EKONOMİ

İnşaatta sektöründe istihdam rekoru

Türkiye’de inşaat sektöründeki ücretli çalışan sayısı eylül ayında 2 milyon 68 bin 357’ye ulaşarak eylül ayları itibarıyla en yüksek seviyesini gördü. Sektörde bir yılda 41 bin 477 kişilik istihdam artışı yaşanırken, bu artışın yüzde 82’sinin bina dışı inşaat faaliyetlerinden kaynaklandığı belirtildi.
Yazı Boyutu

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı eylül ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,7 artarak 16 milyon 448 bin 397'ye çıktı. Sanayi sektöründe çalışan sayısı yüzde 1,2 azalırken, ticaret-hizmet sektöründe yüzde 2,3, inşaat sektöründe ise yüzde 2 artış kaydedildi. İnşaat sektöründeki çalışan sayısı 2 milyon 68 bin 357'ye ulaşarak eylül ayları itibarıyla rekor seviyeye yükseldi.

İNŞAATTA İSTİHDAM ARTIŞININ MERKEZİNDE ALTYAPI VAR

Eylül ayında inşaat sektöründe çalışanların 1 milyon 333 bin 991'i bina inşaatında, 293 bin 227'si bina dışı yapıların inşaatında, 441 bin 139'u ise özel inşaat faaliyetlerinde görev yaptı. Geçen yılın aynı ayına göre bina inşaatında çalışan sayısı yüzde 0,3, bina dışı yapıların inşaatında yüzde 13,1, özel inşaat faaliyetlerinde ise yüzde 0,9 arttı. Sektördeki toplam 41 bin 477 kişilik istihdam artışının yaklaşık 34 bin kişilik bölümünün bina dışı inşaat faaliyetlerinden kaynaklandığı belirtildi.

ARTIŞIN YÜZDE 82'Sİ BİNA DIŞI İNŞAATTAN

İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen, yaptığı değerlendirmede, inşaat sektöründeki istihdam artışının büyük bölümünün bina dışı yapı faaliyetlerinden geldiğine dikkat çekti. Hepşen, "Bu artışın yaklaşık 34 bin kişisi, yani yüzde 82'si bina dışı inşaat faaliyetlerinden kaynaklanıyor. Bina dışı inşaat faaliyetlerinin toplam içerisindeki payı yaklaşık yüzde 14 olmasına rağmen istihdam artışının yüzde 82'sini karşılaması oldukça önemli" dedi. TÜİK'in İnşaat Üretim Endeksi verilerinin de bu tabloyu desteklediğini belirten Hepşen, eylül ayında inşaat üretiminin yıllık bazda yüzde 6,3, bina inşaatı üretiminin yüzde 9,3, özel inşaat faaliyetlerindeki üretimin ise yüzde 8,9 gerilediğini aktardı. Buna karşılık bina dışı yapıların inşaatında yüzde 12,7 artış yaşandığını bildirdi.

KARA YOLU, DEMİR YOLU VE ENERJİ YATIRIMLARI ETKİLİ

Altyapı yatırımlarının istihdam artışında belirleyici olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ali Hepşen, kara yolu, demir yolu, metro, köprü, tünel ve enerji tesislerine yönelik projelerin sektördeki çalışan sayısını desteklediğini ifade etti. Deprem bölgesindeki yeniden yapılanma çalışmalarının da yalnızca konut üretimiyle sınırlı kalmadığını belirten Hepşen, yeni yaşam alanlarının oluşturulmasıyla birlikte altyapı yatırımlarının da hız kazandığına işaret etti. Hepşen, "Dolayısıyla bugün inşaat sektöründe istihdamı artıran faaliyetlerin ağırlıklı olarak altyapı ve mühendislik projeleri olduğunu söyleyebiliriz” sözlerine yer verdi.

