Bakanlık kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Vergi Denetim Kurulu (VDK) geçtiğimiz yıl boyunca denetim çalışmalarını aralıksız sürdürdü. Yapılan çalışmalar sonucunda, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede Kurul tarihinin en yüksek sonuçlarına ulaşıldı.
VDK; vergi incelemesi, izaha davet, gözetim ve teftiş gibi farklı denetim mekanizmalarını birbiriyle uyumlu ve tamamlayıcı biçimde uyguladı. Bu bütüncül yaklaşım sayesinde, geçen yıl toplam 748 milyar liralık matrah farkı tespit edilirken, 294 milyar lira tutarında vergi ve ceza tahakkuku gerçekleştirildi. Böylece rekor düzeyde rakamlar kayda geçti.
Denetim kapsamının genişlediği bu süreçte, mükelleflerin denetim oranı da önemli ölçüde arttı. 2024 yılında yüzde 2,91 olan denetim oranı, son dönemde yüzde 6,72 seviyesine yükseldi.
BÜYÜK MÜKELLEFLER ÖNCELİKLİ OLDU
Yapılan vergi incelemelerinde yaklaşık 469 milyar liralık matrah farkı üzerinden 101,6 milyar lira vergi tarh edilirken, 172,6 milyar lira tutarında ceza kesildi. Tespit edilen matrah farkının yaklaşık yüzde 90’ının, büyük ve orta ölçekli işletmelere yönelik denetimlerden elde edildiği bildirildi.
Bu çerçevede ortaya çıkan 325,3 milyar liralık matrah farkının ise sahte belge düzenleme fiilleri dışında kalan, tahsil edilme olasılığı yüksek genel inceleme başlıklarından kaynaklandığı belirtildi.
Öte yandan, denetlenen her dört mükelleften üçünün son beş yıl içinde ilk kez incelemeye alındığı ifade edildi. Bu uygulamayla, daha önce denetlenmemiş işletmelere odaklanılarak denetim yükünün mükellefler arasında daha adil biçimde paylaştırılması hedeflendi.
İZAHA DAVET UYGULAMASINDA TARİHİ ARTIŞ
Vergi Denetim Kurulu’nun (VDK) izaha davet çalışmaları geçen yıl rekor sonuçlar verdi. Başkanlık tarafından izaha çağrılan mükellef sayısı, bir önceki yıla kıyasla yaklaşık üç kat artarak 51 bin 356’ya ulaştı. Oysa 2024 yılında bu kapsamda izaha davet edilen mükellef sayısı 16 bin 495 olarak kayıtlara geçmişti.
İzaha davet yöntemiyle sağlanan matrah artışı da dikkat çekici seviyelere çıktı. Bu kapsamda geçen yıl 86,8 milyar lirayı aşan matrah farkı oluşurken, tahakkuk eden vergi tutarı 6,3 milyar liranın üzerine çıktı. Böylece izaha davet mekanizmasında bugüne kadar ulaşılan en yüksek rakamlar elde edildi.
VDK, geçen yıl denetim araçlarına yeni bir boyut kazandırarak gözetim ve uyum programlarını da uygulamaya aldı. Bu programlar çerçevesinde 135 bin mükellefe ulaşıldı. Vergi müfettişlerinin yönlendirmeleri ve mükelleflerin gönüllü uyumu sayesinde, vergi matrahında toplam 136,8 milyar liralık artış sağlandı.
TEFTİŞ VE FİİLİ ENVANTER ÇALIŞMALARI ÜLKE GENELİNDE SÜRDÜ
Vergi dairesi müdürlükleriyle birlikte yürütülen teftiş faaliyetleri kapsamında, geçen yıl 31 bin 309 mükellefin düzeltme beyannamesi vermesi sağlandı. Bu çalışmalar sonucunda yaklaşık 55 milyar liralık matrah farkı tespit edilirken, 8,5 milyar lira tutarında vergi tarhiyatı gerçekleştirildi.
Aynı dönemde vergi müfettişleri, ülke genelinde 1.415 adreste fiili envanter sayımı yaparak sahadaki denetimlerini sürdürdü.
KAMU MALİYESİNİ GÜÇLENDİREN BİR YAKLAŞIM
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, VDK'nin geçtiğimiz yıl farklı denetim türlerinde en yüksek matrah, vergi ve ceza rakamlarına ulaşarak rekor kırdığını aktararak şu şekilde konuştu:
"Önümüzdeki dönemde de bu çizgi korunacak. Teknoloji, nitelikli insan kaynağı ve risk temelli analizlerle vergiye gönüllü uyumu artıracak, böylece kamu maliyesini güçlendiren bir yaklaşımı sürdüreceğiz. Kayıt dışılıkla mücadelede kararlı duruşumuzu sürdürürken, mükelleflerin gönüllü uyumunu artıran, rehberlik ve önleyici mekanizmaları öne çıkaran bir strateji izliyoruz. Vergi müfettişlerimizi yürüttükleri bu özverili çalışmalardan dolayı tebrik ediyorum."