GÜNDEM

AİHM’den Can Atalay kararı: Türkiye’ye 32 bin 500 euro tazminat cezası

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Gezi Parkı davası kapsamında 18 yıl hapis cezasına çarptırılan ve cezaevinde bulunan Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay Milletvekili Şerafettin Can Atalay’ın başvurusunu karara bağladı. AİHM, Atalay’ın serbest bırakılması ve milletvekilliği görevini yerine getirmesine izin verilmesi gerektiğine hükmederken, Türkiye’nin 32 bin 500 euro manevi tazminat ödemesine karar verdi.
Yazı Boyutu

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) İkinci Dairesi, Gezi Parkı davası kapsamında tutuklu bulunan ve 14 Mayıs 2023 tarihinde gerçekleştirilen genel seçimlerde Türkiye İşçi Partisi’nden (TİP) Hatay Milletvekili seçilen Şerafettin Can Atalay’ın başvurusunu sonuçlandırdı. 17 Kasım 2026 tarihli karar gündemine alınan başvuruda, Atalay’ın milletvekili seçilmesine ve Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) hakkında verdiği hak ihlali kararlarına rağmen cezaevinde tutulmaya devam edilmesi ele alındı.

AİHM, başvuruyu değerlendirerek Atalay’ın serbest bırakılması ve milletvekilliği görevini yerine getirebilmesi için gerekli koşulların sağlanması gerektiğine karar verdi. Mahkeme ayrıca Türkiye’nin, benzer hak ihlallerinin gelecekte tekrarlanmaması için gerekli önlemleri alması gerektiğini belirtti.

Kararda, Türkiye’nin Şerafettin Can Atalay’a 32 bin 500 euro manevi tazminat ödemesine de hükmedildi.

AYM KARARLARINA RAĞMEN CEZAEVİNDE TUTULDU

AİHM’e yapılan başvurunun temelini, Atalay’ın milletvekili seçilmesinin ardından tutukluluğunun devam ettirilmesi oluşturdu. Gezi Parkı davasında 18 yıl hapis cezasına çarptırılan Atalay, 14 Mayıs 2023 seçimlerinde TİP listesinden Hatay Milletvekili seçilmesine rağmen cezaevinden çıkamadı.

Atalay’ın avukatları, milletvekili seçilmesinin ardından yasama faaliyetlerine katılmasının engellendiğini ve Anayasa Mahkemesi tarafından verilen hak ihlali kararlarının uygulanmadığını belirterek çeşitli hukuki girişimlerde bulundu.

Anayasa Mahkemesi, Atalay hakkında verdiği kararlarda kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ile seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkının ihlal edildiğine hükmetmişti. Ancak yüksek mahkemenin kararlarının uygulanmaması, yargı sürecinde yeni tartışmaları beraberinde getirmişti.

MİLLETVEKİLLİĞİ GÖREVİNİ YAPAMAMASI DA İNCELENDİ

AİHM’in değerlendirmesinde yalnızca Atalay’ın tutukluluğunun devam etmesi değil, seçilmiş bir milletvekili olarak görevini yerine getirememesi de ele alındı.

Başvuruda, Atalay’ın halkın oylarıyla milletvekili seçilmesine rağmen parlamentoda görev yapmasının engellenmesinin demokratik temsil hakkı açısından sonuçları bulunduğu ifade edildi. Ayrıca Anayasa Mahkemesi tarafından verilen kararların uygulanmaması nedeniyle etkili bir yargısal denetim mekanizmasının işletilmediği vurgulandı.

Atalay’ın başvurusunda, tutukluluğun devam ettirilmesinin özgürlük ve güvenlik hakkını ihlal ettiği belirtilirken, Anayasa Mahkemesi kararlarının yerine getirilmemesinin de hukuki güvenceler bakımından sorun oluşturduğu kaydedildi.

TÜRKİYE’DEN BENZER İHLALLERİN ÖNLENMESİ İSTENDİ

AİHM, kararında Türkiye’nin Atalay’ın serbest bırakılması ve milletvekilliği görevini yerine getirebilmesi için gerekli adımları atması gerektiğine işaret etti. Mahkeme ayrıca benzer durumların gelecekte yaşanmaması için gerekli tedbirlerin alınmasını istedi.

Türkiye’nin 32 bin 500 euro manevi tazminat ödemesine hükmeden AİHM kararı, Can Atalay’ın tutukluluğu ve milletvekilliği sürecinde yaşanan hukuki tartışmalara ilişkin uluslararası yargı düzeyinde önemli bir gelişme olarak kayda geçti.