12. Yargı Paketi Meclis’te: Duruşma aralıkları 3 aya iniyor, mirasçılara öncelikli satış hakkı geliyor

AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen kanun teklifinin ayrıntılarını açıkladı. Yargı süreçlerini hızlandırmayı, vatandaşların adalet hizmetlerine erişimini kolaylaştırmayı ve yargının iş yükünü azaltmayı hedefleyen düzenleme; duruşma sürelerinden noterlik işlemlerine, miras hukukundan idari yargıya kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor. AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, teklifin temel hedefinin yargı süreçlerini hızlandırmak ve vatandaş memnuniyetini artırmak olduğunu belirterek şunları söyledi: "Yargının verimli, hızlı ve etkin bir şekilde işlemesine dönük olarak hazırlanan bu kanun teklifi, yargılamaların makul sürede tamamlanmasını, adalet hizmetlerinin hızlandırılmasını, yargıya olan güven ve memnuniyetin en üst seviyeye çıkarılmasını hedefleyen kapsamlı bir çalışmanın ürünü olarak karşımızdadır. İsterseniz şimdi bütün bu düzenlemeleri içeren kanun teklifimizin maddelerini hep birlikte ele alalım."

DURUŞMA ARALIKLARI EN FAZLA 3 AY OLACAK

Teklifte yer alan önemli düzenlemelerden biri de yargılamaların hızlandırılmasına yönelik adımlar oldu. Muhammet Emin Akbaşoğlu, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Bu noktada özellikle yargının verimli, hızlı ve etkin bir şekilde işlemesine yönelik duruşma sürelerinin üç ayla sınırlandırılması, idari yargıda tek hâkimle verilen kararların daha geniş bir çerçevede değerlendirilerek yargı süreçlerinin hızlandırılması ve e-Duruşma imkânıyla SEGBİS üzerinden avukatların ön inceleme duruşmalarına ses ve görüntü nakli yoluyla katılabilmesi gibi hususlar teklifimizde yer almaktadır."

İDAREYE BAŞVURU ŞARTI

Kanun teklifinde kamu kurumları aleyhine hükmedilen para alacaklarının tahsil süreçlerine ilişkin de yeni bir uygulama öngörülüyor. Muhammet Emin Akbaşoğlu, düzenlemeyi şu sözlerle açıkladı: "Kanun teklifimizle getirdiğimiz en önemli yeniliklerden biri, kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve icra dairelerinin gereksiz yere meşgul edilmesinin önlenmesidir. Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince idare aleyhine hükmedilen para alacakları, vekâlet ücretleri ve yargılama giderleri için doğrudan icra takibi yapılması dönemini sona erdiriyoruz. Vatandaşlarımızın alacaklarına daha zahmetsiz şekilde kavuşabilmeleri amacıyla icra takibi başlatılmadan önce idareye yazılı başvuru yapılmasını ve hesap numarasının bildirilmesini zorunlu hâle getiriyoruz. Böylece devletimizin üzerindeki gereksiz mali külfetler ortadan kaldırılırken vatandaşlarımızın alacaklarını çok daha hızlı tahsil edebilmelerine imkân sağlıyoruz. İdareye tanınan bir aylık süre içerisinde ödeme yapılmadığı takdirde cebri icra yoluna gidilebilmesi imkânı da devam edecek."

MİRASÇILARA ÖNCELİKLİ SATIŞ HAKKI

Teklifte ortaklığın giderilmesine ilişkin davalarda da önemli bir değişiklik yer alıyor. Muhammet Emin Akbaşoğlu, düzenlemenin aile mirasını korumayı amaçladığını belirterek şöyle konuştu: "Ortaklığın giderilmesi ve mirasçılar arası öncelikli satış konusunda da önemli bir düzenlemeye milletvekili arkadaşlarımız imza atıyor. Mülkiyet hakkını ve ailevi bağları korumak amacıyla ortaklığın satış suretiyle giderilmesi davalarında uygulamada yaşanan suistimalleri ortadan kaldırıyoruz. Miras yoluyla intikal eden taşınmazların satışında birinci açık artırmanın yalnızca malik olan mirasçılar arasında yapılmasını hüküm altına alıyoruz. Böylece aile yadigârı malların, taşınmazın muhammen bedelinin yüzde yüzü üzerinden öncelikle mirasçılar arasında kalmasına imkân sağlamış oluyoruz."

