Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST), Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarının açıklanmasının ardından başlayacak üniversite tercih dönemi öncesinde, mahpuslar ve yakınlarına yönelik ‘Üniversite Tercih ve Kayıt Sürecine Dair Bilgi Notu’ yayımladı.
Bilgi notunda, YKS sonuçlarının bu yıl 22 Temmuz 2026 tarihinde açıklanmasının beklendiği, ancak tercih takviminin henüz Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından ilan edilmediği hatırlatıldı.
TERCİH KILAVUZUNA ERİŞİM BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR
CİSST, tercih döneminde ÖSYM tarafından yayımlanan ‘Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu’nun adaylar için temel başvuru kaynağı olduğuna dikkat çekti. Kılavuzda üniversitelerin kontenjanları, taban puanları, başarı sıralamaları ve bölümlere ilişkin özel koşulların yer aldığı belirtilerek, mahpus adayların da bu kılavuza erişebilmesinin doğru tercih yapabilmeleri açısından kritik olduğu vurgulandı. Açıklamada, mahpusların kılavuza aileleri, avukatları veya sivil toplum kuruluşları aracılığıyla posta yoluyla ulaşabilecekleri, ayrıca ceza infaz kurumlarının eğitim birimleri ya da kurum öğretmenleri aracılığıyla basılı nüshaları temin edebilecekleri ifade edildi. CİSST, mahpusların kılavuza erişim taleplerini yazılı olarak kurum öğretmenlerine veya ilgili birimlere iletmelerini önerdi.
BAŞARI SIRASINA GÖRE TERCİH ÖNERİSİ
Bilgi notunda, üniversite tercihlerinin ÖSYM'nin Aday İşlemleri Sistemi üzerinden e-Devlet şifresiyle yapıldığı hatırlatılarak, adayların tercihlerini yalnızca puana göre değil, başarı sıralarını esas alarak hazırlamalarının daha sağlıklı sonuç vereceği belirtildi. Mahpusların tercih işlemlerini bilgisayar ve internet erişimi talep ederek kendilerinin yapabilecekleri, bunun mümkün olmaması halinde ise cezaevi eğitim birimi veya yakınları aracılığıyla başvurularını gerçekleştirebilecekleri kaydedildi.
AÇIK VE KAPALI CEZAEVLERİ İÇİN FARKLI UYGULAMALAR
CİSST, açık ceza infaz kurumlarında bulunan mahpusların, cezaevinin bulunduğu belediye sınırları içerisindeki üniversitelerde örgün eğitim alma hakkına sahip olduğunu hatırlattı. Bunun için üniversitenin öğrenciyi kabul etmesi ve cezaevi idaresinin eğitim sürecini onaylaması gerektiği belirtildi. Gerekli izinlerin verilmesi halinde öğrenci mahpusların ders saatleri dikkate alınarak cezaevinden çıkış izni alabilecekleri ifade edildi. Bu nedenle tercih yapılırken yalnızca akademik ilgi ve başarı sırasının değil, üniversitenin bulunduğu konum ile cezaevinin şartlarının da göz önünde bulundurulmasının önemli olduğu vurgulandı.
HAK İHLALLERİNDE YARGI YOLU HATIRLATILDI
Kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan mahpusların ise İnfaz Kanunu kapsamında açık öğretim ve dışarıdan eğitim programlarına başvurabilecekleri belirtilen açıklamada, örgün eğitim hakkının engellenmesi halinde izlenebilecek hukuki yollar da sıralandı. Buna göre, üniversitenin mahpusun örgün eğitimden yararlanma talebini reddetmesi halinde idare mahkemesinde iptal davası açılabileceği, cezaevi idaresinin eğitim hakkını engellemesi durumunda ise infaz hakimliğine başvurulabileceği ifade edildi. CİSST, tercih ve kayıt sürecinde hem mahpusların hem de yakınlarının üniversiteler, cezaevi idareleri ve ilgili kamu kurumlarıyla iletişim halinde olmalarının, eğitim hakkının etkin şekilde kullanılabilmesi açısından önem taşıdığını belirtti.