Emtia piyasalarında haftanın kazananı altın, gümüş ve bakır oldu

Emtia piyasalarında geride kalan haftada, Fed’in bu ay faiz oranlarını değiştirmeyebileceği yönündeki beklentiler ve tahvil faizlerindeki düşüş altın ile gümüş fiyatlarını destekledi. Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler ve kasırga nedeniyle ortaya çıkan üretim kesintileri ise enerji fiyatlarının seyrinde belirleyici oldu.

ABD’de iş gücü piyasasının zayıfladığına yönelik sinyaller, Fed’in faiz artırımına ilişkin beklentilerin aralık ayına kaymasına neden oldu. Piyasalarda, Fed’in ekim ayındaki toplantısında politika faizini mevcut seviyesinde tutacağı beklentisi ağırlık kazandı.

Fed’in 15-16 Eylül tarihli toplantısına ait tutanaklar, yetkililerin büyük bölümünün yıl sonuna kadar ek bir faiz artırımını desteklediğini gösterdi. Tutanaklarda, yükselen enerji fiyatları ve güçlü talebin enflasyon üzerindeki etkilerine dikkat çekilirken, bundan sonraki kararların açıklanacak ekonomik veriler doğrultusunda alınacağı belirtildi.

İstanbul Ekonomi Forumu’nda değerlendirmelerde bulunan Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, enflasyonu yüzde 2 seviyesindeki hedefe düşürmek için ek faiz artırımlarına ihtiyaç duyulabileceğini ifade etti. Waller, faiz artışlarının zamanlamasının esnek olduğunu vurgulayarak her toplantıda faiz artırımı yapılmasının şart olmadığını dile getirdi.

ABD Hazinesinin 6 milyar dolarlık tahvil geri alımının takip edildiği haftada, tahvil piyasasındaki satış baskısında kısmi bir azalma görüldü. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, 7 Ekim Çarşamba günü yüzde 5,36 seviyesine yükseldikten sonra haftanın sonunda yüzde 5,25’e geriledi.

Dolar endeksi haftayı yüzde 0,3 yükselişle 102,2 seviyesinden tamamladı. Doların değer kazanması metaller üzerinde baskı oluştururken, tahvil faizlerinin hafta içindeki en yüksek seviyelerinden geri çekilmesi değerli metallerin toparlanmasına katkı sağladı.

DEĞERLİ METALLERDE HAFTANIN KAZANANLARI ALTIN VE GÜMÜŞ OLDU

Değerli metaller, hafta boyunca faiz beklentilerindeki değişimlere bağlı olarak dalgalı bir görünüm sergiledi. Tahvil getirilerinin yüksek seyretmesi, faiz getirisi sağlamayan metalleri elde tutmanın alternatif maliyetini artırırken doların güçlenmesi de diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için alım maliyetlerini yükseltti.

Altının ons fiyatı, çarşamba günü 5 Ağustos’tan bu yana en düşük seviyesine geriledi. Çin’den gelen veriler ise merkez bankasının eylül ayında altın alımlarını artırdığını ve böylece alım serisinin 23. aya ulaştığını ortaya koydu.

Haftanın son iki işlem gününde düşük fiyat seviyelerinden gelen alımların güç kazanmasıyla altın, iki haftadır devam eden düşüş eğilimini sona erdirdi ve haftayı yükselişle kapattı.

Analistler, tahvil faizlerindeki yüksek seviyelerin borçluluğa yönelik endişeleri yansıttığını ve bu durumun altına olan talebi artırabileceğini belirtti. Ayrıca, para politikasında izlenecek yolun önceden netleşmemiş olmasının altın piyasasında fiyat dalgalanmalarını artırdığına dikkat çekildi.

ALÜMİNYUM ÜÇ AYIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNİ GÖRDÜ

Baz metallerde, Çinli alıcıların tatil sonrası piyasaya geri dönmesi ve bakır madenlerinde üretime yönelik endişeler gündemde yer aldı. Öte yandan, güçlü dolar ve yüksek enerji maliyetleri fiyatlardaki yükselişi sınırladı.

Çin’in ithal bakır talebini yansıtan Yangshan primi, 8 Ekim Perşembe günü ton başına 125 dolara yükselerek Kasım 2022’den bu yana en yüksek düzeyine ulaştı. Şili’deki Centinela madeninde süren grev de arz tarafındaki riskleri artırdı.

Analistler, Çinli alıcıların tatil sonrası stoklarını yenileyeceği beklentisinin bakır fiyatlarını desteklediğini, düşük stok seviyeleri ve maden kaynaklı arz risklerinin de fiyatlar üzerinde etkili olduğunu ifade etti.

