Konut kredisi faiz oranlarının yılın ikinci yarısından itibaren yüzde 2 seviyelerine kadar gerileyebileceği konusu gündemde. Halihazırda yaklaşık yüzde 2,5 düzeyinde uygulanan oranlarda düşüş başlaması halinde, konut talebinde yeniden artış yaşanması bekleniyor.
Geçmiş yıllarda faizlerin yüzde 0,64’e kadar indiği dönemde satışlarda ciddi bir sıçrama görülmüş, buna paralel olarak konut fiyatları kademeli şekilde yaklaşık 10 kat yükselmişti. Faizlerin düşük olmasına rağmen fiyatlardaki artış, konuta erişimi yine de zorlaştırmıştı.
Bugün yüksek fiyatlar büyük ölçüde korunurken, faizlerde olası bir gerilemenin konut fiyatlarını yeniden yukarı yönlü tetikleyebileceği değerlendiriliyor.
NE KADAR KONUT KREDİSİ KULLANILABİLİR?
Bankalar kredi tutarını, konutun ekspertiz değerine göre belirlerken enerji kimlik sınıfını da dikkate alıyor. Bu nedenle çekilebilecek kredi miktarı, taşınmazın enerji performansına göre değişiklik gösteriyor.
Örneğin ekspertiz değeri 1 milyon lira olan bir konutta;
A veya B enerji sınıfına sahipse 900 bin lira,
C sınıfındaysa 800 bin lira,
Enerji sınıfı bulunmuyor ya da daha düşük seviyedeyse 700 bin lira kredi kullanılabiliyor.
Başka bir ifadeyle, ekspertiz değeri 5 milyon lira ve altındaki konutlarda;
A-B sınıfı için değerin yüzde 90’ına,
C sınıfı için yüzde 80’ine,
Diğer sınıflar için yüzde 70’ine kadar kredi veriliyor.
5 ila 7 milyon lira arasındaki konutlarda bu oranlar sırasıyla yüzde 80, yüzde 70 ve yüzde 60 olarak uygulanıyor.
7-10 milyon lira aralığında;
A-B sınıfına yüzde 70,
C sınıfına yüzde 60,
Diğerlerine yüzde 50 oranında kredi kullandırılıyor.
10-20 milyon lira bandındaki taşınmazlarda ise;
A-B enerji sınıfına yüzde 50,
C sınıfına yüzde 40,
Diğer sınıflara yüzde 30 oranında finansman sağlanıyor.
KONUT KREDİSİ AYLIK TAKSİTLER NE KADAR?
Yeni yapılan projeler dışında A-B enerji sınıfına sahip konut sayısı oldukça sınırlı. Özellikle 60-70 yıllık binaların satışta olduğu ve merkezi konum nedeniyle fiyatların yüksek seyrettiği bölgelerde, bazı taşınmazlara kredi çıkması dahi zorlaşabiliyor.
Örnek vermek gerekirse; 7 milyon lira değerinde ve A-B enerji sınıfına sahip bir konut için yüzde 80 oranında (5 milyon 600 bin lira) kredi kullanıldığında, yüzde 2,49 faiz oranıyla 120 ay vadede aylık taksit yaklaşık 147 bin 129 lira oluyor. Bu durumda toplam geri ödeme 17 milyon 655 bin lirayı bulurken, 1 milyon 400 bin lira da peşinat gerekiyor.
Aynı koşullarda faiz oranının yüzde 2’ye gerilemesi halinde ise aylık taksit yaklaşık 123 bin 469 liraya düşüyor. Toplam geri ödeme tutarı da 14 milyon 816 bin 280 lira seviyesine iniyor.
KİMLER KONUT KREDİSİ KULLANABİLİR?
Konut kredilerinde genel uygulamaya göre aylık taksit tutarının, kişinin belgelenebilir gelirinin yaklaşık yarısını aşmaması gerekiyor. Örneğin aylık geliri 100 bin lira olan bir kişi, ortalama 50 bin lira taksit ödeyebileceği bir kredi için uygun görülüyor. Benzer şekilde 200 bin lira maaşı bulunan birinin, aylık 100 bin lira seviyesindeki taksitleri karşılayabileceği kabul ediliyor.
KONUT KREDİLERİNDE YAPILANDIRMA
Konut kredilerine yönelik şu an için resmi bir yapılandırma kararı bulunmuyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) tavsiye niteliğinde bir adım atması halinde bankalar kendi inisiyatifleriyle yapılandırma imkânı sunabilir; ancak mevcut durumda bu yönde alınmış bir karar yok.
Yüksek faiz oranlarıyla kredi kullanan birçok kişi, olası bir yapılandırma düzenlemesiyle maliyetlerini düşürmeyi umut ediyor. Nitekim yaklaşık 5 yıl önce yüzde 0,64 faiz oranıyla konut kredisi çekip aylık yaklaşık bin lira taksit ödeyen borçlular da bulunuyor.
