EBSO Meclisi’nde NACE Kodu gerginliği 

KEMAL ÖZKURT / Ege Bölgesi Sanayi Odası Şubat ayı olağan meclis toplantısını, Atatürk Organize Sanayi Bölgesi’ndeki yeni hizmet binasında gerçekleştirdi. Meclis Başkanı H. İbrahim Gökçüoğlu’nun yönettiği toplantıya Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, meclis üyeleri ve konuk olarak Türkiye İş Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Bali katıldı. Meclis toplantısında, 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe giren yeni NACE kodu düzenlemeleri ve beraberinde getirdiği üyelik tartışmaları gündemin ana maddesi oldu. Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, kod değişikliklerinin TOBB tarafından yapıldığını ve vergi kayıtlarını güncelleme sorumluluğunun üyelerde olduğunu belirtirken, bu durumun sanayiciler arasında ciddi bir huzursuzluk yarattığı görüldü. Meclis üyeleri Cenk Karace ve Mustafa Karabağlı, özellikle çalışan sayısı 10’un altında olan firmalara yönelik denetimlerin "sopa göstermek" olarak algılandığını ve dijitalleşen dünyada personel sayısına bakarak üyelik düşürmenin çağın gerisinde kaldığını savundu. Eleştirilere yanıt veren Ender Yorgancılar, özel görüşmelerin basına sızdırılmasına sitem ederek bugüne kadar meclis onayı olmadan hiçbir üyeyi silmediklerini vurguladı. 

SORUMLULUK ÜYENİN KENDİSİNDEDİR 

NACE kodlarındaki güncellemelerin TOBB koordinasyonunda 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girdiğini hatırlatan EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, değişikliklerin üyelerin yaklaşık yarısını ilgilendirdiğini belirtti. Kodlardaki tanım değişikliği, birleşme veya bölünmelerin tamamen merkezi kararlar olduğunu vurgulayan Yorgancılar, "Bu değişiklikleri biz yapmıyoruz, TOBB yapıyor. Üyelerimize gerekli duyuruları defalarca yaptık. Ancak sanayici olup da sistemde 'ticari kod' ile görünen birini kanunen Sanayi Odası'na üye yapamayız. Kendi kodunun doğruluğunu kontrol etmek ve muhasebecisini yönlendirmek üyenin sorumluluğundadır. Biz kimseyi keyfi olarak üyelikten silmiyoruz; borç takibi, adres kontrolü ve yerinde inceleme yapmadan hiçbir firmanın kaydını silmeyiz. 5174 sayılı kanunu hepimiz iyi bilmeliyiz" dedi. 

SANAYİCİYE SOPA GÖSTERİLMEMELİ 

Ender Yorgancılar’ın ardından söz alan Meclis Üyesi Cenk Karace ise sanayicinin içinde bulunduğu ekonomik darboğaza dikkat çekerek, bürokratik süreçlerin bir baskı unsuru olarak algılanmaması gerektiğini savundu. Karace, grupların birleştirilmesine ve mevcut meslek komitelerinin yapısının bozulmasına karşı olduklarını belirterek şunları söyledi: "Sanayi sektörü çok büyük bir darboğazdan geçiyor. Bu kadar dertle uğraşan girişimcilere, '10 kişinin altındasın, üstündesin' gibi teknik detaylarla sopa gösterilmemeli. Belki niyet bu değil ama yansıyan algı bu yönde. Bizler tenis maçındaki seyirciler gibi olduk; bir oraya bir buraya bakıyoruz, nereden yeni bir NACE kodu gelecek diye. Mevcut gruplarımızda birbirimizi tanıyor, iş birliği yapıyoruz. Grupların birleşmesini veya değişmesini doğru bulmuyorum. Artık birbirimizi suçlamayı bırakıp, EBSO’yu en iyi noktaya taşımak için el ele vermeliyiz."

