Yurt dışından getirilen cep telefonlarının Türkiye'de kullanılabilmesi için zorunlu olan IMEI kayıt harcı, birçok gelişmiş ülkede benzer bir uygulama bulunmamasına rağmen Türkiye'de yürürlükte kalmaya devam ediyor. Bu sistemin, daha çok sosyoekonomik gelişmişlik seviyesi düşük ülkelerde görülen uygulamalar arasında yer alması dikkat çekiyor. Ocak 2026 itibarıyla IMEI kayıt ücreti 54 bin 258 TL olarak belirlendi.
2012 yılında yalnızca00 TL olan IMEI kayıt harcı, geçen4 yılda 542 kat artarak bugünkü seviyesine ulaştı. Türkiye'de uygulanan sabit harç sistemi nedeniyle, özellikle üst segment akıllı telefonlarda kayıt maliyeti cihazın satış fiyatını dahi aşabiliyor. Bazı modellerde kayıt bedeli, telefonun değerinin yüzde00,4'üne kadar çıkabiliyor.
2005 YILINDA YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
Cep telefonlarının IMEI numaralarının kayıt altına alınmasına ilişkin zorunluluk, 2005 yılında yapılan yasal düzenlemeyle hayata geçirildi. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 2 Temmuz 2005'te kabul edilen 5392 sayılı Kanun ile cihaz kimlik bilgilerinin tutulduğu veri tabanının işletilmesi görevi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na verildi.
SEKTÖR TEMSİLCİLERİ DE SÜRECE KATKI SUNMUŞTU
IMEI sisteminin oluşturulmasında yalnızca kamu politikaları değil, sektör temsilcilerinin kayıt dışı cihaz ticaretini önlemeye yönelik önerileri de etkili oldu. 2000'li yıllarda yurt dışından kaçak yollarla getirilen telefonların yaygınlaşması nedeniyle resmi distribütörlerin ciddi pazar kayıpları yaşadığı, bu nedenle yürütülen ortak çalışmaların sistemin yasal altyapısının hazırlanmasına katkı sağladığı ifade ediliyor.
2019'DA KURALLAR DAHA DA SIKILAŞTIRILDI
İlk yıllarda daha esnek kurallarla uygulanan Merkezi Mobil Cihaz Kimlik Tanımı Veri Tabanı Sistemi (MCKS), 30 Mayıs 2019'da yürürlüğe giren düzenlemeyle önemli ölçüde değiştirildi. Yeni kurallara göre yurt dışından getirilen bir cep telefonu, üç takvim yılı içerisinde yalnızca bir kez kayıt ettirilebiliyor ve sadece pasaport sahibinin adına kayıtlı mobil hatla kullanılabiliyor. Böylece bireysel IMEI kayıtlarının ticari amaçla kullanılmasının önüne geçilmesi hedeflendi.
YILLARA GÖRE IMEI HARCI ÜCRETİ NE KADAR ARTTI?
2012 yılından bu yana uygulanan IMEI kayıt harcı şu şekilde değişti:
2012 100 lira
2015 131,50 lira
2016 138,80 lira
2017 149,20 lira
2018 170,70 lira
2019 1.500 lira
2020 1.838,70 lira
2021 2.006,20 lira
2022 2.732 lira
2023 Ocak 2.732 lira
2023 Temmuz 20.000 lira
2024 31.692 lira
2025 45.614,20 lira
2026 54.258 lira
2026 IMEI KAYIT HARCI NE KADAR?
2026 yılı için ilk hesaplamalarda, yüzde 25,49 olarak öngörülen Yeniden Değerleme Oranı (YDO) esas alındığında IMEI kayıt harcının 57 bin 241 lira 20 kuruşa yükselmesi bekleniyordu. Ancak daha sonra yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile artış oranı yüzde8,95'e düşürüldü. Bu düzenleme sonucunda 2026 yılı IMEI kayıt harcı 54 bin 258 TL olarak uygulanmaya başlandı.
DÜNYADA IMEI KAYIT HARCI UYGULAMASI
IMEI kayıt zorunluluğu sadece Türkiye’ye özgü bir uygulama değil. Azerbaycan, Özbekistan, Pakistan, Endonezya ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) gibi ülkelerde de benzer cihaz takip sistemleri bulunuyor. Ancak bu ülkelerin çoğunda Türkiye’deki gibi sabit ve tek tip bir harç sistemi yerine, cihazın değerine göre değişen oranlı vergiler ya da gümrük vergileriyle entegre karma modeller uygulanıyor.
Azerbaycan’da yolcu beraberinde getirilen cihazlar için 800 doların üzerindeki kısım vergilendiriliyor ve bu tutar üzerinden yüzde 36 oranında gümrük vergisi alınıyor. IMEI kaydı için bu verginin ödenmesi şart koşuluyor. Ayrıca cihaz değerine göre 20 ile00 manat arasında değişen (yaklaşık 570 – 2.743 TL) ek bir kayıt ücreti de tahsil ediliyor.
Özbekistan’da ise.000 dolarlık muafiyet sınırını aşan veya beyan edilmeyen telefonlar için UZIMEI sistemine kayıt yapılmadan önce cihaz değerinin yüzde 30’u kadar gümrük vergisi uygulanıyor. Bunun yanında 320,88 TL (82.400 UZS) seviyesindeki ücret yalnızca sistem kayıt bedeli olarak alınıyor.
Pakistan’da özellikle üst segment cihazlarda IMEI kaydı, gümrük vergileri ve ek tescil ücretleriyle birlikte değerlendirildiğinde bir iPhone6 Pro Max için toplam maliyet yaklaşık 24.818 TL seviyesine kadar çıkabiliyor.
Endonezya’da ise havalimanında beyan edilen cihazlarda 500 dolarlık muafiyet sınırı bulunuyor. Bu sınırı aşan kısım için yüzde0 gümrük vergisi ve yüzde2 KDV uygulanıyor. Ayrıca yerel vergi numarasına sahip yolcular bu süreçten yararlanabiliyor.
KKTC’de de cihazların şebekeye kayıt edilebilmesi için teknik uygunluk ön kayıt ücreti olarak 496,46 TL alınırken, bunun yanında gümrük mevzuatına bağlı olarak değişen oranlarda KDV ve ithalat vergisi uygulanarak cihazların sisteme dahil edilmesi sağlanıyor.