KONUT PİYASASINDAKİ DURGUNLUK İSTİHDAMA YANSIMADI

İnşaat sektöründeki çalışan sayısındaki artışın konut piyasasında toparlanma anlamına gelmediğini belirten Prof. Dr. Ali Hepşen, konut satışları ile üretim ve istihdam arasında zaman farkı bulunduğunu söyledi. Devam eden projelerin önemli bir bölümünün 2-3 yıl önce alınan yatırım kararlarına dayandığını hatırlatan Hepşen, talepteki gerilemenin üretim ve istihdama gecikmeli yansıdığını kaydetti. Yılın ilk 10 ayında toplam konut satışlarının yüzde 9,2, ikinci el konut satışlarının yüzde 12,3 gerilediğini belirten Hepşen, ilk el konut satışlarındaki düşüşün yüzde 2,4 seviyesinde kaldığını aktardı.

Bina inşaatlarının yalnızca konut projelerinden oluşmadığını da hatırlatan Hepşen, hastane, okul, fabrika, lojistik merkezi, otel ve ticari gayrimenkul projelerinin de bu kapsamda değerlendirildiğini ifade etti. Firmaların nitelikli çalışanlarını kaybetmemek ve devam eden projelerini tamamlamak amacıyla istihdamı koruyabileceğini belirten Hepşen, bu durumun uzun sürmesi halinde işçilik maliyetleri ve karlılık üzerinde baskı oluşabileceği uyarısında bulundu.

SEKTÖRDE İKİ FARKLI DİNAMİK BULUNUYOR

İnşaat sektörünün kamu yatırımları ve özel sektör konut piyasası olmak üzere iki farklı dinamikle hareket ettiğini belirten Prof. Dr. Ali Hepşen, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı: "Bir tarafta kamu yatırımları ve altyapı projeleriyle desteklenen bir inşaat faaliyeti, diğer tarafta yüksek finansman maliyetleri ve hanehalkının satın alma gücündeki sınırlamalar nedeniyle baskı altında kalan bir özel sektör konut piyasası var. Faizlerin gerilemesiyle özel sektör konut yatırımlarının da yeniden ivme kazanması halinde inşaat sektöründe yeni istihdam rekorları görebiliriz. Ancak bugün ulaştığımız istihdam seviyesini, konut piyasasında geniş tabanlı bir toparlanmanın başladığı şeklinde yorumlamak için henüz erken olduğunu düşünüyorum."

KENTSEL DÖNÜŞÜM VE ENERJİ PROJELERİ İSTİHDAMI DESTEKLİYOR

Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz de konut satışlarında yavaşlama yaşanmasına rağmen altyapı, enerji, sanayi ve kentsel dönüşüm projelerinin sektördeki istihdamı desteklediğini belirtti. Ekiz, "Konut satışları yavaşladığında dahi yol, köprü, tünel, altyapı hatları, enerji tesisleri, sanayi yapıları, kamu binaları ve kentsel dönüşüm projeleri istihdamı destekleyebiliyor. Özellikle bina dışı inşaat faaliyetlerindeki yüzde 13,1’lik artış, kamu ve özel sektör kaynaklı büyük ölçekli projelerin sektöre önemli katkı sağladığına işaret ediyor" dedi.

MÜTEAHHİTLER KALİFİYE EKİPLERİNİ KORUMAK İSTİYOR

Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik ise bina inşaatlarında çalışan sayısındaki artışın kentsel dönüşüm faaliyetleri ve Anadolu'da yoğunlaşan konut projeleriyle bağlantılı olduğunu ifade etti. Şişik, "Bu durum kentsel dönüşüm faaliyetleri ve Anadolu'da yoğunlaşan konut projeleriyle ilgili bir durum" dedi. Daha önce ruhsatı alınmış ve taahhüdü verilmiş büyük projelerin kaba ve ince işçilik aşamalarında devam ettiğini belirten Şişik, bu nedenle sahadaki çalışan sayısında belirgin bir azalma yaşanmadığını aktardı. İnşaat sektöründe son yıllarda nitelikli eleman bulmanın zorlaştığına dikkat çeken Şişik, "Son yıllarda yaşanan eleman sıkıntısı nedeniyle inşaat firmaları, işler yavaşlasa bile ellerindeki kalifiye ekipleri, ustaları ve mühendisleri kaybetmek istemiyor” diye konuştu.