Milyonlarca ev, iş yeri ve arsa sahibini yakından ilgilendiren kira geliri vergisinde beyan dönemi başlıyor. Gayrimenkulünü kiraya veren mükellefler, mart ayı içerisinde gelir beyannamesi vererek vergilerini hesaplatacak ve ödeme sürecini başlatacak. Peki kimler kira gelirini beyan etmek zorunda olacak? Kimler muaf olacak? İşte detaylar…
KİMLER KİRA GELİRİNİ BEYAN ETMEK ZORUNDA?
NTV’nin haberine göre; 2025 yılı için belirlenen sınırlar doğrultusunda; konut kira geliri 47 bin liralık istisna tutarını aşanlar, stopaja (tevkifata) tabi iş yeri kira gelirlerinde brüt tutarı 330 bin lirayı geçenler, kesinti ve istisnaya tabi olmayan kira gelirleri toplamı 18 bin lirayı aşanlar, tutarı ne olursa olsun tevkifata ve istisnaya konu edilmeyen kira geliri elde edenler beyanname vermekle yükümlü olacak.
KONUT KİRA GELİRİNDE İSTİSNA UYGULAMASI
Yalnızca konut olarak kiraya verilen taşınmazlardan elde edilen gelirlerde 47 bin liralık istisna uygulanacak. Bu tutarın üzerinde kazanç sağlanması halinde, beyan edilen toplam kira gelirinden 47 bin lira düşülecek ve kalan kısım üzerinden vergi hesaplanacak. İstisna sınırının altında kalan konut kira gelirleri için beyanname verilmeyecek.
Birden fazla konuttan kira geliri elde edilmesi durumunda istisna tutarı toplam gelire bir kez uygulanacak. Taşınmazın birden fazla ortağı bulunuyorsa, her bir ortak istisnadan ayrı ayrı yararlanabilecek.
KİMLER FAYDALANAMAYACAK?
Ticari, zirai ya da serbest meslek kazancı nedeniyle beyanname vermek zorunda olanlar istisnadan yararlanamayacak. Ayrıca, konut kira geliri istisna tutarını aşanlardan; ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlarının brüt toplamı 2025 yılı için belirlenen 1 milyon 200 bin lirayı geçenler de bu haktan faydalanamayacak.
Bunun yanı sıra, idarenin tespiti sonucunda kira gelirini süresinde bildirmeyen ya da eksik beyan eden mükellefler de istisna uygulamasından yararlanma hakkını kaybedecek.
KİRA GELİR BEYANI NASIL YAPILACAK?
Kira geliri elde edenler beyannamelerini iki farklı yöntemden biriyle düzenleyebilecek: gerçek gider yöntemi ya da götürü gider yöntemi.
Gerçek gider yöntemini tercih edenler, elde edilen brüt kira gelirinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 74. maddesinde sayılan gider kalemlerini düşebilecek. Götürü gider yönteminde ise istisna tutarı indirildikten sonra kalan meblağın yüzde 15’i gider olarak mahsup edilecek. Bu yöntemi seçen mükellefler, iki yıl geçmeden gerçek gider yöntemine geçiş yapamayacak.
Tevkifata tabi (yani kaynağında vergi kesintisi yapılan) iş yeri kira geliri ile birlikte konut kira geliri elde edilmesi halinde, konut gelirinden 47 bin liralık istisna düşüldükten sonra kalan tutar ile iş yerinden sağlanan brüt kira gelirinin toplamı 330 bin lirayı aşarsa, her iki gelir türü için de beyanname verilmesi gerekecek. Konut kira geliri istisna sınırının altında kalıyorsa, bu tutar toplam hesaba dahil edilmeyecek.
HANGİ GİDERLER VERGİDEN DÜŞECEK?
Gerçek gider yöntemini seçenler şu kalemleri kira gelirinden düşebilecek:
Kiraya veren tarafından karşılanan aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri
Kiralanan taşınmazın yönetimi için yapılan harcamalar
Sigorta primleri
Taşınmaz için ödenen vergi, resim ve harçlar ile belediyelere yapılan zorunlu ödemeler
Bakım ve onarım masrafları
Kiraya verilen mal veya hak için kiraya verenin ödediği kira bedelleri
Kendi evini kiraya verip başka bir konutta kiracı olarak oturanların ödediği kira bedeli
Bunlara alternatif olarak, mükellefler isterlerse giderlerini tek tek belgelemek yerine hasılatlarının yüzde 25’ini götürü olarak indirebilecek. Ancak götürü gider yöntemini tercih edenler de iki yıl boyunca bu uygulamadan vazgeçemeyecek.