SANAYİCİYE TACİZ GİBİ BASKIN YAPILMAMALI 

Meclis üyesi Mustafa Karabağlı, konuşmasında NACE kodu güncellemeleri bahanesiyle sanayicilerin "denetlenir gibi" ziyaret edilmesini sert bir dille eleştirdi. Eski Meclis Üyesi Mehmet Karahaliloğlu'nun yaşadığı bir olayı örnek gösteren Karabağlı, "Müsait değilim" denilmesine rağmen personelin kapıya dayanmasını "manidar" bulduğunu söyledi. Karabağlı, "20-25 yıldır bu odaya hizmet vermiş isimlerin kapısının bugün 'öylesine bir uğrayacağız' denilerek çalınması, sanayicimizi tedirgin ediyor. Zaten binbir dertle uğraşan, teyakkuzda olan sanayicinin üzerine bu şekilde gidilmemeli. Gazetelere yansıyan '10 kişinin altındakiler atılacak' haberleri ve bu atmosfer hepimizi yoruyor. Bu firmalar bugün ortaya çıkmadı, EBSO kurulduğundan beri buradalar. Tam da seçim sürecine girilirken ve meslek komiteleri oluşturulurken bu denetimlerin artması hepimiz tarafından manidar karşılanıyor" diye belirtti. 

CEZALANDIRILACAK MIYIZ? 

Karabağlı, sanayideki dönüşüme de değinerek, çalışan sayısı üzerinden yapılan değerlendirmelerin "çağın gerisinde" kaldığını savundu. Sanayicinin tecrübesine ve demokratik haklarına saygı duyulması gerektiğini belirten Karabağlı, "Bir sanayici düşünün; babadan, dededen kalma tecrübesiyle üretim yapıyor ama yanında az kişi çalışıyor. Ya da tam tersi; yapay zeka ve dijitalleşme ile 'karanlık fabrikaya' (insansız üretim) giden yolda devrim yapmış. Biz bu insanları 'çalışan sayısı az' diye odadan silecek miyiz, yoksa ödüllendirecek miyiz? 4 yıldır aidatını ödeyen, bu odanın mensubu olmanın gururunu yaşayan üyelerimizin seçme ve seçilme hakkını ellerinden almamalıyız. EBSO, sanayiciyi şikayet eden ya da dışlayan değil, kapsayan ve sahip çıkan bir kurum olmalıdır" dedi. 

GÜVENİM SUİSTİMAL EDİLDİ

Meclis üyelerinin eleştirilerine yanıt vermek üzere yeniden kürsüye çıkan EBSO Yönetim Kurulu Başkanı Ender Yorgancılar, isim vermeden iki kişi arasında geçen özel konuşmaların basına servis edilmesine tepki gösterdi. Konuşulanların çarpıtıldığını savunan Yorgancılar, "Huzursuzluk çıkmasın diye elimden geleni yapıyorum ama maalesef varsayımlar üzerine doğru olmayan konuşmalar yapılıyor," diyerek şu ifadeleri kullandı; "Aramızda konuştuğumuz bir konuyu gidip basına servis etmenin bir anlamı var mı? Nerede kaldı güven? '10 kişinin altındakilerle ilgili şikayet var, düşebilir' dedim; 'Düşecek' demedim. Ben daha Ankara’ya gitmeden bu konu basında haber oldu. Eğer burada birbirimize güvenip fikir tartışması yapamayacaksak, her konuştuğumuz dışarı servis edilecekse bu işin bir mantığı kalmaz. Benim bugüne kadar 'üyeyi sildirmek' gibi bir tasarrufum hiç olmadı, olsaydı 20 yıldır yapardım. Meclis onayı olmadan bir tek üyeyi bile düşürmedim."

HER ZİYARETTE BİR BİT YENİĞİ ARAMAMAK LAZIM 

Eleştirilerin hedefindeki "denetim" iddialarına da açıklık getiren Yorgancılar, kişisel bir ajandası olmadığını ve sadece işine odaklandığını vurguladı. Sağlık sorunlarına rağmen temposunu düşürmediğini belirten Yorgancılar, "Her ziyarette bir bit yeniği aramamak lazım. Kim aday olmak istiyorsa olabilir, isteyen liste çıkarabilir; buna hiçbir zaman engel olmadım. Ben sadece işime bakıyorum. Bakın, iki tarafımda bel fıtığı çıktı, doktor 'hemen ameliyat' dedi. Ama ben bu akşam Ankara’ya gideceğim, perşembe sabahı döneceğim ve ancak öğleden sonra ameliyat masasına yatacağım. Benim kimseyle şahsi bir işim yok, hayatım boyunca da olmadı" diye konuştu.  Toplantının sonunda NACE koduna ilişkin tartışmaların Tam anlaşılmadı belirterek madden gündemde kalması oy birliği ile kabul edildi.