Kartalkaya’dan sonra İzmir’de otellerin yüzde 95’i yönetmeliğe uydu

KEMAL ÖZKURT - ÖZEL HABER - Bolu Kartalkaya Kayak Merkezi’nde bulunan Grand Kartal Otel’de 21 Ocak 2025’te çıkan ve 34’ü çocuk olmak üzere 78 kişinin yaşamını yitirdiği yangının üzerinden bir yıl geçti. Sabaha karşı başlayan, saatlerce kontrol altına alınamayan yangın 133 kişinin yaralanmasına yol açarken, Türkiye’nin kış turizmi tarihindeki en büyük can kaybı olarak kayıtlara geçti. Aradan geçen bir yılda facianın teknik nedenleri, denetim zincirindeki ihmaller, kamu kurumlarının sorumluluğu ve yargının verdiği ağır cezalar tek tek ortaya kondu. Soruşturma kapsamında toplam 41 kişi gözaltına alındı, 32 sanık yargılandı, 11 sanık hakkında müebbet hapis cezası verildi. Facianın ardından yalnızca Bolu değil, Türkiye genelinde oteller mercek altına alındı. Geçen yıl yangının hemen sonrasında İzmir Otelciler Esnaf Odası Başkanı İbrahim Veral yaptığı açıklamada, özellikle küçük ve eski yapılardan dönüştürülmüş otellerde ciddi yangın güvenliği riskleri bulunduğu uyarısı yapılmıştı. Aradan geçen bir yılda bu eksikliklerin oda destekleriyle de hızlıca tamamladığını belirten Veral, İzmir’de odaya kayıtlı otellerin yaklaşık yüzde 95’inin yangın yönetmeliğine uyum sağladığını ifade etti. Kartalkaya faciasının sektör açısından bir dönüm noktası olduğunu vurgulayan Veral, İzmir’de yeni yönetmelik yürürlüğe girmeden önce hazırlıklara başlandığını, denetim ve sertifikasyon süreçlerinin hızla tamamlandığını kaydetti. Veral, İzmir’in yangın güvenliği ve sürdürülebilir turizm kriterleri açısından sezona hazır olduğunu söyledi.

YANGINI SÖNDÜRMEK 12 SAAT SÜRDÜ

Yangın, 21 Ocak 2025 sabahı saat 03.16’da, 12 katlı Grand Kartal Otel’in dördüncü katındaki restoran mutfağında başladı. Bilirkişi raporlarına göre açık bırakılan 'grill plate' cihazının termostatı arızalandı, aşırı ısınan yağ kısa sürede alev aldı. Saat 03.24’te çöp bidonunun tutuşmasıyla büyüyen yangın, 03.26’da mutfak tesisatındaki LPG fleksi hortumunun ısıdan erimesi sonucu gazın alev almasıyla kontrolsüz biçimde yayıldı. Alevler saniyeler içinde tüm katı sardı. Otelin yangın güvenliği altyapısındaki eksiklikler facianın boyutunu ağırlaştırdı. Yangın alarm sistemi devreye girmedi, duman dedektörlerinin bir bölümünün çalışmadığı belirlendi. Yangın kapılarının bir kısmının kilitli olması nedeniyle misafirler çıkışlara ulaşamadı. Koridorların hızla dumanla dolması panik yarattı. Bazı tatilciler çarşafları birbirine bağlayarak camlardan inmeye çalıştı; en az dört kişi panikle atlayarak hayatını kaybetti. Kartalkaya’da sürekli konuşlu bir itfaiye biriminin bulunmaması müdahaleyi geciktirdi. Saat 03.27’de yapılan ihbarın ardından Bolu merkezden çıkan itfaiye ekipleri otele ancak 04.15’te ulaşabildi. Yangın, yaklaşık 12 saat süren çalışmaların ardından saat 15.30’da tamamen söndürülebildi. Olayda 78 kişi yaşamını yitirirken, 133 kişi yaralandı. Yangının ardından ilk 24 saat içinde, aralarında otel sahibi Halit Ergül, üst düzey yöneticiler, mutfak ve teknik sorumluların da bulunduğu 14 kişi gözaltına alındı. Soruşturmanın genişletilmesiyle gözaltı sayısı 41’e yükseldi. Bu kişilerden 19’u tutuklandı, 22’si adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. 22 Ocak’ta Türkiye genelinde bir günlük ulusal yas ilan edilirken, 28 Ocak’ta TBMM’de 22 üyeden oluşan Kartalkaya Araştırma Komisyonu kuruldu.

