece odaklanan katılımcıların, ekran görüntüsü alanlara kıyasla detayları çok daha doğru ve ayrıntılı hatırladığını gösterdi.

“TEK BİR TUŞLA HAFIZAMIZA ZARAR VERİYORUZ"

Sürekli görsel kaydetmenin insan beynindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken araştırmanın başyazarı psikolog Sophia Fabrizio, bulgulara ilişkin şu uyarıda bulundu: “Elde ettiğimiz sonuçlar, tek bir tuşa basarak deneyimlerimize ve bilgilere dair hafızamıza zarar verme ihtimalimizin yüksek olduğunu gösteriyor. Bu zayıflama, kaydedilen görselin de ötesine geçebiliyor.”

BEYİN DIŞ HAFIZAYA GÜVENİYOR

Uzmanlar, fotoğraflama eylemi sırasında yaşanan bu zihinsel durumu bilim dünyasında "bilişsel yük aktarımı" olarak tanımlıyor. Buna göre beyin, bir bilginin fotoğraf veya ekran görüntüsü aracılığıyla harici bir depolama alanına saklandığını algıladığında, o veriyi zihne kaydetmek için harcaması gereken çabayı otomatik olarak azaltıyor. Araştırmacılar, fotoğraf çekme telaşı sırasında dikkatin fiziksel ekrana kaymasının ana odaklanmayı zorlaştırdığını, özellikle özel anlarda sürekli deklanşöre basmanın anıların zihinde silikleşmesine yol açtığını vurguluyor.