Ramazan öncesi pazar tezgâhı alev aldı

KEMAL ÖZKURT – ÖZEL HABER
Ramazan ayı öncesinde geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi gıda ürünlerinde fiyat artışı beklentisi yeniden gündeme gelirken, artan maliyetler pazarlara da yansımaya başladı. Sebze ve meyvede yukarı yönlü hareket dikkat çekerken, domatesin kilogram fiyatının 50 liraya, salatalığın 80 liraya, patlıcanın 60 liraya, biber grubunun ise 80 lira seviyelerine kadar çıkması pazar tezgâhlarındaki artışı gözler önüne serdi. Fiyatlardaki bu yükseliş, Ramazan öncesi alışverişini kısmak zorunda kalan vatandaşları zorlarken, artan maliyetler nedeniyle esnaf da satış yapmakta güçlük çekiyor. İzmir Pazarcılar Esnafı Odası Başkanı Hamdin Erişen, Ramazan öncesinde fiyatların zaten yeterince yükseldiğini ancak son günlerde gelen zamlar nedeniyle artışın devam edeceğini belirterek, Antalya halindeki yükselişin İzmir’e de aynı şekilde yansıyacağını ifade etti. Fiyatların artık dayanılmaz noktaya geldiğini dile getiren Erişen, “Bana göre Ramazan öncesi fiyatlar yeteri kadar yükseldi. Yeter artık. Fiyatı artmayan ürün yok. Pazarcısı, tüccarı, vatandaşı ağlıyor. Hepsi haklı çünkü fiyatlar yerinde durmuyor” dedi.

FİYATLAR YETERİ KADAR YÜKSELDİ

Fiyatların Ramazan ayı öncesinde zaten yeterince yükseldiğini ancak hemen her kaleme gelen zamlardan dolayı Ramazan’a kadar fiyatların yukarı yönlü hareket edeceğini ifade eden Erişen, “Daha dün ve dünden önceki gün etiketlere zam gelmişti. Antalya’da fiyatlar yükselmiş durumda. İzmir için de aynı şekilde artış bekliyoruz. Bana göre Ramazan öncesi fiyatlar yeteri kadar yükseldi. Yeter artık. Fiyatı artmayan ürün yok. Biber, salatalık, domates, kabak, patlıcan, siyah kabak, beyaz kabak, ne geliyorsa hepsinde artış var. Antalya’dan bir ürün örneğin 100 lira ise İzmir’e gelene kadar bu 130-140 lirayı buluyor. Hale gelene kadar ise pazarcı da kârını kattığı zaman 160-170 lirayı buluyor. Allah herkesin sonunu hayır etsin. Keşke Ramazan geliyor diye Antalya’da, İstanbul’da, İzmir’de kimse fırsatçılık yapmasa. Ama yine bir şeyler olacak ve Ramazan’a yaklaştıkça fiyatlar da yükselecektir” diye konuştu.

NE YAPACAĞIMIZI ŞAŞIRDIK

Pazarcısından müşterisine her kesimin yaşanan zamlar karşısında zorlandığını ifade eden Erişen, “Ürün çiftçiden geliyor, tüccar dükkâna döküyor, ambalaj yapıyor, en az 15-20 tane işçi çalıştırıyor. Sonra kamyon tutuyor, İstanbul’a gönderiyor, İzmir’e gönderiyor, Ankara’ya gönderiyor, yol parası veriyor. Ürün pazara geliyor, halci de kazanmak mecburiyetinde birkaç kuruş ekliyor çünkü hamalı var, dükkânı var, kiracısı var, elektriği var, komisyonu var. Pazara geliyor, 3-5 kuruş kazanacakken vatandaşlarımız fiyatlardan haklı olarak şikâyet ediyor, pazarcıya fırça atıyor. Pazarcısı ağlıyor, tüccarı ağlıyor, vatandaşı ağlıyor. Hepsi haklı çünkü fiyatlar yerinde durmuyor. Ne yapacağımızı şaşırdık” dedi.

PAZARCI TEZGÂH AÇMIYOR

Pazarcı esnafının her geçen gün tezgâh kapattığına dikkat çeken Erişen, “Bir ürün çiftlikten çıkıp pazar tezgâhına gelene kadar onlarca kalemden geçiyor. Bu kalemlere zam gelince pazarcı mecburen fiyatları yukarı çekiyor. Çünkü sürekli fiyatlar katlanıyor. Biz kendimizi sıkıyoruz esnaf olarak ama artık altından çıkamıyoruz maalesef. Bir akşam iki ekmek alıp eve gitmek bile zorlaştı. Pazarları dolaşıyorum, bir kısmı boş. ‘Niye açmıyorsunuz?’ diyorum. ‘Başkanım, satamıyoruz. Sattıkça zarar ediyoruz, satılmıyor’ diyorlar. Vatandaş da haklı, esnafımız da haklı. Onlar yoksa biz yokuz. Ama sesimizi duyuramıyoruz kimseye. Benle sen konuşuyoruz, üçüncü kişi duymuyor ki” ifadelerini kullandı.

ANTALYA HALİNDE BİR YILDA FİYATLAR NE OLDU?

Antalya halinin 28 Ocak 2025 ve 28 Ocak 2026 tarihli fiyatları karşılaştırıldığında, en çok tüketilen sebze ve meyve ürünlerinde belirgin artışlar yaşandığı görüldü. Geçen yıl bu tarihte kilogramı 18 lira olan domates, bu yıl 50 liraya yükselerek yaklaşık yüzde 178 oranında artış gösterdi. Salatalıkta fiyat 20 liradan 80 liraya çıkarak yüzde 300’e varan artış kaydetti. Biber grubunda da yükseliş dikkat çekti. Çarliston ve sivri biber fiyatları 50 lira seviyesinden 80 liraya yükselirken artış oranı yaklaşık yüzde 60 oldu. Patlıcanın kilogram fiyatı ise 30 liradan 60 liraya çıkarak yüzde 100 arttı. Kabakta fiyatlar geçen yıl 15–30 lira bandındayken bu yıl 20–70 lira aralığına yükseldi. Temel ürünlerden patatesin kilogram fiyatı 8 liradan 9 liraya çıkarak sınırlı bir artış gösterirken, kuru soğanın fiyatı 10 liradan 8 liraya geriledi. Ispanakta fiyat 18 liradan 20 liraya yükseldi, marulda ise geçen yıla göre düşüş yaşandı. Meyve grubunda elma fiyatları çeşitlerine göre 20–35 lira bandından 50–80 liraya çıkarak yüzde 100’e yaklaşan artışlar kaydetti. Limonun kilogram fiyatı 12 liradan 30 liraya yükselirken artış oranı yaklaşık yüzde 150 oldu. Portakal ve mandalina fiyatlarında sınırlı artışlar görülürken, yerli muzda fiyat 35 liradan 40 liraya çıktı.