Küresel enerji hattında "Hürmüz" alarmı: Yakıt fiyatları kontrolden çıkıyor

Orta Doğu’daki gerilim sevkiyat hatlarını vururken; benzin, dizel ve jet yakıtı fiyatları dünya genelinde zirveye tırmandı. Analistler, enerji krizinin küresel enflasyonu yeniden tetikleyebileceği konusunda uyarıyor.

ABD’de benzin fiyatları kısa sürede ciddi artış gösterdi. American Automobile Association verilerine göre ülkede ortalama benzin fiyatı galon başına 3,41 dolara yükseldi. Bu rakam bir hafta önce 2,98 dolar seviyesindeydi.

Enerji piyasası analistleri, fiyatların kısa vadede galon başına 3,50–3,65 dolar aralığına çıkabileceğini, hatta 4 dolar seviyesinin de artık ihtimal dışı görülmediğini belirtiyor.

KÜRESEL PETROL PİYASASI ORTA DOĞU’YA BAĞIMLI

ABD’de son yıllarda petrol üretimi artmasına rağmen dünya enerji piyasası hâlâ Orta Doğu petrolüne büyük ölçüde bağımlı. Bölgedeki petrolün önemli kısmı dar bir geçit olan Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor.

Savaş yalnızca petrol arzını tehdit etmekle kalmıyor; tanker sigorta maliyetlerini yükselterek ham petrol ve yakıt taşımacılığını da daha pahalı hale getiriyor.

Petrolünün büyük bölümünü Basra Körfezi’nden ithal eden Asya ülkelerinde de etkiler hızla hissediliyor. Bölgedeki tedarikçiler azalan stokları yönetebilmek için yakıt satışlarını kısmaya başladı.

Analistler, stokların hızla azalması nedeniyle bölgede yakıt fiyatlarının daha hızlı artabileceğini ve bazı ülkelerde arz sıkıntısı yaşanabileceğini ifade ediyor.

Avrupa’da yüksek yakıt vergileri fiyat artışını kısmen sınırlasa da dizel ve jet yakıtı piyasasında sıkışma yaşanmaya başladı. Orta Doğu’dan gelen sevkiyatların aksaması ve tankerlerin Afrika’nın etrafından daha uzun rotalar izlemek zorunda kalması maliyetleri artırıyor.

Almanya hükümeti de yakıt fiyatlarındaki artışı yakından izlediklerini ve gerekirse müdahale edilebileceğini açıkladı.

Jet yakıtı fiyatları da son bir haftada hızlı yükseldi. New York bölgesinde jet yakıtının galon fiyatı yaklaşık 3,89 dolara çıktı. Bu fiyat, 2025’in büyük bölümünde yaklaşık 2 dolar seviyesinde bulunuyordu.

Artan maliyetler, havayolu şirketlerini bilet fiyatlarını yükseltmek ile talebi kaybetme riski arasında zor bir denge kurmaya zorluyor.

Enerji uzmanları, küresel rafinerilerin halihazırda jet yakıtı üretimini kapasite sınırına yakın seviyede gerçekleştirdiğini belirterek savaş nedeniyle piyasadan çekilen arzın kısa sürede telafi edilmesinin zor olduğuna dikkat çekiyor.