İzmir’de 150 bin ilan alıcısını bekliyor

KEMAL ÖZKURT - ÖZEL HABER / İzmir ikinci el otomobil piyasasında 2026 yılı itibarıyla tarihin en büyük durgunluğu yaşanıyor. Sadece tek bir platformda İzmir özelinde 150 binden fazla aktif ilan birikirken, yüksek kredi faizleri ve banka kısıtlamaları nedeniyle piyasada adeta yaprak kımıldamıyor. Verilere göre ilanların yüzde 40’ından fazlası ‘acil’ veya ‘borçtan dolayı’ etiketiyle yayına alınmış durumda. İzmirli araç sahipleri, artan yaşam maliyetleri ve kredi borçlarını kapatabilmek için ellerindeki en büyük varlığı nakde çevirmeye çalışıyor ancak alıcı tarafındaki sessizlik piyasayı tam bir ‘araba mezarlığına’ çevirmiş vaziyette. Yaşanan tıkanıklığa ilişkin değerlendirmelerde bulunan İzmir Oto Galericileri Odası Başkanı Ethem Hiçüşenmez, satışların geçmişte yüzde 60’ının kredili gerçekleştiğini hatırlatarak, bugün bankaların düşük kredi limitleri ve yüksek faiz oranları nedeniyle alıcıların çoğunun sistem dışında kaldığını vurguladı. 

YILLIK MALİYET YÜZDE 100’Ü AŞIYOR 

Şubat 2026 itibarıyla bankaların sunduğu taşıt kredisi faiz oranları aylık yüzde 2,82 ile yüzde 5,99 bandına kadar yükselmiş durumda. Bu oranlar, yıllık maliyet bazında yüzde 100’ü aşan bir yük oluşturuyor. Faizlerin yanı sıra BDDK tarafından uygulanan kredi kullanım limitleri de alıcıların önünde büyük bir engel oluşturuyor. Örneğin, kasko değeri 1 milyon TL olan bir araç için çekilebilecek kredi miktarı yüzde 30 ile sınırlanırken, alıcının cebinde en az 700 bin TL nakit bulunması gerekiyor. Bu tablo, özellikle orta segment araçların alım satımını tamamen durma noktasına getirdi.

8 SATICIYA KARŞI BİR ALICI 

Galericiler, dükkanlarına uğrayan her 10 kişiden 8’inin aracını sadece satmak için geldiğini, satın alma niyetli gerçek alıcı sayısının ise yok denecek kadar azaldığını ifade ediyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenlemeler de piyasadaki maliyet yükünü artırdı. Noter işlemlerinde araç bedeli üzerinden alınmaya başlanan binde 2 oranındaki nispi harç ve satış sonrası uygulanan 15 günlük geçici sigorta süresinin tamamen kaldırılması, işlem maliyetlerini ve risklerini artırarak bireysel ticareti daha da zorlaştırdı. 

YATIRIMLAR FARKLI ALANLARA

Sektördeki araç fazlalığının vatandaşın araç almak yerine yatırımı başka tarafa yönlendirmesinden kaynaklandığını belirten Hiçüşenmez, “Şu an farklı maliyet kalemlerindeki artışlardan dolayı insanlar araba alışverişinde değil, birikimlerini farklı yatırım araçlarında kullandıkları için esnafın elindeki araçlar satılamadan duruyor. Bu birikmenin bir diğer sebebi de galerici esnafının devamlı müşterisi olması. Aracı zamanında biz vermişiz; müşteri geri getirip satmak istediğinde ticari ilişkiyi sürdürmek adına istemesek de geri almak zorunda kalıyoruz. Esnafın eli şu an araçla dolu, müşterisine ‘alamıyorum’ diyemediği için değerinden bir tık aşağı alıyor ama o araç da satılmadığı için dükkanda bekliyor. Bu durumlar üst üste bindiğinde aradaki fiyat makası da ister istemez açılıyor” diye konuştu. 

SATIŞLARIN ÖNÜNDE DUVAR OLDU

Piyasanın kilitlenmesindeki en büyük teknik engelin krediler olduğunu ve satış portföyünün bu yüzden düştüğünü ifade eden Başkan Hiçüşenmez, “Bizim satışlarımızın yüzde 60’ı kredili dönüyordu. Ancak bugün 3 milyon liraya da araba alsanız, 800 bin liraya da alsanız en fazla 300 bin liraya kadar kredi çekilebiliyorsunuz. Bu durum, faizlerin de yüksek olmasıyla birleşince tüketici kısa vadeli tercihlere zorlanıyor. Bu sefer de gelir düzeni ile ödeme taksiti birbirini tutmadığı için bankalardan sürekli kredi reddi geliyor” dedi. 1 Ocak 2026’da başlayan binde 2’lik nispi harç ve sigorta süresi kısıtlamaları için Ankara’da temaslarda bulunduğunu belirten Hiçüşenmez, “Bu düzenlemeler alıcıyı tedirgin ediyor ve geri çekiyor. Esnaf şu an yıl başında gelebilecek yeni yetki belgesi harçlarından ve ek maliyetlerden korkar hale geldi. Bu kararlar alışverişi mutsuz kılıyor” diye belirtti.

BELEDİYENİN SORUNU

İzmir’deki fiziki alan yetersizliğinin galericileri zor durumda bıraktığını ve bu sorunun doğrudan belediyeler tarafından çözülmesi gerektiğini vurgulayan Ethem Hiçüşenmez, “İzmir’de 2680 üyem var ama Otokent, Otoborsa ve Otoplaza’daki toplam dükkan sayısı bu talebi karşılamıyor. İş yeri bulamayan meslektaşlarımız dışarıda kalıyor, home-ofisler kapanıyor. Alt katlarda galeri olduğunda vatandaş araba koyacak yer bulamıyor ve şikayetçi oluyor. Ben belediye başkanlarına da söyledim; bu bizim değil sizin sorununuz. Siz bize yeri gösterin, biz yapalım” dedi. Satılamayan araçların dükkanlarda yer kapladığını ve yeni gelen taleplere yer bulmakta zorlandıklarını belirten Hiçüşenmez, “Yer ihtiyacı arz-talep meselesini de etkiliyor. Şehrin bu sorununa kalıcı bir çözüm getirilmesi, esnafın sokaklardan kurtulması gerekiyor” dedi.