Öte yandan, doların hafta boyunca değer kazanması baz metallerde satış baskısına yol açarken Londra Metal Borsası’nda alüminyum fiyatı perşembe günü son üç ayın en düşük seviyesine geriledi.

Baz metallerin tezgah üstü piyasasında haftalık bazda libre fiyatları bakırda yüzde 2,1, çinkoda yüzde 1,2 ve kurşunda yüzde 0,7 yükseldi. Alüminyum yüzde 2,1 değer kaybederken nikel fiyatı yatay kaldı.

ISAIAS KASIRGASI ABD’DE PETROL VE DOĞAL GAZ ÜRETİMİNİ ETKİLEDİ

Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin yavaşlaması, enerji arzına yönelik kaygıları artırdı. Öte yandan, Isaias Kasırgası’nın ABD’nin Meksika Körfezi’ndeki petrol ve doğal gaz üretimi üzerindeki etkileri takip edildi.

ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) cuma günü yayımladığı değerlendirmeye göre, kasırga öncesinde platformların tahliye edilmesi ve üretim faaliyetlerinin durdurulması nedeniyle perşembe günü itibarıyla günlük yaklaşık 1,3 milyon varil petrol üretimi kesintiye uğradı. Doğal gaz üretiminde yaşanan kesintiler de arz endişelerini güçlendirdi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın cuma günü İran ile yürütülen görüşmelerin olumlu ilerlediğini açıklaması ve Çin’in rafine petrol ürünleri ihracatını yeniden başlatacağına ilişkin haberler, petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırladı.

Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile dizel tedariki konusunda da anlaşmaya vardıklarını bildirdi. Açıklamaya göre Rusya, ABD ve küresel piyasalara ilk etapta 300 bin tonun üzerinde dizel gönderecek. Kasım ayında 500 bin tonluk ek tedarik yapılması, sonraki aşamada ise miktarın 1 milyon tona çıkarılması planlanıyor. Bu gelişmelerin ardından ABD’de dizel vadeli işlem fiyatları geriledi.Doğal gaz üretimindeki kesintilere rağmen stoklarda yaşanan artış, fiyatlardaki yükselişi sınırladı. ABD Enerji Enformasyon İdaresinin (EIA) perşembe günü yayımladığı verilere göre, 2 Ekim’de sona eren haftada doğal gaz stokları 85 milyar fit küp artarak 3 trilyon 500 milyar fit küpe çıktı. Stok miktarı, son beş yılın ortalamasının yüzde 2 üzerinde gerçekleşti.

Haftalık fiyat değişimlerine bakıldığında, aralık vadeli doğal gazın İngiliz termal birimi başına fiyatı yüzde 5 yükseldi. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 2,12 artışla haftayı tamamladı.

PAMUK VE ŞEKER YÜKSELDİ, KAHVE GERİLEDİ

Tarım emtialarında, ABD Tarım Bakanlığının (USDA) haftanın son günü yayımladığı Dünya Tarımsal Arz ve Talep Tahminleri Raporu ile kasırganın hasat üzerindeki olası etkilerine yönelik beklentiler gündeme geldi.

USDA’nın mısır üretimi ve verimine ilişkin tahminlerini yukarı yönlü revize etmesi, piyasadaki satış baskısını artırdı. Bakanlık ayrıca sezon sonu mısır stok tahminini 282 milyon kile yükseltti.

Buğday fiyatları, ABD’nin ihracat tahmininin düşürülmesi ve sezon sonu stok beklentisinin 740 milyon kileye çıkarılmasıyla baskı altında kaldı. Pirinçte ise ABD’nin üretim ve sezon sonu stok tahminlerini aşağı yönlü revize etmesi fiyatları destekledi.

Soya fasulyesinde üretim tahmininin artırılması cuma gününün ilk işlemlerinde satışlara yol açsa da güçlü talep sayesinde fiyatlar yeniden yükseldi.

Bu gelişmelerin ardından Chicago Ticaret Borsasında pirincin yüz libre başına fiyatı yüzde 3,8 arttı. Kile başına fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 1,1 yükselirken mısırda yüzde 3,5, buğdayda ise yüzde 1,8 düşüş kaydetti.

Şeker piyasasında, Brezilya’da yağışların hasat ve işleme süreçlerini aksatması ile El Nino’nun Asya’daki üretimi olumsuz etkileyebileceğine ilişkin beklentiler öne çıktı. Kahvede ise Brezilya’nın ihracatındaki artışın arzın güçlendiğine işaret etmesi, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

ABD’de Intercontinental Exchange’te haftalık bazda libre fiyatları pamukta yüzde 1,9, şekerde yüzde 1,7 yükseldi. Kahve fiyatı yüzde 1,3 gerilerken kakaonun ton başına fiyatı haftayı yatay tamamladı.