ATM’lerde gerçekleştirilen bankacılık işlemleri sırasında yaşanan para ve kart unutma durumları, cihaz arızaları veya kart kopyalama vakaları sebebiyle meydana gelen uyuşmazlıklar zaman zaman yargıya taşınıyor. ATM’de unutulan paranın alınması, kayıp kartla yapılan işlemler, cihazlardaki teknik problemler ve kart bilgilerinin kopyalanması gibi farklı olaylarda tarafların sorumluluğu mahkeme kararlarıyla belirleniyor.
Yargıtay’ın konuya ilişkin değerlendirmelerinde olayın nasıl gerçekleştiğinin yanı sıra banka sistemlerindeki işlem kayıtları, ATM kameraları ve tarafların kusur durumu da dikkate alınıyor. Kararlarda, hem müşterilerin kart ve hesap güvenliği konusunda göstermesi gereken özen hem de bankaların ATM’lerin güvenliğini sağlama yükümlülüğü ele alınıyor. İşte detaylar…
ATM’DE UNUTULAN PARA VE KARTI ALMAK SUÇ OLABİLİYOR
Yargıtay Ceza Dairelerinin yerleşik kararlarında, başka bir müşterinin ATM işlemi sonrasında cihazın para haznesinde bıraktığı paranın alınması veya ATM üzerinde unutulan banka kartının kullanılması hukuki sonuç doğuran eylemler arasında değerlendiriliyor.
Yüksek mahkeme, ATM’de bulunan paranın sahipsiz hale gelmediğine dikkat çekiyor. Para üzerindeki asıl sahibin zilyetliğinin devam ettiği, bankanın ise ATM’de bırakılan para ve kartların güvenliğini korumakla yükümlü olduğu kabul ediliyor.
Bu nedenle ATM’de unutulan paranın alınması ya da önceki müşterinin hesabına ilişkin açık kalan işlem ekranından izinsiz şekilde para çekilmesi, olayın özelliklerine göre TCK kapsamında hırsızlık veya banka ya da kredi kartlarının kötüye kullanılması suçları bakımından değerlendirmeye konu olabiliyor.
KAYIP KARTI BANKAYA BİLDİRMEK ÖNEMLİ
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili hukuk dairelerinin kararlarında, kartını kaybeden veya ATM’de bırakan müşterinin yükümlülükleri de inceleniyor.
ATM’nin kartı yutması veya kartın cihaz üzerinde unutulması halinde müşterinin bankayla vakit kaybetmeden iletişime geçerek kartı kullanıma kapattırması gerekiyor.
Kartın kaybolduğu ya da ATM’de kaldığının fark edilmesiyle üçüncü kişiler tarafından hesaptan işlem yapılması arasında geçen sürenin makul sınırı aşması, bazı uyuşmazlıklarda müşterinin ağır kusurlu değerlendirilmesine neden olabiliyor. Böyle bir durumda kart sahibinin meydana gelen zararın tamamını bankadan istemesi mümkün olmayabiliyor.
ATM ARIZASINDA BANKANIN YÜKÜMLÜLÜĞÜ DEVREYE GİRİYOR
ATM kaynaklı teknik sorunlar da Yargıtay kararlarında ele alınan başlıklardan biri. Para yatırma sırasında banknotların cihazda sıkışması, teknik problem nedeniyle yatırılan tutarın hesaba yansımaması veya ATM’ye yerleştirilen düzeneklerle kart bilgilerinin ele geçirilmesi gibi olaylarda bankaların sorumluluğu değerlendiriliyor.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin kararlarında, bankaların müşterileriyle kurduğu güven ilişkisi kapsamında ATM’lerin teknik ve fiziksel güvenliğini sağlama konusunda gerekli özeni göstermesi gerektiğine işaret ediliyor.
Müşterinin ağır kusurlu olduğunun ortaya konulamadığı durumlarda, ATM’ye yerleştirilen düzenek nedeniyle kart bilgilerinin ele geçirilmesi ya da cihazdaki teknik problem nedeniyle paranın hesaba geçmemesi sonucunda ortaya çıkan zararın bankaca karşılanması gündeme gelebiliyor.
KAMERA VE ATM KAYITLARI İNCELENİYOR
ATM işlemlerinden kaynaklanan anlaşmazlıklarda yalnızca tarafların beyanları değil, elektronik veriler ve kamera kayıtları da önem taşıyor.
İşlemin gerçekleştiği saat ve saniye, paranın ATM haznesinden alınıp alınmadığı, işlem sonrasında cihazın başına kimin geçtiği gibi ayrıntılar kamera görüntüleri ve sistem kayıtları üzerinden tespit edilebiliyor.
Yargıtay kararlarında bu kayıtlar, olayın oluş şeklinin ortaya çıkarılması açısından önemli deliller arasında değerlendiriliyor. Böylece ATM’de meydana gelen para ve kart uyuşmazlıklarında müşteri ile bankanın sorumluluğunun, somut veriler ve kusur durumları üzerinden belirlenmesi amaçlanıyor.