1453 yılında İstanbul'un fethinde görev alan askerlerden biri olduğu ifade edilen Yıldız Dede'nin mezarı, bugün bir restoranın bahçesinde bulunuyor. Fetih sonrasında kendisine mülk olarak tahsis edilen ve geçmişte bir kilisenin yer aldığı alana hamam yaptırdığı belirtilen Yıldız Dede'nin, hayatını kaybettikten sonra da aynı bölgeye defnedildiği aktarılıyor.
Tarihi kaynaklarda yer alan bilgilere göre Yıldız Dede'nin kabri, 3. Ahmet döneminde Halveti şeyhi Mustafa Dede tarafından yeniden düzenlendi. Daha sonra mezarın yakınına bir tekke inşa ettirildi. Ancak geçen yıllar içerisinde kabir çevresindeki hazire, tekkenin tevhidhanesi ve selamlık bölümleri ortadan kayboldu.
Yıldız Dede Tekkesi'nin bahçesinde bulunan mezar ise 1953 yılında yenilendi. Zamanla çevresinde iş hanlarının yükseldiği tarihi alan, yaklaşık 15 yıl önce işletme sahibi Habeş Kırmızıateş tarafından kiralandı. Günümüzde Yıldız Dede'nin kabri, Kırmızıateş'in işlettiği lokantanın bahçesinde yer alıyor.
'FATİH SULTAN MEHMET'İN ORDUSUNDA YER ALAN ASKERLERDEN BİRİYMİŞ'
İşletme sahibi Habeş Kırmızıateş, söz konusu alanı 15 yıl önce kiraladığını belirtti. Mezarda bulunan taşın üzerindeki 1953 tarihinin de o dönemden bu yana değişmeden durduğunu ifade eden Kırmızıateş, Yıldız Dede'nin Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'un fethine katılan askerlerinden biri olduğunu söyledi.
Kırmızıateş "Bizim burada en başından beri dikkat çekmeye çalıştığımız şey tarihin 1953 diye yazılmış olması. Tarihin doğru yazılması için de ilgili kurumlara başvuruda bulunduk.15 yıldır ben burayı işletiyorum. Burası Osmanlı İmparatorluğu döneminde Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’a ilk geldiği zaman yanındaki askerlerinden Necmeddin Yıldız diye birisine ganimet olarak verilmiş; savaş ganimeti olarak. Buraya geldiğimde burada bir büfe, bir saatçi vardı. Arka tarafta çok fazla bakımlı değildi; izbe durumdaydı. Türbenin orası çok bakımsızdı. Biz geldikten sonra burayla ilgili araştırmalar yaptık Yıldız Dede ile ilgili araştırmalar yaptık. Biz de 15 yıldır yaklaşık olarak buraya kendi ecdadımızın mezarı olduğu için güzel ve düzenli bir şekilde bakmaya çalışıyoruz. 1953 olarak belirtilmiş. Biz hem vakıflara hem Fatih Belediyesine bilgi verdik. Normalde onun 1453 olarak güncellenmesi gerekiyor veyahut bizim bilmediğimiz bir tarihse o tarihin değiştirilmesi gerekiyor. 15 yıldır o taş o şekilde orada duruyor. 15 yıldır 1953 yazıyor. Yanlışlıkla 1953 yazıldığını düşünüyoruz" dedi.
