EKONOMI

Kuş Gribi Avrupa’nın yumurta talebini Türkiye’ye kaydırdı

Avrupa’nın en büyük yumurta üreticilerinden Polonya’da patlak veren kuş gribi (avian influenza) salgını, kıtadaki arz istikrarını derinden sarstı. Milyonlarca kanatlı hayvanın itlaf edilmesiyle oluşan devasa üretim açığı, gözleri Türkiye’ye çevirdi. Türkiye'nin İtalya'ya gerçekleştirdiği yumurta ihracatı yılın ilk 5 ayında tam 10 kat artarken, krizin merkezindeki Polonya’ya yapılan satışlar da rekor seviyeye ulaştı

Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye ocak-mayıs döneminde toplam 92 bin 494 ton yumurta ihraç ederek ekonomiye 240 milyon 79 bin dolarlık dev bir döviz girdisi sağladı. Sektörün geleneksel olarak en büyük pazarı 47 milyon 577 bin dolarla yine Irak olurken, 2026'nın ilk yarısına damgasını vuran asıl gelişme Avrupa pazarında yaşanan patlama oldu.

AVRUPA PAZARINDA İHRACAT PATLAMASI

Polonya'daki üretim hatlarının durma noktasına gelmesi, başta kendi kendine yetebilen Akdeniz ülkeleri olmak üzere tüm Avrupa'da tedarik zincirini kırdı. Geçen yılın ocak-mayıs döneminde İtalya'ya yapılan 2 milyon 204 bin dolarlık ihracat, bu yılın aynı döneminde 24 milyon 773 bin dolara fırladı. Gönderilen ürün miktarı ise,2 bin tondan3,2 bin tona ulaştı. Böylece İtalya pazarında değerde yüzde024, miktarda ise yüzde000'lik rekor bir artış kaydedildi.

Avrupa’nın yumurta üssü konumundayken ithalatçı durumuna düşen Polonya, eksik kalan arzını Türkiye'den karşıladı. Geçen yılın ilk 5 ayında Türkiye'den yalnızca09 bin dolarlık ürün alan Polonya, bu yılın aynı döneminde Türkiye'den9 milyon 681 bin dolarlık yumurta ithal etti. Miktar bazında ise5 tonluk sembolik satış,1 bin tona yükseldi.

SIKI BİYOGÜVENLİK TEDBİRLER BAŞARI GETİRDİ

Türkiye'nin yıllık ortalama 20 milyar adet yumurta ürettiğini ve küresel üretimde ilk0'da, Avrupa’da ise 2. sırada yer aldığını belirten İzmir Yumurta Üreticileri Birliği Başkanı Neriman Dere Çatmadaş, Türk üreticisinin kazandığı hammadde ve Ar-Ge tecrübesine dikkat çekti.

Avrupa'daki krizin derinliğine ve Türkiye'nin bu süreçteki stratejik duruşuna değinen Çatmadaş, şu değerlendirmelerde bulundu:"Polonya, Avrupa tavuk yumurtası üretiminin zirvesindeki en önemli oyuncuydu. Ancak kuş gribi vakaları nedeniyle 4 milyondan fazla hayvanı itlaf etmek zorunda kaldılar. Bu durum hem iç üretimlerini baltaladı hem de ihracat taahhütlerini yerine getirmelerini engelledi. Kuş gribinde en kritik nokta yayılımı durdurmaktır; burada da devreye biyogüvenlik girer. Tarım ve Orman Bakanlığımızın yayımladığı yeni biyogüvenlik tebliğleri, genelgeler ve işletmelere yönelik uyguladığı çok sıkı denetimler, Türkiye'yi bu küresel krizin dışarısında tutmayı başardı. İşin sıkı tutulması bize uluslararası arenada güvenilirlik kazandırdı."

İTALYA SANAYİ TİPİ YUMURTADA TÜRKİYE'Yİ SEÇTİ

Polonya ve çevre ülkelerdeki üretim kayıplarının kısa vadede toparlanmasının zor olduğunu ifade eden Birlik Başkanı Çatmadaş, daha önce kapalı olan pazarların Türk yumurtasına açıldığını vurguladı:

"İtalya normal şartlarda kendi yumurta ihtiyacını karşılayabilen bir ülke. Ancak özellikle gıda sanayisinde (makarna, pasta, sos vb.) kullandığı likit veya endüstriyel ürünü tedarik etmekte zorlanınca rotayı tamamen Türkiye'ye çevirdi. Bu süreç öncesinde ABD, Polonya ve İtalya gibi ülkelere ihracat kapıları kapalıyken, şu an bu ülkelerin tamamından yoğun talep alıyoruz ve teslimat yapıyoruz. Kalitemizin, biyogüvenlik önlemlerimizin ve işletme standartlarımızın Avrupa tarafından tescillenip tercih edilmesi sektörümüz adına büyük bir gurur kaynağıdır."