İzmir’in tescil karnesinde inovasyon alarm veriyor

Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT), 5 Ocak 2026 raporlama tarihli 2025 yılı sınai mülkiyet verilerini açıkladı. Bu verilere göre İzmir; marka başvurularında Türkiye üçüncüsü olma unvanını sürdürse de, sanayi ve teknoloji odaklı diğer başlıklarda Bursa ve Kocaeli gibi illerle girdiği rekabette geride kaldı. 2025 yılı marka tescil istatistiklerine göre İzmir, 11 bin 171 başvuru ile Türkiye genelindeki payını koruyarak üçüncü sıradaki yerini aldı. Listenin zirvesinde yer alan İstanbul, en yakın takipçisi Ankara’yı yaklaşık 5 kat, İzmir’i ise 6 kattan fazla geride bırakarak 68 bin 588 başvuruya imza attı.

2025'TEN SONRA DURDU

İzmir'in 1995 yılından bu yana süregelen tescil yolculuğu incelendiğinde, 1995'te yalnızca 890 olan marka başvuru sayısının 2005’te 3 bin 383’e, 2015’te 7 bin 50’ye ve 2024 sonunda 11 bin 378’e ulaştığı görülüyor. Ancak 2025 yılı verilerindeki 11 bin 171 rakamı, bir önceki yıla oranla başvurularda sınırlı bir durağanlık yaşandığını belgeliyor. Bu durağanlık, özellikle İstanbul’un 68 bin 588 ve Ankara’nın 14 bin 347 başvurulu performansıyla kıyaslandığında, İzmir’in toplam pay içindeki yerini daha net tanımlıyor.

YILLIK BAZDA İVME KAYBETTİ

2025 yılı marka tescil istatistiklerine göre İzmir, 11 bin 171 başvuru ile Türkiye genelindeki payını koruyarak üçüncü sıradaki yerini aldı. Listenin zirvesinde yer alan İstanbul, en yakın takipçisi Ankara’yı yaklaşık 5 kat, İzmir’i ise 6 kattan fazla geride bırakarak 68 bin 588 başvuruya imza attı. İzmir’in ardından gelen sanayi kenti Bursa 7 bin 447 başvuru ile dördüncü, turizm ve ticaret merkezi Antalya ise 5 bin 932 başvuru ile beşinci sırada yer aldı. Ege Bölgesi özelinde bakıldığında İzmir, en yakın takipçisi olan Denizli (1.967 başvuru) ve Manisa (1.867 başvuru) gibi illerin çok önünde bir performans sergilese de, ulusal ölçekte İstanbul ve Ankara ile arasındaki makasın 2025 yılında da kapanmadığı görüldü. Geçmiş verilerle kıyaslandığında, İzmir'in marka başvuru hacminin son 10 yılda yüzde 50'nin üzerinde bir artış gösterdiği ancak yıllık bazda artış hızının ivme kaybettiği verilerce destekleniyor.

TEKNOLOJİK YARIŞIN GERİSİNDE KALINDI

Teknoloji ve inovasyonun temel göstergesi olan patent başvurularında İzmir, 2025 yılında Türkiye genelinde beşinci sıraya yerleşti. Toplam 11 bin 394 patent başvurusunun yapıldığı yılda İstanbul 4 bin 326, Ankara 2 bin 290, Kocaeli 739 ve Bursa 517 başvuru ile ilk dört sırayı paylaştı. İzmir ise bu dönemde sadece 442 patent başvurusu gerçekleştirebildi. Sanayi kapasitesi açısından İzmir ile benzerlik gösteren Kocaeli ve Bursa’nın patent sayılarında İzmir’in önünde yer alması dikkat çekici bir veri olarak kayda geçti. Faydalı model kategorisinde de benzer bir hiyerarşi gözlemlendi; Türkiye genelindeki 5 bin 588 başvurunun 2 bin 264’ü İstanbul’dan, 763’ü Ankara’dan ve 340’ı Bursa’dan gelirken, İzmir 276 başvuru ile dördüncü sırada kaldı.

TÜRKİYE GENELİNDEKİ UÇURUM

TÜRKPATENT’in kapsamlı tabloları, iller arasındaki gelişmişlik farkının sınai mülkiyet rakamlarına doğrudan yansıdığını gösteriyor. İzmir ve diğer büyükşehirlerin binlerle ifade edilen rakamlarına karşılık, listenin sonunda yer alan iller tekli veya çift haneli rakamlarda kaldı. Marka başvurusunda en az veriye sahip iller 34 başvuru ile Ardahan, 38’er başvuru ile Tunceli ve Hakkari, 47 başvuru ile Gümüşhane ve 51 başvuru ile Bayburt oldu. Patent başvurularında ise tablo daha keskin bir hal aldı; 2025 yılında Bingöl’den hiçbir patent başvurusu yapılmazken (0), Ardahan 1, Hakkari, Iğdır ve Sinop 2’şer başvuru ile yılı tamamladı.