Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) desteğiyle Pro Creative tarafından hazırlanan “Yapay Zeka ve Türkiye Müzik Endüstrisi” araştırmasının sonuçları açıklandı. Müzik sektöründe yapay zekanın kullanım alanları, sanatçıların teknolojiye bakışı ve telif haklarına ilişkin beklentilerin incelendiği araştırmaya bin 170 müzik profesyoneli katıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığının katkılarıyla hazırlanan çalışma, Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) düzenlenen lansmanla tanıtıldı. Mart-Temmuz 2026 döneminde yürütülen araştırmada, yapay zekanın yaratıcı üretimden sektör ekonomisine, telif haklarından mesleki beklentilere kadar uzanan etkileri değerlendirildi. Nicel ve nitel bulguların yanı sıra uluslararası uzmanların görüşlerine de yer verilen çalışma, kitap olarak yayımlandı.
MÜZİK PROFESYONELLERİNİN YÜZDE 55’İ YAPAY ZEKA KULLANIYOR
Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların yüzde 55’i yapay zeka araçlarını farklı sıklıklarda kullandığını belirtirken, yüzde 44,2’si henüz bu teknolojilerden yararlanmadığını ifade etti.
Yapay zekanın yaratıcılık üzerindeki etkisine ilişkin görüşler ise iki farklı yaklaşımı ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 46,2’si yapay zekanın yaratıcılığı destekleyebileceğini düşünürken, yüzde 42,2’si bu teknolojinin yaratıcı üretimi olumsuz etkileyebileceği görüşünü paylaştı.
Araştırmanın telif haklarına ilişkin sonuçları da dikkat çekti. Müzik profesyonellerinin yüzde 74,1’i yapay zeka ile üretilen müziklerin zorunlu olarak etiketlenmesi gerektiğini belirtirken, yüzde 84,6’sı MESAM ve benzeri meslek birliklerinin bu alanda aktif politikalar geliştirmesini istedi.
“YAPAY ZEKAYI TEHDİT OLARAK GÖRMÜYORUZ”
MESAM Yönetim Kurulu Başkanı Recep Ergül, yapay zekanın müzik sektörü açısından yalnızca bir tehdit olarak değerlendirilmemesi gerektiğini, doğru yaklaşımla fırsata dönüşebileceğini söyledi.
Geçmişte plak, kaset ve dijital müziğe geçiş dönemlerinde de benzer endişelerin yaşandığını hatırlatan Ergül, teknolojik değişimlerin müzik sektörünü ortadan kaldırmadığını belirtti.
Yapay zekaya hem kişisel hem de meslek birliği olarak tehdit gözüyle bakmadıklarını ifade eden Ergül, teknolojik yeniliklerin yeni fırsatlar sunarken bazı alışkanlıkları ve üretim biçimlerini de değiştirdiğini dile getirdi.
MESAM’ın yapay zeka alanındaki gelişmeleri yakından izlediğini aktaran Ergül, bu kapsamda bir bilim kurulu oluşturduklarını ve yapay zekanın fikri mülkiyet boyutuna ilişkin ilkeleri açıklayan dünyadaki ilk kurumlardan biri olduklarını söyledi.
Yapay zeka şirketlerinin eser sahiplerine ve meslek birliklerine telif ödemesi gerektiğini savunan Ergül, teknolojinin mevcut eserlerden yararlanarak yeni içerikler oluşturduğuna dikkati çekti.
YAPAY ZEKA İLE ÜRETİLEN BESTELERDE TELİF BELİRSİZLİĞİ
Yapay zeka tarafından oluşturulan müziklerin telif hakları bakımından henüz net bir statüye kavuşmadığını belirten Ergül, MESAM’ın mevcut uygulamasına ilişkin bilgi verdi.
Ergül, yapay zeka yardımıyla beste yapan üyelerin sözleri kendilerine aitse söz yazarlığından doğan telif haklarını alabildiğini, beste kısmının ise uluslararası alanda bu konuda ortak bir hukuki çerçeve oluşana kadar beklemede tutulduğunu söyledi.
Yapay zekanın müzik sektöründe özellikle demo kayıtlarında kullanıldığını belirten Ergül, geleneksel yöntemlerle hazırlanan bir demo kaydının maliyetinin ortalama 30 bin liranın altına düşmediğini, yapay zeka araçlarının ise bu giderleri önemli ölçüde azaltabildiğini ifade etti.
Ergül ayrıca, yapay zeka kullanımından kaynaklanan telif sorunlarının çözümü için genişletilmiş sorumlu lisanslama modeli üzerinde çalıştıklarını kaydetti.
“TÜRKİYE YAPAY ZEKAYA YAKLAŞIMDA ORTA NOKTADA”
Pro Creative adına araştırmayı değerlendiren Avukat Sertaç Oğul, çalışmanın hukuk, ekonomi ve iletişim boyutlarını kapsayacak şekilde hazırlandığını belirtti.
Mart-Temmuz 2026 döneminde bin 170 kişiyle tamamlanan araştırmaya katılanların önemli bölümünün 45 yaş ve üzerinde, mesleki deneyimi 15-20 yıl veya daha fazla olan müzik profesyonellerinden oluştuğunu aktaran Oğul, sonuçları uluslararası çalışmalarla da karşılaştırdıklarını söyledi.
Türkiye’deki müzik profesyonellerinin yapay zekaya yaklaşımının ne tamamen olumlu ne de tamamen olumsuz olduğunu belirten Oğul, katılımcıların teknolojiyi üretim süreçlerine dahil ederken hukuki sorunların ve olası risklerin de farkında olduklarını ifade etti.
Araştırma, müzik sektöründe yapay zeka kullanımının yaygınlaştığını ortaya koyarken, telif hakları, eser sahiplerinin ekonomik güvencesi ve teknolojinin yaratıcı üretime etkisi konularının önümüzdeki dönemde sektörün önemli gündem başlıkları arasında yer alacağını gösterdi.