Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen “Uygulama için Küresel Çağrı: İklim Eylemi İçin Ticaretten Yararlanmak” başlıklı oturumda konuştu. İklim hedeflerinin hayata geçirilmesinde ticaret politikalarının önemine dikkat çeken Bolat, düşük karbonlu ekonomiye geçiş sürecinin uluslararası üretim, yatırım ve ticaret yapısında önemli değişiklikleri beraberinde getirdiğini söyledi.
İklim değişikliğiyle mücadelede alınan kararların artık yalnızca çevre politikaları kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirten Bolat, karbon emisyonlarının azaltılmasının ticaret ve yatırım süreçlerini de doğrudan etkilediğini ifade etti. Türkiye'nin bu dönüşüm sürecinde uluslararası iş birliğini desteklediğini kaydeden Bolat, COP31'in başarılı sonuçlara ulaşması için Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) ve ticaret ortaklarıyla birlikte çalışmaya hazır olduklarını dile getirdi.
TİCARET SAVAŞLARI KÜRESEL BÜYÜMEYİ YAVAŞLATIYOR
Küresel ticarette korumacılık eğilimlerinin giderek güçlendiğine işaret eden Bakan Bolat, ticaret savaşları ve artan gümrük vergilerinin dünya ekonomisi üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Bu gelişmelerin küresel ekonomik büyümeyi yavaşlattığını belirten Bolat, iklim politikaları kapsamında atılacak adımların uluslararası ticaret sisteminin bütünlüğünü bozmayacak şekilde tasarlanması gerektiğini söyledi.
Düşük karbonlu üretim ve ticaretin hem ekonomik büyümeyi desteklemesi hem de karbon emisyonlarını azaltması gerektiğini vurgulayan Bolat, iklim hedeflerine ulaşılırken küresel piyasaların açık ve dayanıklı yapısının korunmasının önemini anlattı.
Ticaret politikalarının ve uluslararası iş birliğinin bu süreçte etkin biçimde kullanılması gerektiğini belirten Bolat, iklimle bağlantılı ekonomik düzenlemelerin hazırlanmasında ticaret bakanlıklarının da en başından itibaren sürece dahil edilmesi gerektiğini ifade etti.
Paris İklim Anlaşması ve Yeşil Mutabakat kapsamında yürütülen çalışmaların artık çevre, ekonomi ve ticaret politikalarının ortak gündemi haline geldiğini kaydeden Bolat, bu alanların koordineli biçimde yönetilmesinin önemine işaret etti.
YENİ YEŞİL MUTABAKAT EYLEM PLANI İMZALANDI
Türkiye'nin iklim ve ticaret politikalarının uyumlaştırılması konusunda doğrudan deneyime sahip olduğunu belirten Bolat, 2021 yılında kabul edilen Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nı hatırlattı.
Söz konusu plan kapsamında Ticaret Bakanlığının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile koordinasyon içinde görev yürüttüğünü aktaran Bolat, 2021-2025 dönemini kapsayan önceki eylem planının süresinin tamamlandığını söyledi.
Türkiye'nin yeni dönem yol haritasının da hazırlandığını açıklayan Bolat, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yeni beş yıllık eylem planını imzaladığını belirtti.
Bolat, yeni planın kapsamına ilişkin şu bilgileri verdi:
“Henüz 2 gün önce Cumhurbaşkanımız, Ticaret Bakanlığımız tarafından hazırlanan yeni beş yıllık eylem planını imzaladı. Yeni plan, 11 öncelikli alan, 41 hedef ve 142 eylemden oluşuyor.”
Yeni eylem planıyla Türkiye'nin yeşil dönüşüm sürecinin farklı sektörlerde yürütülecek çalışmalarla desteklenmesi hedefleniyor. Planın, iklim politikaları ile ticaret ve üretim süreçleri arasındaki uyumun geliştirilmesine yönelik yeni adımları içermesi bekleniyor.
TÜRKİYE'NİN SINIRDA KARBON DÜZENLEME MEKANİZMASI DEVREDE
Türkiye'nin Avrupa Birliği'nin (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (SKDM) uyum çalışmalarına da değinen Bakan Bolat, Türkiye'nin kendi mekanizmasını AB sistemiyle tam uyumlu şekilde yürüttüğünü söyledi.
Emisyon Ticaret Sistemi'nin kurulduğunu belirten Bolat, Avrupa Birliği'ne yapılan ihracatta Gümrük Birliği kapsamında karbon vergisi uygulamasının başladığını ve sistemin işlemeye geçtiğini ifade etti.
Türkiye'nin bu süreçte Avrupa Birliği ile koordinasyon içerisinde hareket ettiğini kaydeden Bolat, karbon emisyonlarının ölçülmesi ve fiyatlandırılmasına yönelik düzenlemelerin uluslararası ticaret açısından önemli sonuçlar doğurduğunu vurguladı.
SKDM'nin iklim ve ticaret politikaları arasındaki diyaloğun geliştirilmesi için önemli bir platform sunduğunu belirten Bolat, mekanizmanın ticaret üzerindeki etkilerin değerlendirilmesine, şeffaflığın artırılmasına ve ülkeler arasındaki iletişimin güçlendirilmesine katkı sağladığını dile getirdi.
'ÇEVRESEL DÜZENLEMELER TİCARET ENGELİNE DÖNÜŞMEMELİ'
İklim değişikliğiyle mücadelede çevre dostu yatırımların teşvik edilmesinin önemine değinen Bolat, bu yatırımların finansmanının da çözülmesi gereken temel konulardan biri olduğunu söyledi.
Çevrenin korunmasına yönelik tedbirlerin küresel ticareti parçalamaması gerektiğini belirten Bolat, söz konusu düzenlemelerin yerli sanayileri korumak amacıyla yeni ticari engellere dönüştürülmemesi gerektiğini vurguladı.
Uluslararası ticarette çevresel standartların uygulanmasının ülkeler ve sektörler açısından farklı sonuçlar doğurabileceğine işaret eden Bolat, gelişmiş ve az gelişmiş ekonomiler arasında uyumun sağlanmasının önemine dikkat çekti.
İklim politikalarının uygulanabilir çözümler üzerinden ilerlemesi gerektiğini belirten Bolat, çevresel hedeflere ulaşılırken ülkelerin ekonomik koşullarının ve üretim kapasitelerinin de dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
TÜRKİYE'DEN DTÖ VE UNCTAD İLE İŞ BİRLİĞİ MESAJI
Bakan Ömer Bolat, iklim eylemi ile uluslararası ticaret arasındaki ilişkinin güçlendirilmesi için çok taraflı iş birliğinin önem taşıdığını belirtti. Türkiye'nin bu alandaki diyaloğun geliştirilmesine katkı sunmaya hazır olduğunu söyleyen Bolat, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Türkiye, bu diyaloğu ileriye taşımak ve COP31'i tam anlamıyla başarılı kılmak için Dünya Ticaret Örgütü, UNCTAD ve tüm ticaret ortaklarıyla birlikte çalışmaya hazır.”
Oturuma ayrıca Dünya Ticaret Örgütü Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, Barbados Başbakanı Mia Amor Mottley, COP30 Başkanı Brezilyalı diplomat ve büyükelçi Andre Aranha Correa do Lago ile Finlandiya Dış Ticaret ve Kalkınma Bakanı Ville Tavio da katıldı.