İslam dünyası için büyük bir öneme sahip olan Kurban Bayramı yaklaşırken, ibadetlerini usulüne uygun şekilde yerine getirmek isteyen vatandaşlar için kurbanlık hayvan seçimi büyük önem taşıyor. Belirli şartları taşıyan hayvanların seçilmesi ve doğru usullerle kesilmesi, ibadetin geçerliliği için temel kural kabul ediliyor. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu kuralları doğrultusunda, kurbanlık seçiminde dikkat edilmesi gereken temel hususlar 5 soruda açıklanyor.
1- HANGİ HAYVANLAR KURBAN OLARAK KESİLEBİLİR?
Dini hükümlere göre kurban olarak yalnızca koyun, keçi, sığır, manda ve deve cinsi hayvanlar kesilebiliyor. Bu türlerin dışındaki evcil ya da yabani diğer hayvanların kurban olarak kesilmesi caiz kabul edilmiyor.
2- KURBANLIK İÇİN ASGARİ YAŞ SINIRI NEDİR?
Kurban edilecek hayvanların kameri yıl esasına göre belirli yaşları doldurmuş olması gerekiyor. Buna göre devenin 5, sığır ve mandanın 2, koyun ve keçinin ise en az yaşını tamamlaması şart koşuluyor. Yaş sınırını doldurmayan hayvanlar kurban edilemiyor. Ancak koyun cinsi için özel bir istisna uygulanıyor. 6 ayını tamamlamış olan bir kuzu, eğer yaşındaki bir koyun kadar iri ve gösterişli ise kurban olarak seçilebiliyor.
3- BÜYÜKBAŞ VE KÜÇÜKBAŞ HAYVANLARDA HİSSE SINIRI NEDİR?
Küçükbaş hayvanlar olan koyun ve keçi, sadece tek bir kişi adına kurban edilebiliyor. Büyükbaş hayvanlar kategorisindeki deve, sığır ve manda ise tek bir kişi tarafından kesilebileceği gibi, en fazla 7 kişiye kadar ortaklaşa da kurban edilebiliyor. Ortaklı kesimlerde, her bir hissedarın payının yedide bir oranından daha az olmaması şartı aranıyor.
4- KURBANLIK HAYVAN HANGİ FİİZKSEL ÖZELLİKLERİ TAŞIMALI?
Kurbanlık seçilecek hayvanın sağlıklı, azaları tam ve besili olması büyük önem taşıyor. Hayvanın değerini düşüren ya da ibadetin amacına engel olabilecek ağır kusurların bulunmaması gerekiyor. Belirgin şekilde hasta, yürüyemeyecek kadar zayıf veya topal, bir ya da iki gözü kör, boynuzları kökünden kırılmış, kulaklarının veya memelerinin yarısı kesik, dişlerinin tamamı ya da büyük kısmı dökülmüş hayvanlar kurban edilmeye uygun görülmüyor. Buna karşın hayvanın doğuştan boynuzsuz olması, boynuzunun küçük bir kısmının kırık olması, kulağının delik veya yırtık olması ya da hafif derecede topallaması kurban edilmesine engel teşkil etmiyor.
5- KISIRLAŞTIRILMIŞ HAYVANDAN KURBANLIK OLUR MU?
Vatandaşlar tarafından merak edilen bir diğer konu olan kısırlaştırılmış hayvanların durumu da netlik taşıyor. Et kalitesini artırmak ya da hizmetinden daha iyi yararlanmak amacıyla kısırlaştırılmış veya iğdiş edilmiş olan hayvanların kurban olarak kesilmesinde dini açıdan herhangi bir sakınca bulunmuyor.