KİRACILARI DA KAPSIYOR
Konut ve iş yeri kiralamalarında hem mal sahipleri hem de kiracılar için ödeme ve tahsilatların belgelendirilmesi zorunlu hale getirildi. Kira bedellerinin bankalar ya da Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi (PTT) aracılığıyla yapılması ve bu işlemlerin resmi belgelerle ispatlanması gerekiyor.
Günlük, haftalık ya da benzeri kısa süreli konut kiralamalarında da aynı belgelendirme şartı geçerli olacak. Ancak kira bedelinin mahkeme veya icra kanalıyla tahsil edilmesi ya da ayni (mal karşılığı) ödeme yapılması durumunda bu zorunluluk aranmayacak.
Hisseli taşınmazlarda kira tutarının tamamının ortaklardan birinin hesabına banka ya da PTT üzerinden yatırılması da belge şartının yerine getirildiği anlamına geliyor. Havale, EFT, çek, banka ya da kredi kartı ile yapılan işlemler sonucunda düzenlenen dekont ve hesap ekstreleri resmi kanıt sayılacak. İnternet bankacılığı üzerinden gerçekleştirilen ödemeler de bu kapsamda değerlendiriliyor.
Kiracının banka şubesine giderek; T.C. kimlik numarası, vergi kimlik numarası, ad-soyad/unvan bilgisi ve “kira ödemesi” açıklamasıyla ödeme yapması halinde de belgelendirme yükümlülüğü yerine getirilmiş kabul edilecek.
KURALLARA UYMAYANA CEZA
Belgelendirme şartına aykırı hareket edenlere özel usulsüzlük cezası uygulanacak. Buna göre;
Birinci sınıf tüccar ve serbest meslek erbabı için en az 35 bin TL,
İkinci sınıf tüccar, defter tutan çiftçi ve basit usule tabi olanlar için en az 17 bin TL,
Diğer kişiler için en az 8 bin 700 TL ceza kesilecek.
Ceza tutarı, işleme konu meblağın yüzde 10’u oranında hesaplanacak (2 Ağustos 2024 öncesinde yüzde 5’ti). Bir takvim yılı içinde uygulanacak toplam özel usulsüzlük cezası ise 35 milyon TL’yi aşamayacak.
Belge zorunluluğuna aykırı ödeme yapanların, durumu ödemeyi izleyen beş iş günü içinde kendiliğinden idareye bildirmesi halinde, ödeme yapan adına ceza uygulanmayacak.
KİRA BEDELİ DÜŞÜK GÖSTERİLİRSE…
Kira tutarının gerçekte olduğundan daha düşük beyan edilmesi ya da hiç kira alınmıyormuş gibi gösterilmesi halinde “emsal kira bedeli” uygulaması devreye girecek.
Taşınmazın bedelsiz kullandırılması veya beyan edilen kira bedelinin emsal değerinin altında kalması durumunda, emsal kira bedeli esas alınacak.
Bina ve arazilerde emsal kira bedeli, varsa yetkili merciler ya da mahkemelerce belirlenen tutar olacak.
Diğer mal ve haklarda ise maliyet bedelinin yüzde 10’u emsal kabul edilecek. Maliyet bilinmiyorsa, Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen değerin yüzde 10’u esas alınacak.
EMSAL KİRA BEDELİ HANGİ DURUMLARDA UYGULANMAZ?
Aşağıdaki hallerde emsal kira bedeli aranmayacak:
Boş taşınmazın korunması amacıyla bedelsiz kullandırılması,
Mal sahibinin üst soy (anne, baba, büyükanne, büyükbaba), alt soy (çocuk, torun) veya kardeşlerinin konutta oturması,
Mal sahibiyle akrabaların aynı evde birlikte ikamet etmesi,
Genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve diğer kamu kurumlarının kiralamaları.
BEYAN VE ÖDEME TAKVİMİ
2025 takvim yılına ait Gelir Vergisi Beyannamesi, 1–31 Mart 2026 tarihleri arasında Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Hazır Beyan sistemi üzerinden verilebilecek. Hesaplanan verginin ilk taksiti (damga vergisiyle birlikte) 31 Mart 2026’ya, ikinci taksiti ise 31 Temmuz 2026’ya kadar ödenecek.
(Alındığı Kaynak: NTV)
0 Yorum
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!
Bir Yorum Bırakın