'FETİHE KATILDIĞI BELİRTİLİYOR'
Yıldız Dede'nin, fetihe katılan askerler için kullanılan 'Ni'mel ceyş' ifadesiyle ilişkilendirildiğini belirten Tarihçi araştırmacı yazar İlknur Bektaş, "Bugün bir lokantanın bahçesinde bulunmasıyla gündeme gelen kabrin yalnızca ilginç bir görüntü olarak değerlendirilmemesi gerekir, ben de gördüm fotoğrafları. Burada İstanbul'un fetih hafızası, tasavvufi hayatı ve yüzyıllar içerisinde değişen şehir dokusu bir araya geliyor. Asıl soru şu. Bu hatırayı ne kadar tanıyoruz ve gelecek kuşaklara nasıl anlatıyoruz. Yıldız Dede'nin kimliği konusunda başvurabileceğimiz tarihi kayıtlar var. Reşad Ekrem Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi arşivinde Yıldız Hamamı maddesinde 'Ayvansarayi' yani Hadikatü’l-Cevami (Camiler Bahçesi) adlı eserinden bilgiler aktarıyor. Anlatımda Yıldız Dede'nin adının Necmeddin olduğu, Necmeddin 'Yıldız' demektir. İstanbul'un kuşatılmasına ve fetihe katıldığı belirtiliyor. Kendisine verilen ve daha önce kilisenin bulunduğu yerde bir hamam yaptırdığı, hamamın külhan bölümünün olduğu ve bu bölümde yaşadığı, vefatından sonra buraya defnedildiği anlatılır. Onun fetihle ilişkili kayıtlarında hangi kapıdan kaçıncı kişi olarak girdiği görülmese de elimizdeki bilgiyi değerli kılmak adına doğruları da aktarmak lazım. Yıldız Dede'nin fetihle ilişkilendirilen şahsiyetlerden biri olduğu kesindir. Fetih için kullanılan 'Ni’mel ceyş' ifadesi çok güçlü manevi bir anlatımı vardır. Bu ifade de Hz. Peygamber'e atfedilen biliyorsunuz söylediği 'Ne güzel ordu' sözünden gelir. 'Ni’mel ceyş' aslında bu demektir. Şimdi buradaki Yıldız Dede'nin Ni’mel ceyş ordusu, 'O ne güzel ordu' ifadesindeki kişilerden biri olduğu ve İstanbul'da bunların kayıtlı envanterlerde 250 kişi olduğu belirtilmektedir. Şu anda bunlar ne kadar korunmuştur. Ne kadarını biz ciddi anlamda görüp ziyaret edebiliyoruz ve saygımızı gösterebiliyoruz; bu bir muamma. Hakikaten bunların tekrar gözden geçirilmesi çok önemli olur ve çok şık olur" şeklinde konuştu.
'FATİH SULTAN MEHMET BU ALANI ONA VAKFETMİŞTİR'
Bektaş, "Fatih Sultan Mehmet'in ne kadar değer verdiği ve İstanbul fethedildikten sonra bu alanı ona aslında vakfetmiştir. Şimdi bu sorumlulukla hem dini duyarlılık, hem tarihi miras saygının kabrin başında biz bir Fatiha okuyorsak, kime okuyoruz; kimdir; neden önemlidir. Biz çocuklarımıza hangi vefayı bırakacağız. Bunu söylemek ve anlatmak da lazım. Yıldız Dede'nin hatırası son yüzyılda da yaşatılmış aslında. 1730'lardaki II. Mahmut döneminde tekkenin inşa edildiğini biliyoruz. Aslında birkaç kere tarihte ihya edilmiş. Bu süreçlerde dini ve sosyal hayatın bir parçası olmuş." dedi.
"1953 YAZISI İNSANLARI ŞAŞIRTIYOR"
Bektaş, "Burada kamuoyunda yanlış anlaşılmaya yol açan şey, açıkça 1953 tarihinde olduğu ifadesi. Ben bu fotoğraflardaki, bu görsellerdeki taşın üzerinde 'Fetih gazilerinden Yıldız Dede' ifadesinin altında '1953' yazısı insanları şaşırtıyor. Çünkü fetih gazisinin ölüm tarihi yanlış. 1453'lerde yaşamış bir insanın 1953'te defnedilmesi akla mantığa sığacak bir şey değil. İnsanlar haklı olarak 1953'ü görünce fetihle ilişkilendiremedikleri için bir tuhaf oluyor. Aslında 1953'te muhtemelen burası yeniden restore edildi; 1953 onu ifade ediyor. Kültür envanterlerinde de böyle kayıtlar geçiyor. Biz aslında 1953'teki tekrar restore edildiği tarihi görüyoruz. Son araştırmalarımda gördüğüm kadarıyla 1980'lerde hamamı ve alanın tamamının aslında inşaat alanına çevrilip bir iş yeri haline getirildiğini görüyoruz. Taş muhtemelen o tarihlerde yeniden yapılmış ve o en son gördükleri tarihi tekrar yaptırmışlar. Oradaki tarihle gerçekten Yıldız Dede'nin ilişkilendirmesi karışıklığa yol açmıştır. Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne düşen, hepimizin de beklediği, çok da hoş ve şık olur; buranın hem yapılması hem de tabelalarla kim olduğunu, neden önemli olduğunu, Ni’mel ceyş ordusunun bir ferdi olduğunu gelecek kuşaklara yol, yön tabelalarıyla ve yanında kabristanın kim olduğunu anlatan tabelalarla bilgilendirmek, hepimizin asli görevlerinden biri olduğunu düşünüyorum. Biz tarihçiler ve vakıflar olarak da bununla ilgilenmeliyiz" dedi.