Tarımda üretim alarmı: Borç 1,2 trilyon liraya dayandı

Geleneksel üretim gücüyle bilinen Türk tarımı, son yıllarda iklim krizi, artan girdi maliyetleri ve üretim planlamasında yaşanan aksaklıklar nedeniyle kritik bir dönemeçten geçiyor. Gıda güvenliğinin milli güvenlik meselesi haline geldiği bu süreçte, üretim rakamlarındaki değişimler ve artan borç yükü sektörün geleceğine dair tartışmaları beraberinde getiriyor. CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve ilgili bakanlık verilerine dayanarak hazırladığı raporda, özellikle bitkisel üretimdeki sert düşüşe ve hayvancılıktaki dışa bağımlılığa dikkat çekti. Gürer, "2025 yılında bazı bakliyat üretiminin 2002 yılının bile altına düştüğünü" vurgulayarak, tarım sektörünün bankalara olan kredi borcunun 1 trilyon 200 milyar liraya ulaştığını belirtti.

BİTKİSEL ÜRETİMDE BÜYÜK KAYIP

CHP’li Gürer, TÜİK tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı verileriyle hazırlanan üretim rakamlarını 2024 ve 2025 yılları bazında karşılaştırarak paylaştı. Gürer'in aktardığı verilere göre; meyve, içecek ve baharat bitkileri üretimi 2024 yılında 28 milyon ton iken, 2025 yılında 19 milyon 600 bin tona geriledi. Üretimdeki bu sert düşüşün diğer kalemlerde de sürdüğünü belirten Gürer; tahıl ve diğer bitkisel üretimin 2024'teki 75 milyon 500 bin ton seviyesinden 2025'te 68 milyon 100 bin tona düştüğünü, sebze üretiminin ise 30 milyon 600 bin tondan 30 milyon 300 bin tona çekildiğini ifade etti. Gürer, gelinen noktada 21 üründe arz açığı oluştuğunu ve bazı bakliyat ürünlerinde üretim miktarının 2002 yılının dahi gerisine düştüğünü vurguladı.

HAYVANCILIKTA VERİ ÇELİŞKİSİ

Hayvancılık sektörüne ilişkin rakamları da analiz eden Ömer Fethi Gürer, büyükbaş hayvan varlığına dair kurumlar arasındaki veri farklılıklarına dikkat çekti. Gürer, Cumhurbaşkanlığı Program hedeflerinde 16,8 milyon baş olarak öngörülen varlığın, ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre 14,3 milyon, Damızlık Birliği’ne göre ise 13,8 milyon baş seviyesinde kaldığını açıkladı. Şap hastalığı nedeniyle yaşanan kayıplara ve kurban kesimlerine rağmen açıklanan "mucizevi artış" iddialarını sorgulayan Gürer, sektörün 2025 yılında 739 bin baş ithalatla ayakta tutulmaya çalışıldığını belirtti. Gürer, bu tabloya eşlik eden 1,2 trilyon liralık kredi borcunun, çiftçiyi üretimden koparma noktasına getirdiğinin altını çizerek "Veriler ortada.  Fazla söze gerek var mı?" dedi.