Ege Üniversitesi’nden Fas’ın deri sektörüne uluslararası destek

Ege Üniversitesi, deri mühendisliği, deri teknolojileri ve sürdürülebilir üretim alanlarındaki akademik birikimini uluslararası iş birlikleriyle güçlendirmeye devam ediyor. Erasmus Plus Yükseköğretimde Kapasite Geliştirme (CBHE) programı kapsamında desteklenen “Morocco Leather Transformation: Advancing Innovation, Skills, and Sustainable Value Creation (LeInnMor)” projesinin yürütücülüğünü, Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Deri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Mete Mutlu üstleniyor. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, proje ekibini tebrik ederek çalışmalarında başarılar diledi.

Fas, deri işleme ve deri zanaatının köklü bir geçmişe sahip olduğu ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Bu geleneğin önemli merkezlerinden Fes kentindeki Dar Tabakhanesi’nin geçmişi 11. yüzyıla kadar uzanıyor. UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde bulunan Fes’teki Dar Tabakhanesi, günümüzde ülkede faaliyetini sürdüren dört tabakhaneden biri olarak geleneksel deri işleme kültürünün yaşatılmasına katkıda bulunuyor.

Geleneksel tekniklerin günümüzde de kullanıldığı tabakhanelerde deriler, geçmişten aktarılan yöntemlerle taş kuyularda işleniyor ve farklı renklerle boyanıyor. İşlemleri tamamlanan deriler ise çanta, terlik ve benzeri ürünlerin hazırlanmasında kullanılmak üzere zanaatkârlara ve çeşitli atölyelere gönderiliyor. Geçmiş dönemlerde sayıları 100’e kadar çıkan tabakhanelerden yalnızca dördünün günümüze ulaşmış olması, geleneksel deri işleme yöntemlerinin korunarak gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini ortaya koyuyor.
Fas’ın köklü deri işleme geleneğinin yanı sıra, ülkenin deri sektörü bugün teknolojik yeniliklere uyum, nitelikli iş gücünün geliştirilmesi, kalite süreçlerinin güçlendirilmesi ve sürdürülebilir üretim gibi alanlarda çeşitli gereksinimlerle karşı karşıya. LeInnMor projesi ise bu geleneksel birikimin güncel bilimsel ve teknolojik yöntemlerle desteklenmesini hedefliyor. Proje aracılığıyla Fas’ın deri değer zincirinde daha yüksek katma değerli üretim yapabilme kapasitesinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

FAS’TA DERİ SEKTÖRÜ İÇİN YENİ DÖNEM

Proje hakkında değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Mehmet Mete Mutlu, Fas’taki deri sektörünün istihdam, KOBİ’ler ve ihracat bakımından stratejik bir konuma sahip olduğunu ifade etti. Sektörün mevcut durumuna ilişkin bilgiler paylaşan Mutlu, faaliyetlerin önemli bir bölümünün düşük katma değerli alt yüklenici modeli üzerinden yürütüldüğünü belirtti. Mutlu ayrıca tasarım, Ar-Ge, kalite yönetimi ve markalaşma gibi alanlarda sektörün gelişime ihtiyaç duyduğuna dikkat çekti.

Prof. Dr. Mehmet Mete Mutlu, deri kimyası, tabaklama, kalite kontrol ve sürdürülebilir üretim konularında uzmanlaşmış nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesinin sektörün geleceği açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Bu kapsamda modern eğitim müfredatlarının oluşturulması, eğitim altyapısının güçlendirilmesi ve üniversite-sanayi iş birliğinin geliştirilmesi LeInnMor projesinin öncelikli hedefleri arasında bulunuyor.

Proje kapsamında eğitim ve uygulamalı araştırmanın yanı sıra kalite kontrol ile teknoloji transferini desteklemek amacıyla iki uzmanlık merkezinin kurulması planlanıyor. Ayrıca Fas’taki yükseköğretim kurumlarında yeni deri derslerinin programa dahil edilmesi öngörülüyor. Bu çalışmalarla akademik birikim ile deri sektörünün uygulamadaki ihtiyaçları arasındaki bağın güçlendirilmesi amaçlanıyor.

GELENEKSEL DERİ ZANAATI TEKNOLOJİYLE BULUŞUYOR

LeInnMor projesinin öne çıkan unsurlarından biri, Fas’ın yüzyıllardır devam eden geleneksel deri işleme mirasının çağdaş teknolojiler ve sürdürülebilir üretim anlayışıyla birlikte ele alınması olacak. Fes’teki tarihi tabakhanelerde nesilden nesile aktarılan el emeğine dayalı üretim, ülkenin kültürel mirasının önemli unsurlarından biri olarak varlığını sürdürürken, günümüz deri sektörünün rekabet gücü bilimsel bilgi, teknolojik gelişmeler, kalite kontrol uygulamaları, çevresel performans ve nitelikli insan kaynağı gibi farklı başlıklarla değerlendiriliyor.

Bu doğrultuda LeInnMor, geleneksel bilgi ve zanaatkârlığın korunması ile modern deri teknolojilerinin geliştirilmesini birbirine alternatif olarak görmeyen, iki alanı birlikte ele alan bir kapasite geliştirme yaklaşımı benimsiyor. Proje kapsamında deri kimyası ve tabaklama teknolojilerinden kalite kontrol süreçlerine ve sürdürülebilir üretim uygulamalarına kadar geniş bir alanda yeni bilgi ve becerilerin kazandırılması hedefleniyor.

Sürdürülebilir üretim yaklaşımı kapsamında çevresel etkilerin azaltılması, kaynakların daha verimli kullanılması ve deri üretiminde katma değerin artırılması da projenin önemli başlıkları arasında bulunuyor. Böylece Fas deri sektörünün yalnızca üretim kapasitesinin değil, aynı zamanda eğitim, araştırma, inovasyon ve teknoloji transferi kapasitesinin de geliştirilmesi hedefleniyor.

AVRUPA’DAN FAS’A UZANAN AKADEMİK İŞ BİRLİĞİ

İspanya’dan Universidad de Lleida’nın koordinatörlüğünde yürütülecek olan projede, Türkiye’yi temsilen Ege Üniversitesinin yanı sıra Romanya, Yunanistan ve Fas’tan  kurumlar yer alıyor. Projenin akademik ve teknik yürütücülüğünü Ege Üniversitesi adına Prof. Dr. Mehmet Mete Mutlu üstlenirken; proje ekibinde Prof. Dr. Hasan Özgünay, Prof. Dr. Ersin Önem, Doç. Dr. Ali Yorgancıoğlu, Doç. Dr. Çiğdem Kılıçarislan ve Araş. Gör. Dr. Nilay Örk Efendioğlu görev alıyor.