Küresel emtia piyasalarında bu hafta fiyatlamalar, makroekonomik veriler, diplomasi trafiği ve jeopolitik gerilimlerin üçgeninde şekillendi. ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’e gerçekleştirdiği resmi ziyaret ve iki dev ülkenin liderler zirvesi yakından takip edilirken, ABD'de açıklanan ve enflasyonist baskının sürdüğünü gösteren veriler piyasa dinamiklerini altüst etti. Öte yandan, ABD yönetiminin İran’ın sunduğu karşı ateşkes teklifini reddetmesiyle Hürmüz Boğazı odağındaki lojistik ve arz endişeleri sıcaklığını korudu.
ABD ENFLASYONU BEKLENTİLERİ AŞINCA FED BEKLENTİLERİ ÖTELENDİ
Makroekonomik tarafta ABD nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), yıllık bazda yüzde 3,8 artış göstererek Mayıs 2023’ten bu yana en güçlü yükselişini kaydetti. Bu yükselişin yüzde 40'tan fazlasının enerji fiyatlarındaki artıştan kaynaklanması dikkati çekerken, gıda fiyatlarındaki yukarı yönlü baskı da hissedilir şekilde arttı. Maliyet enflasyonunun öncü göstergesi olan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise nisan ayında aylık yüzde,4 ile sert bir sıçrama yaparken, yıllık bazda yüzde 6'ya ulaşarak Aralık 2022'den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Aynı dönemde ABD Senatosu'nun Kevin Warsh’ı 45 oya karşı 54 oyla yeni Fed Başkanı olarak onaylaması, para politikasının geleceğine ilişkin tartışmaları alevlendirdi. Analistler, güçlü gelen enflasyon verileriyle birlikte Fed'in faiz indirim sürecini öteleyeceği beklentisinin kesinleştiğini, Warsh döneminde bankanın iletişim ve faiz patikasının yeniden şekilleneceğini ifade ediyor.
DEĞERLİ METALLERDE SERT SATIŞ BASKISI
Yüksek enflasyon verilerinin ardından Fed'in faiz indirimlerini erteleyeceği beklentisi, faiz getirisi olmayan değerli metallerden çıkışı hızlandırdı. Güçlenen dolar endeksi ve sanayi talebine yönelik durgunluk endişeleriyle bu süreçten en çok etkilenen emtia gümüş oldu. İsviçre bankası UBS'in gümüş piyasasındaki arz açığının küçüleceğine yönelik tahmini de düşüşü tetikledi. Haftalık bazda ons fiyatlarında gümüş yüzde 5,5, paladyum yüzde 5,2 oranında değer kaybederken, altın ve platin ise yüzde 3,8’lik gerilemeyle haftayı kapattı.
TRUMP-Şİ ZİRVESİ VE HÜRMÜZ BOĞAZI KISKACINDA ENERJİ
ABD Başkanı Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in Pekin’deki zirvesinden yansıyan bildiride, iki tarafın Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji güvenliği için açık tutulması gerektiği konusunda mutabık kalması petrol fiyatlarını kısa süreliğine sakinleştirdi. Ancak somut bir denetim mekanizmasının açıklanmaması ve ABD-İran müzakerelerinin çıkmaza girmesi, Brent petrol üzerindeki jeopolitik risk primini yüksek tuttu.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yapılan kritik uyarıda, küresel petrol arzının 2026 yılında günlük 3,9 milyon varil düşeceği, Körfez'deki üretimin savaş öncesi dönemin çok altında kaldığı ve küresel stoklarda sert erimeler yaşandığı belirtildi. Doğal gaz tarafında ise ABD stoklarının beş yıllık ortalamanın üzerinde kalmasına rağmen, Katar'dan kalkan LNG kargolarının Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim nedeniyle kısıtlı şekilde hareket edebilmesi küresel LNG piyasasını sıkıştırdı. Bu gelişmelerle birlikte hem Brent petrolün varil fiyatı hem de doğal gazın MMBtu cinsinden fiyatı haftalık bazda yüzde 7,4 oranında değer kazandı.
SANAYİ METALLERİNDE HÜRMÜZ DESTEĞİ KARIŞIK SEYRETTİ
Baz metallerde jeopolitik arz riskleri ile küresel sıkılaşma endişeleri arasında dengeli bir seyir izlendi. Hürmüz Boğazı’ndaki lojistik aksamalar ve bölgedeki sülfürik asit ile sülfür arz darlığı riskleri hafta başında metalleri desteklese de ABD enflasyon verileri kazançları sınırladı. Alüminyumda, Körfez Bölgesi’ndeki üretim tesislerinin normale dönmesinin zaman alacağı beklentisi fiyatı diri tuttu. Tezgah üstü piyasada libre bazında çinko yüzde 2,6, alüminyum yüzde,9, kurşun yüzde 0,3 ve bakır yüzde 0,1 artış kaydederken, nikel haftayı yüzde,9 düşüşle tamamladı.
TARIM EMTİALARINDA ÇİN İLE TİCARET İYİMSERLİĞİ
Tarım emtialarında ise Trump’ın Çin ziyareti sırasında Pekin yönetiminin ABD'den soya fasulyesi, enerji ve uçak alımını artırmayı kabul etmesi fiyatlamalara yön verdi. Çin Ticaret Bakanlığı’nın tarife indirimleri konusunda ön mutabakat sağlandığını duyurması piyasalarda olumlu karşılansa da uzmanlar Çin'in tarımsal ithalatta Brezilya ağırlıklı politikasını sürdürmesi nedeniyle bu yükselişin kalıcı olmayabileceğini belirtiyor. Haftalık bazda Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına pirinç yüzde 3,4, buğday yüzde 2,7 değer kazanırken, mısır yüzde 3,4 ve soya fasulyesi yüzde 2,6 geriledi. Intercontinental Exchange'te ise şeker yüzde 0,6 artarken, pamuk yüzde 5,2, kakao yüzde 3,6 ve kahve yüzde 3,3 oranında değer kaybetti.