11 SANIĞA MÜEBBET HAPİS CEZASI

Mart 2025’te tamamlanan bilirkişi raporları, ihmaller zincirini net biçimde ortaya koydu. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın son yıllarda yaptığı denetimlerde yangın güvenliği eksikliklerini tespit edemediği, Bolu İl Özel İdaresi’nin ruhsat süreçlerinde yeterli teknik inceleme yapmadığı ve itfaiye denetimlerinde eksikliklerin raporlanmak yerine işletmeye sözlü olarak iletildiği tespit edildi. Adli süreçte en kritik karar Kasım 2025’te alındı. Bolu 1. Ağır Ceza Mahkemesi, 32 sanık hakkında hüküm kurdu. Otel sahibi ve yöneticilerin de aralarında bulunduğu 11 sanık, hayatını kaybeden 34 çocuk için 34’er kez müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Yetişkin ölümleri yönünden “olası kast” kapsamında 24 yıl 11 ay hapis cezası verildi. Sertifikasyon firması yetkilileri ve bazı kamu görevlileri hakkında ise “bilinçli taksir” suçundan uzun süreli hapis cezaları uygulandı. Bolu Cumhuriyet Başsavcılığı, “olası kast” kararının ağır olduğu gerekçesiyle dosyayı istinafa taşıdı. Danıştay 1. Dairesi ise Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda görev yapan 9 bürokrat hakkında soruşturma izni verirken, üst düzey bazı isimler için izin vermedi. Kartalkaya yangını, mevzuat değişikliğini de beraberinde getirdi. 1 Temmuz 2025’te “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik”te kapsamlı değişikliğe gidildi. Oteller için sertifikalı yangın uzmanı denetimi zorunlu hale getirildi; yangın kapıları, algılama ve tahliye sistemlerine ilişkin standartlar yükseltildi.

İZMİRLİ İKİ AİLE FACİADA HAYATINI KAYBETTİ

Kartalkaya’daki Grand Kartal Otel yangını, İzmir’den tatile giden iki ailenin de hayatını kaybetmesiyle kentte derin bir iz bıraktı. Yangında Urla’da yaşayan Müge Suyolcu (41) ile 10 yaşındaki kızı Pera Suyolcu yaşamını yitirdi. Ailenin babası Yavuz Suyolcu ve diğer çocukları Göksel Derin Suyolcu (12) yangından yaralı olarak kurtuldu. Müge Suyolcu’nun emlak danışmanı olarak çalıştığı, kızı Pera’nın ise ilkokul öğrencisi olduğu öğrenildi. Faciada hayatını kaybeden bir diğer İzmirli aile ise diş hekimi Kübra Tonguç Altın ve kızı Alya Altın oldu. İzmir’de yaşayan Kübra Altın, ailesiyle birlikte tatil için Kartalkaya’ya gitmişti. Yangın sırasında anne ve kızı yaşamını yitirirken, baba Hilmi Altın yaralı olarak kurtarıldı. Alya Altın’ın da ilkokul 4’üncü sınıf öğrencisi olduğu belirtildi.

İZMİR YANGIN YÖNETMELİĞİNE HAZIR

Kartalkaya’da yaşanan yangın faciasının ardından hızlı şekilde harekete geçen İzmir’de, odaya bağlı oteller yangın yönetmeliğine uyum kapsamında kapsamlı bir revizyon sürecine girdi. Süreci değerlendiren Başkan Veral, facianın ardından hem bakanlık hem de belediyeler tarafından yeni yönetmeliklerin devreye alındığını, İzmir’de ise bu sürece erken uyum sağlandığını ifade etti. Bazı düzenlemelerin özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için zaman alan imalat ve montaj süreçleri içerdiğine dikkat çeken Veral, bu nedenle bakanlık tarafından sürelerin uzatıldığını hatırlattı. Sürdürülebilir Turizm Yönetmeliği kapsamında yapılan incelemelere işaret eden Veral, 31 Aralık itibarıyla İzmir’de odaya kayıtlı otellerin yaklaşık yüzde 95’inin yangın yönetmeliğine uygun hale getirildiğini belirtti. Denetimlerden geçmiş olmasına rağmen belgesi henüz çıkmamış ya da süreci askıda olan işletmeler bulunduğunu aktaran Veral, buna karşın prosedürlerin büyük ölçüde tamamlandığını vurguladı. Veral, İzmir’in hem yangın yönetmeliği hem de sürdürülebilir turizm kriterleri açısından sezona hazır olduğunu kaydetti.

İZMİR'DE İLK ETAPTA YAKLAŞIK 100 OTEL MÜHÜRLENDİ 

Yeni yönetmelik çıkmadan önce yapılan denetimler kapsamında İzmir'de mühürlenen otel rakamlarını da paylaşan Veral, "Diğer illere baktığımız zaman çok azdı ilk etapta. Muğla 400 küsur, Bursa 170’lerdeydi. Antalya çok fazlaydı. Ama bu ilk aşamada kapananlar, mühürlenenler yönetmelik çıkmadan önceydi. İzmir'de, bu eksiklerini tamamlayamayıp bu süre içinde tamamla gel tekrar mührünü açayım dedikleri 100 civarı ancak vardır. Bunlar eksiklerini tamamlamak üzere mühürlenen ruhsatlı yerler. Ruhsatları falan iptal edilmiş değil. Eksikliklerini tamamlayıp Denetleme talep edilip tekrar açılabilir" diye konuştu.

