GÜNDEM

İstanbul'da 'Arşivi Yeniden Düşünmek' sempozyumu düzenlenecek

Bülent Eczacıbaşı Vakfı Fotoğraf Araştırma Merkezi (BEVFAM) ve Studio Polat Foundation, fotoğrafın toplumsal hafızayla ilişkisini ve dijitalleşmenin arşivler üzerindeki etkilerini ele almak üzere 'Arşivi Yeniden Düşünmek' sempozyumunu düzenleyecek. 20 Kasım Cuma günü İstanbul Modern Oditoryum'da gerçekleştirilecek etkinlikte, uluslararası alandan uzmanlar üç ayrı oturumda bir araya gelecek.
Yazı Boyutu

Bülent Eczacıbaşı Vakfı Fotoğraf Araştırma Merkezi (BEVFAM) ve Studio Polat Foundation tarafından düzenlenen 'Arşivi Yeniden Düşünmek' sempozyumu, 20 Kasım Cuma günü İstanbul Modern Oditoryum'da gerçekleştirilecek. Mondriaan Fund ve Hollanda Konsolosluğu'nun destekleriyle düzenlenecek etkinlikte fotoğraf, arşivcilik ve sanat dünyasından uzmanlar bir araya gelecek.

Arşivlerin geçmişe ilişkin bilgiyi nasıl şekillendirdiği, dijitalleşmenin fotoğraf arşivlerine kazandırdığı imkanlar ve beraberinde getirdiği kayıplar, kimliklerin görünürlüğü ve fotoğrafın toplumsal hafızadaki yeri sempozyumun temel başlıklarını oluşturacak.

Üç oturumdan oluşacak programda, fotoğrafların yalnızca görsel belgeler olarak değil, tarihsel ve toplumsal hafızanın önemli parçaları olarak değerlendirilmesi ele alınacak. Uluslararası uzmanlar, arşivlerin korunması, yeniden yorumlanması ve gelecek kuşaklara aktarılması konusunda deneyimlerini paylaşacak.

İLK OTURUMDA ARŞİVLERİN GÜVENİLİRLİĞİ ELE ALINACAK

BEVFAM Koordinatörü Demet Yıldız Dinçer'in moderatörlüğünde gerçekleştirilecek 'Kadrajın Dışında: Arşivlerin Gücü' başlıklı ilk oturumda Claartje van Dijk, Prof. Dr. Charles Jeurgens ve Annejet Brandsma konuşmacı olarak yer alacak.

Amsterdam Üniversitesi Medya Çalışmaları Bölümü'nden Prof. Dr. Charles Jeurgens, yapay zekayla oluşturulan tarihi görünümlü fotoğrafların ortaya çıkardığı güvenilirlik sorununu değerlendirecek. Jeurgens, bu konuyu gerçek fotoğrafların bulunduğu dijital arşivlerde yaşanan bağlam kaybıyla birlikte ele alacak.

Bir fotoğrafın gerçek olmasının tek başına arşive duyulan güven için yeterli olmadığını vurgulayacak olan Jeurgens, fotoğrafların arşive hangi koşullarda girdiğinin, nasıl tanımlandığının ve dijital ortama nasıl aktarıldığının da şeffaf biçimde ortaya konulması gerektiğine dikkat çekecek.

Amsterdam Fotoğraf Müzesi FOAM'dan Claartje van Dijk ise New York'taki International Center of Photography (ICP) dahil olmak üzere dört fotoğraf arşiviyle gerçekleştirdiği görüşmelerin sonuçlarını aktaracak.

Fotoğrafların hızla dijitalleştirilmesine karşın bu görüntülerin anlaşılmasını sağlayan bilgilerin kaybolabildiğine işaret edecek olan Van Dijk, ziyaretçilerin, araştırmacıların ve ilgili toplulukların katkılarıyla sürekli gelişen bir arşiv anlayışını gündeme taşıyacak.

Studio Polat Foundation'dan Annejet Brandsma da Hollanda'nın İkinci Dünya Savaşı dönemine ait fotoğraf arşivlerinde yürüttüğü sekiz yıllık araştırmadan örnekler sunacak. Brandsma, dijitalleştirme sürecinde fotoğraflardan koparılan bilgilerin tarihsel belgelerin değerini nasıl etkilediğini anlatacak.

Özellikle negatiflerin, fotoğrafların arkasındaki el yazısı notların ve albümlerin bütünlüğünün kaybolmasının sonuçları üzerinde duracak olan Brandsma, bu kayıpların önüne geçilebilmesi için geliştirilebilecek yöntemleri değerlendirecek.

FOTOĞRAF, KİMLİK VE TOPLUMSAL HAFIZA KONUŞULACAK

Sempozyumun ikinci oturumu, 'Hafıza: Arşivin Yokluğunda. Fotoğraf, Kimlik ve Görünürlük Üzerine' başlığıyla gerçekleştirilecek.

BEVFAM Proje Danışmanı Orhan Cem Çetin'in moderatörlüğünü üstleneceği oturumda küratör, yazar ve öğretim görevlisi Kim Knoppers ile Studio Polat Foundation'ın kurucusu Ahmet Polat yer alacak.

Oturumda fotoğrafın kimliklerin temsil edilmesindeki rolü, arşivlerin ortak belleğin oluşumuna katkısı ve geçmişte yeterince görünür olmayan toplulukların fotoğraf aracılığıyla nasıl temsil edilebileceği tartışılacak.

Kim Knoppers, mevcut arşivleri yeniden yorumlayan veya kendi arşivlerini oluşturan sanatçıların çalışmalarına odaklanacak. Sanatçıların bu yaklaşımının ortak hafızayı nasıl etkilediği ve göz ardı edilen kimliklerin görünür hale getirilmesinde nasıl bir rol oynadığı ele alınacak.

ARTIK AYAKTA OLMAYAN İSTANBUL'UN FOTOĞRAFLARI ANLATILACAK

'Görsel Arşivlerle Çalışmak: Bir Vaka Analizi' başlıklı üçüncü oturumda ise mimar ve fotoğrafçı Prof. Dr. Reha Günay, kendi fotoğraf arşivinden örneklerle katılımcılarla buluşacak.

BEVFAM Danışma Kurulu üyesi Cemal Emden'in moderatörlüğünde gerçekleştirilecek oturumda Günay, 1960 yılında edindiği ilk fotoğraf makinesiyle İstanbul'un yıkılmakta olan ahşap evlerini belgelemeye başladığı dönemden bugüne uzanan çalışmalarını aktaracak.

Günay'ın yıllar önce fotoğrafladığı ve bugün artık ayakta olmayan İstanbul yapıları üzerinden görsel arşivlerin önemi değerlendirilecek. Fotoğrafların kent belleğinin korunmasına, geçmişin belgelenmesine ve toplumsal hafızanın gelecek kuşaklara aktarılmasına sağladığı katkılar ele alınacak.

KATILIM ÜCRETSİZ OLACAK

Kapanış konuşmaları ve soru-cevap bölümüyle tamamlanacak 'Arşivi Yeniden Düşünmek' sempozyumuna katılım ücretsiz olacak. Salon kapasitesiyle sınırlı tutulacak etkinlik İngilizce gerçekleştirilecek. Katılımcılar için simultane çeviri hizmeti de sunulacak.

Fotoğraf ve arşiv alanında uluslararası deneyimleri bir araya getirecek sempozyumda, dijitalleşmeyle değişen arşivcilik anlayışı ve fotoğrafların tarihsel değerinin korunmasına yönelik farklı yaklaşımlar ele alınacak.