NOTERLİK İŞLEMLERİNDE DİJİTAL DÖNÜŞÜM

Yargı paketinde noterlik işlemlerini hızlandıracak düzenlemeler de bulunuyor. Muhammet Emin Akbaşoğlu, noterlik işlemlerine ilişkin şu açıklamayı yaptı: "Değerli basın mensupları, bürokrasiyi azaltmak ve dijitalleşmenin imkânlarından yargı alanında da en üst düzeyde yararlanmak amacıyla noterlik işlemlerinde önemli bir kolaylık sağlıyoruz. Noterlik evrak ve defterlerinin asıllarının mahkeme veya başsavcılıklar tarafından talep edilmesi hâlinde, noterlerin aslına uygun örneğini kendi nezdinde saklayarak aslını ilgili mercilere göndermesine imkân tanıyoruz. Onaylı örnek talep edildiğinde ise evrakın elektronik ortamda taranarak güvenli elektronik imza ile saniyeler içerisinde ilgili mercilere ulaştırılmasını düzenliyoruz. Bu işlemlerden herhangi bir vergi, harç veya değerli kâğıt ücreti alınmayacak. Böylece taraflar mali yükten kurtulurken işlemler hızlanacak ve yargının daha kısa sürede sonuçlanmasına katkı sağlanacak."

İDARİ YARGIDA TEK HÂKİM DÖNEMİ GENİŞLİYOR

İdari mahkemelerin iş yükünü azaltmayı amaçlayan düzenleme kapsamında tek hâkim tarafından görülebilecek davaların kapsamı artırılıyor. Akbaşoğlu şu bilgileri paylaştı: "Aynı zamanda idari yargıda yargılamaların gecikmemesi ve mahkemelerin iş yükünün hafifletilmesi amacıyla önemli bir adım atıyoruz. İdare mahkemelerinde tek hâkim tarafından çözümlenecek davaların kapsamını genişletiyoruz. 2026 yılı için konusu 486 bin Türk lirasını geçmeyen iptal ve tam yargı davaları ile öğrenciler ve kamu görevlilerine ilişkin belirli uyuşmazlıklar artık tek hâkim tarafından süratle karara bağlanacaktır."

HAK ARAMA HÜRRİYETİNİ GÜÇLENDİREN DÜZENLEME

Kanun teklifi, mahkemeler arasında yaşanan usul kaynaklı gecikmeleri azaltmayı da hedefliyor. Akbaşoğlu, düzenlemeye ilişkin şu değerlendirmede bulundu: "Bir başka düzenlemeyle hak arama hürriyetini güçlendirmek amacıyla idari yargıda önemli bir değişikliğe gidiyoruz. Dosyaların usulden kaynaklanan nedenlerle mahkemeler arasında gidip gelmesi sonucu davaların uzaması sorununu çözmek için yeni bir düzenleme getiriyoruz. Bölge idare mahkemelerine, ilk derece mahkemelerinin kararlarının sonucu hukuka uygun ise yalnızca gerekçe hatası nedeniyle kararı kaldırmak yerine gerekçeyi düzelterek uyuşmazlığı hızlı şekilde sonuçlandırma imkânı tanıyoruz. Ayrıca bölge idare mahkemelerinin ilk kez esastan verdiği kararlara karşı Danıştay’da temyiz yolunu açık ve net şekilde yeniden düzenleyerek vatandaşlarımızın hak arama güvencesini korumaya devam ediyoruz."

ADLİ TIP KURUMU’NUN YAPISI GÜÇLENDİRİLECEK

Teklif kapsamında Adli Tıp Kurumu’na yönelik düzenlemeler de yer alıyor. Muhammet Emin Akbaşoğlu, kurumun bilimsel kapasitesinin artırılacağını belirterek şunları söyledi: "Değerli arkadaşlar, Adli Tıp Kurumuna ilişkin de bir düzenlememiz bulunuyor. Bu düzenlemeyle kurumun bilimsel ve idari kapasitesini belirlilik ilkesi doğrultusunda güçlendiriyoruz. İhtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanabilmek için tıp veya diş hekimliğinde uzmanlık ya da alanında doktora derecesi şartını kanunla açık bir şekilde düzenliyoruz. Ayrıca grup başkanlıkları ve ihtisas kurulu başkanlıkları için görev sürelerinin dört yıl ile sınırlandırıldığını da hüküm altına alıyoruz."

YARGI SÜREÇLERİNDE HIZ VE VERİMLİLİK HEDEFİ

TBMM’ye sunulan 12. Yargı Paketi, yargılamaların daha kısa sürede sonuçlandırılması, vatandaşların haklarına daha hızlı ulaşabilmesi ve adalet hizmetlerinde dijitalleşmenin artırılması hedefiyle hazırlanırken, teklifin önümüzdeki günlerde Meclis komisyonlarında görüşülmesi bekleniyor.