GÜNDEM

Cüneyt Yüksel: Myanmar kararı Gazze için de emsal olabilir

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Yüksel, Uluslararası Adalet Divanının Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara yönelik soykırım suçuna ilişkin kararını değerlendirdi
Yazı Boyutu

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, Uluslararası Adalet Divanının (UAD), Myanmar'ın Arakanlı Müslümanlara (Rohingya) karşı soykırım suçu işlediğine ilişkin kararını değerlendirdi.

AK Parti Denizli Milletvekili Cahit Özkan ile birlikte Meclis'te basın toplantısı düzenleyen Yüksel, kararın Arakanlı Müslümanların yıllardır maruz kaldığı ağır ihlallerin uluslararası yargı tarafından hukuki açıdan tespit edilmesi bakımından büyük önem taşıdığını ifade etti. Söz konusu kararın, mağdurların adalet arayışına uluslararası hukuk düzeyinde karşılık verilmesi anlamına geldiğini belirten Yüksel, kararın yalnızca Myanmar açısından değil, gelecekte görülecek soykırım davaları bakımından da önemli bir emsal oluşturduğunu kaydetti.

'SOYKIRIM KASTININ TESPİTİ AÇISINDAN ÖNEMLİ'

UAD kararının en dikkat çekici yönlerinden birinin soykırım kastının hangi deliller üzerinden değerlendirildiği olduğunu vurgulayan Yüksel, Myanmar'daki operasyonların doğrudan Arakanlı Müslümanları hedef aldığının tespit edildiğini aktardı.

Bölgedeki köylerin yaklaşık yüzde 40'ının yıkılıp boşaltıldığını ve bu alanlara başka toplulukların yerleştirildiğinin belirlendiğini ifade eden Yüksel, çocukların öldürülmesinin de Arakanlı Müslümanların gelecekteki varlığının hedef alındığını gösteren deliller arasında yer aldığını söyledi.

Myanmar yönetiminin terörle mücadele gerekçesinin soykırım kastını ortadan kaldırmayacağına ilişkin tespitin de kararın önemli unsurlarından biri olduğunu belirten Yüksel, Divan'ın Myanmar'ın eylemlerinden çıkarılabilecek tek makul sonucun Arakanlı Müslümanları kısmen yok etme kastı olduğu değerlendirmesinde bulunduğunu dile getirdi.

MYANMAR'IN YÜKÜMLÜLÜKLERİNE DİKKAT ÇEKTİ

Yüksel, Uluslararası Adalet Divanının kararında Myanmar'ın uluslararası sorumluluğuna ilişkin hukuki sonuçların da ortaya konulduğunu belirtti.

Bu kapsamda Myanmar'ın ihlalleri sona erdirmesi, sorumlular hakkında etkili soruşturmalar yürütmesi ve gerekli cezaları uygulaması gerektiğini kaydeden Yüksel, ihlallerin tekrarlanmaması için güvence verilmesi ve Arakanlı Müslümanların güvenli, gönüllü ve onurlu biçimde topraklarına dönüşünün sağlanmasının da yükümlülükler arasında bulunduğunu aktardı.

GAZZE SOYKIRIM DAVASI İÇİN DE ÖNEMLİ BİR HUKUKİ ÖLÇÜT

Kararın etkilerinin Myanmar ve Arakan ile sınırlı değerlendirilemeyeceğini belirten Yüksel, burada ortaya konulan hukuki ilkelerin Gazze'deki gelişmeler açısından da önem taşıdığına işaret etti.

Yüksel, Myanmar kararındaki hukuki değerlendirmelerin Gazze'de Filistin halkına karşı işlendiği belirtilen soykırım fiillerinin uluslararası hukuk önünde incelenmesinde de kullanılabileceğini belirterek şöyle konuştu:

"Myanmar kararında ortaya konulan hukuki tespitler ve değerlendirme ölçütleri, Gazze'de Filistin halkına karşı işlenen soykırım fiillerinin uluslararası hukuk önünde değerlendirilmesinde de kullanılabilecek önemli bir içtihat niteliğindedir. Burada, soykırım kastının ispatı bakımından son derece önemli bir hukuki yaklaşım ortaya konulmuştur. Myanmar'ın eylemlerinden çıkarılabilecek tek makul sonucun Arakanlı Müslümanları kısmen yok etme kastı olduğu yönündeki tespiti, Gazze soykırım davası bakımından da son derece önemli bir hukuki ölçüttür."

Türkiye'nin de müdahil olduğu Gazze soykırım davasına değinen Yüksel, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 29 Aralık 2023'te İsrail aleyhine açtığı davada Myanmar kararındaki temel hukuki ilkelerin değerlendirmeye esas alınacağına inandıklarını söyledi. Yüksel, "Bu temel hukuki ilkeler, Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 29 Aralık 2023 tarihinde İsrail aleyhine açtığı ve bizim de Türkiye olarak müdahil olduğumuz Gazze soykırım davasında da değerlendirmeye esas alınacağına inanıyoruz." dedi.

'ULUSLARARASI ADALET GAZZE'DE DE TECELLİ ETMELİ'

Uluslararası hukukun bütün devletlere eşit şekilde uygulanması gerektiğinin altını çizen Yüksel, devletlerin siyasi konumlarının veya askeri güçlerinin hukuki sorumluluklarını değiştiremeyeceğini ifade etti.

Türkiye'nin Gazze'de yaşananların da uluslararası hukuk çerçevesinde değerlendirilmesi ve sorumluların hesap vermesi yönündeki tutumunu sürdüreceğini belirten Yüksel, "Uluslararası adaletin, Arakan'da olduğu gibi Gazze'de de tecelli etmesi gerekmektedir." ifadelerini kullandı.

Myanmar'ın Uluslararası Adalet Divanı kararına uymasının bir tercih olmadığını, uluslararası hukuktan kaynaklanan bir zorunluluk olduğunu dile getiren Yüksel, kararın temyiz yolunun bulunmadığını ve Myanmar'ın yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi gerektiğini vurguladı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve uluslararası toplumun kararın uygulanması konusunda sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Yüksel, Arakanlı Müslümanların güvenli dönüşünün sağlanması ve sorumluların hesap vermesi için gerekli adımların atılmasını beklediklerini söyledi.

Türkiye'nin kararı memnuniyetle karşıladığını ifade eden Yüksel, "Türkiye olarak, Arakanlı Müslümanlara karşı işlenen soykırımı tespit eden, güvenli dönüş haklarını ve uğradıkları zararların giderilmesini öngören bu tarihi kararı memnuniyetle karşılıyoruz." diye konuştu.

Davayı uluslararası platformda takip eden Gambiya'ya, sürece destek veren İslam İşbirliği Teşkilatına ve yaşadıkları ağır acılara rağmen adalet mücadelesini sürdüren Arakanlı Müslümanlara teşekkür ve saygılarını ileten Yüksel, kararın uluslararası hukuk tarihinde kalıcı bir yere sahip olacağını ifade etti.

Yüksel, Türkiye'nin dünyanın farklı bölgelerinde zulme uğrayan insanların yanında durmaya devam edeceğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

"Türkiye olarak, Arakan'dan Gazze'ye kadar dünyanın neresinde olursa olsun mazlumların yanında durmaya ve uluslararası adaletin herkes için eşit biçimde uygulanmasını savunmaya devam edeceğiz."