EKONOMI

Türkiye 1 Temmuz’da depozito dönemine geçiyor

Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen ve 1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde zorunlu olarak başlayacak "Depozitosu Olan Ambalajlar" (DOA) uygulaması için geri sayım başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen projede, ambalajlı su ve içecek üreticileri hazırlıklarında son aşamaya geldi

Üretimden geri dönüşüme kadar tüm sürecin dijital olarak izlenmesini sağlayan entegre bir model olan DOA, atıkların doğaya karışmasını önlemeyi, ambalajları ekonomiye kazandırmayı ve ham madde ithalatını azaltmayı hedefliyor. Türkiye genelinde başlayacak bu yeni dönemle birlikte pet, cam ve metal şişeler artık çöp yerine doğrudan geri dönüşüm otomatlarına yönlendirilecek.

ŞİŞE BAŞINA LİRA İADE

Uygulamanın detaylarına ve sektörün hazırlıklarına ilişkin bilgi veren Badem Pınarı Yönetim Kurulu Üyesi Kaan Badem, sistemin işleyişi ve tüketici boyutuna dair önemli detaylar paylaştı. Yeni dönemde tüketiciler, üzerinde "DOA" logosu bulunan ambalajları iade ettiklerinde şişe başına lira depozito bedelini geri alabilecekler.

Sistemin kademeli olarak genişletileceğini belirten Badem, ilk aşamada 0,33, 0,5 ve,5 litrelik ambalajlarda sistemin geçerli olacağını, ilerleyen süreçte ise 5 litrelik büyük ambalajların da kapsama dahil edilmesinin beklendiğini aktardı. Şirket olarak tüm kapak, etiket ve ambalaj tasarımlarını yeni mevzuata uygun hale getirdiklerini ifade eden Badem, tüm depozitolu ürünlerine geri dönüşüm logolarını bastıklarını ekledi.

HEDEF GERİ DÖNÜŞÜM ORANINI YÜZDE 40'A ÇIKARMAK

Türkiye'nin çevre politikalarında milat olarak görülen bu projeyle, geçmiş yıllara oranla çok daha büyük bir geri kazanım hacmi hedefleniyor. 2013 yılında yüzde3 seviyelerinde olan genel geri dönüşüm oranının, DOA uygulamasının çarpan etkisiyle birlikte 2026 yılı sonunda yüzde 40 seviyesine çıkarılması amaçlanıyor. Avrupa ve Amerika'da uzun yıllardır başarıyla uygulanan bu modele Türkiye'nin de tüketici bilinciyle hızla uyum sağlayacağı öngörülüyor.

İTHALAT FATURASI AZALACAK

Depozito sisteminin sadece çevresel değil, ciddi ekonomik kazanımları da beraberinde getirmesi bekleniyor. Türkiye'de üretilen toplam plastiğin yarısının gıda ambalajı sanayisinde kullanıldığına dikkat çeken sektör temsilcileri, projenin ekonomik boyutunu şu şekilde özetliyor:

Uygulamayla birlikte piyasaya sürülen ambalajların yaklaşık dörtte biri doğrudan geri kazanılmış olacak. Bu durum, ambalaj sanayisinin ihtiyaç duyduğu plastik, cam ve metal gibi ham maddelerin yurt içinden karşılanmasını sağlayacak. Geri dönüştürülmüş malzemenin üretime tekrar katılmasıyla birlikte sanayicinin ithal ham maddeye olan bağımlılığı azalacak ve bu hamle Türkiye'nin genel ithalat faturasının düşmesine doğrudan katkı sunacak.