HEMEN MÜHÜRLEMEK ESNAFI MAĞDUR EDİYOR

Belediyelerin oteller yönetmelikleri uygulatırken süre tanımadan hemen kapattırmasının özellikle küçük esnafa zarar verdiğini ifade eden Veral, "Belediye otellere yönetmeliği uygulatırken hemen otelleri kapatmaya ve eksikleri tamamladıktan sonra açtırma yoluna gitti. Bu durum bizim küçük esnafı biraz üzdü. Tamamam yönetmeliği uygulamak bizim asli görevimiz ancak önce bir otele gelinir eksikler tespit edilir ondan soran tamamlanması için belirli bir süre tanınır. Esnaf verilen bu süre içinde tamamlayamazsın "Bak ben seni mühürlüyorum eksiklerini tamamladıktan sonra açacağım" diyebilirdi. Ama gelipte hemen mühürleyeyim sonra tamamla tekrar mührünü kaldırayım dendiği zaman Bizim küçük esnaf çok mağdur ediliyor" diye belirtti.

TÜRKİYE'DE YÖNETMELİĞİ EN HIZLI UYGULAYAN İLİZ

Kartalkaya oteli ile İzmir'deki küçük otellerin aynı sınıfta değerlendirilmemesi gerektiğini savunan Veral, " Şöyle bir ikilem var bizim ülkemizde maalesef vur deyince öldürüyorlar. Tahtadan yapılmış Kartalkaya oteli ile İzmir'deki küçük betonarme oteller bir değil. Betonarme iki katlı otelleri aynı sınıfa sokup çok da ağır yaptırımlara  getirmeye çalışıyorlar. Binanın durumuna göre bir denetlemeye sokulması lazım. Çünkü İzmir'de otelcilik sektörü biraz farklı. Doğuştan otel yapılmış binalar 5'i geçmez. Hepsi ya apartmandan bozmadır ya iş hanından bozmadır. İzmir zaten ruhsat verme konusunda en ketum illerden biri. İzmir'de itfaiyeden falan geçip ruhsat almak gerçekten zordur. Zaten zor olan süreci tamamlamış insanlar bizim bu üyelerimiz. Bu yeni yönetmeliğe de zaten en çabuk biz uyum sağladık. Çünkü biz antrenmanlıyız bu konuda. Yönetmelik Temmuz da çıktı biz Ocak ayında çalışmalara başlamıştık. Biz İzmir'de oda olarak çok titiz davrandık üyelerimiz de anlayışla karşılayarak eksiklerini hızlıca tamamladı. Türkiye'de yangın yönetmeliği konusunda eksiklerini tamamlamış en iyi illerden biriyiz" ifadelerini kullandı.  

ODA ÜYELERİNİN YÜZDE 40’I SERTİFİKA 3’Ü TAMAMLADI

 Sürdürülebilir Turizm Sertifikası 2'yi İzmir'de odaya bağlı otellerin neredeyse tamamının aldığını hatta yüzde 40'nın 3. aşamayı dahi tamamladığını belirten Veral, "Sürdürülebilir Turizm Sertifikası 2 artık mecburi ama bunu almak için de  kriterler öyle kolay değil. Benim otellerimin hemen hemen hepsi geçti. Hatta Sürdürülebilir Turizm Sertifikası 3'ü alan da var. Oda üyelerimizin yüzde 40'ı daha sonradan kolaylık olsun diye aldılar. Üyelerimizi her gün yönlendiriyoruz. Teker teker konuşup ziyaretlerde bulunuyoruz. Kendi ekiplerimiz var sahada dolaşıyorlar. Hem hukuk açısından hem de pratik açıdan bilgilendirip yardımcı oluyoruz. İnsanın ekmeğinden daha muhtaç bir şey yoktur. Her şeyden önce işi gücü gelir. Turizmden, konaklama sektöründen kendini, ailesini geçindiren insan tabii ki en iyisini yapmak ister. Bir de bu insani bir şey. Otel sahibi kendi eksiğini en iyi kendisi bilir. Denetleyen belki görmeyebilir, anlamayabilir ama sen bunun içindesin, ekmeğini buradan kazanıyorsun. Ben Kartalkaya’daki olayı bu yüzden çok kınadım. Çünkü adam kendi biliyordu neyin olup neyin olmadığını. Bile bile yaptı. Sonunu kendi hazırladı. Aldıkları ceza az bile. Çünkü biliyordu. Bu tabi acı bir milat oldu. Çünkü bakanlık hemen yönetmeliği değiştirdi, ağırlaştırdı. Türkiye’nin hemen hemen tamamı elden geçti" dedi.